Tercero de los Reyes 2

3. Regum

2:1 Appropinquaverunt autem dies David ut moreretur : præcepitque Salomoni filio suo, dicens :

2:1 Y acercáronse los dias de la muerte de David, y mandó á Salomón su hijo, diciendo:

2:2 Ego ingredior viam universæ terræ : confortare, et esto vir.

2:2 Yo voy á entrar en el camino de toda la tierra: esfuérzate y sé hombre de valor.

2:3 Et observa custodias Domini Dei tui, ut ambules in viis ejus : ut custodias cæremonias ejus, et præcepta ejus, et judicia, et testimonia, sicut scriptum est in lege Moysi : ut intelligas universa quæ facis, et quocumque te verteris :

2:3 Y guarda los preceptos del Señor tu Dios, andando en sus caminos, cumpliendo sus ceremonias, y sus mandamientos, y juicios, y testimonios, conforme está escrito en la Ley de Moysés: para que entiendas todo lo que haces, y á donde quiera que te volvieres:

2:4 ut confirmet Dominus sermones suos quos locutus est de me, dicens : Si custodierint filii tui vias suas, et ambulaverint coram me in veritate, in omni corde suo et in omni anima sua, non auferetur tibi vir de solio Israël.

2:4 Para que el Señor confirme sus palabras, que ha hablado de mí, diciendo: Si tus hijos guardaren sus caminos, y anduvieren delante de mí en verdad, de todo su corazon, y de toda su alma, no te será quitado varon del throno de Israél.

2:5 Tu quoque nosti quæ fecerit mihi Joab filius Sarviæ, quæ fecerit duobus principibus exercitus Israël, Abner filio Ner, et Amasæ filio Jether : quos occidit, et effudit sanguinem belli in pace, et posuit cruorem prælii in balteo suo qui erat circa lumbos ejus, et in calceamento suo quod erat in pedibus ejus.

2:5 Tú sabes tambien lo que hizo conmigo Joáb hijo de Sarvia, lo que hizo con los dos Generales del exército de Israél, Abnér hijo de Ner, y Amasa hijo de Jethér: á los quales asesinó, y en paz derramó sangre de guerra, y puso sangre de batalla en su talabarte, que estaba al rededor de sus lomos, y en su calzado, que estaba en sus pies.

2:6 Facies ergo juxta sapientiam tuam, et non deduces canitiem ejus pacifice ad inferos.

2:6 Harás pues segun tu sabiduría, y no llevarás sus canas en paz al sepulcro.

2:7 Sed et filiis Berzellai Galaaditis reddes gratiam, eruntque comedentes in mensa tua : occurrerunt enim mihi quando fugiebam a facie Absalom fratris tui.

2:7 Pero tambien mostrarás tu reconocimiento á los hijos de Berzellai de Galaad, y comerán á tu mesa: porque saliéron á recibirme quando yo iba huyendo del semblante de Absalóm tu hermano.

2:8 Habes quoque apud te Semei filium Gera filii Jemini de Bahurim, qui maledixit mihi maledictione pessima quando ibam ad castra : sed quia descendit mihi in occursum cum transirem Jordanem, et juravi ei per Dominum, dicens : Non te interficiam gladio :

2:8 Tienes tambien contigo á Semei hijo de Gera hijo de Jémini de Bahurím, que me maldixo con muy mala maldicion, quando yo iba al Campamento: mas por quanto salió á recibirme, quando yo pasaba el Jordan, juréle por el Señor, diciendo: No te mataré á cuchillo:

2:9 tu noli pati eum esse innoxium. Vir autem sapiens es, ut scias quæ facies ei : deducesque canos ejus cum sanguine ad inferos.

2:9 Tú no permitas que quede impune. Hombre sabio eres, y sabrás como le has de tratar, y enviarás sus canas con sangre al sepulcro.

2:10 Dormivit igitur David cum patribus suis, et sepultus est in civitate David.

2:10 Durmió pues David con sus padres, y fué sepultado en la ciudad de David.

2:11 Dies autem quibus regnavit David super Israël, quadraginta anni sunt : in Hebron regnavit septem annis ; in Jerusalem, triginta tribus.

2:11 Y los dias, que reynó David sobre Israél, fuéron quarenta años: en Hebrón reynó siete años: en Jerusalém treinta y tres.

2:12 Salomon autem sedit super thronum David patris sui, et firmatum est regnum ejus nimis.

2:12 Y Salomón se sentó sobre el throno de David su padre, y su reyno se afirmó en grande manera.

2:13 Et ingressus est Adonias filius Haggith ad Bethsabee matrem Salomonis. Quæ dixit ei : Pacificusne est ingressus tuus ? Qui respondit : Pacificus.

2:13 Y Adonías hijo de Haggíth entró á ver á Bethsabee madre de Salomón. La qual le dixo: ¿Acaso es pacífica tu entrada? Él respondió: Pacífica.

2:14 Addiditque : Sermo mihi est ad te. Cui ait : Loquere. Et ille :

2:14 Y añadió: Tengo que hablar contigo. Ella respondió: Habla. Y él:

2:15 Tu, inquit, nosti, quia meum erat regnum, et me præposuerat omnis Israël sibi in regem : sed translatum est regnum, et factum est fratris mei : a Domino enim constitutum est ei.

2:15 Tú sabes, dixo, que el reyno era mio, y que todo Israél me habia á mí preferido para que fuese su Rey: mas el reyno ha sido trasladado, y ha quedado por de mi hermano: porque por el Señor le fué á él destinado.

2:16 Nunc ergo petitionem unam precor a te : ne confundas faciem meam. Quæ dixit ad eum : Loquere.

2:16 Ahora pues una sola peticion te ruego; no avergüences mi rostro: Ella le dixo: Habla.

2:17 Et ille ait : Precor ut dicas Salomoni regi (neque enim negare tibi quidquam potest) ut det mihi Abisag Sunamitidem uxorem.

2:17 Y él dixo: Ruégote que digas al Rey Salomón (pues no puede negarte cosa alguna) que me dé por muger á Abiság de Sunám.

2:18 Et ait Bethsabee : Bene : ego loquar pro te regi.

2:18 Y dixo Bethsabee: Bien está, yo hablaré por tí al Rey.

2:19 Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem ut loqueretur ei pro Adonia : et surrexit rex in occursum ejus, adoravitque eam, et sedit super thronum suum : positusque est thronus matri regis, quæ sedit ad dexteram ejus.

2:19 Pasó pues Bethsabee á ver al Rey Salomón, para hablarle por Adonías: y el Rey se levantó á su encuentro y la adoró, y sentóse sobre su throno: y fué puesto un throno para la madre del Rey, que se sentó á la derecha de él.

2:20 Dixitque ei : Petitionem unam parvulam ego deprecor a te : ne confundas faciem meam. Et dixit ei rex : Pete, mater mea : neque enim fas est ut avertam faciem tuam.

2:20 Y le dixo: Una pequeña peticion vengo á pedirte, no avergüences mi rostro. Y el Rey le dixo: Pide, madre mia: pues no es razon que yo te haga volver el rostro.

2:21 Quæ ait : Detur Abisag Sunamitis Adoniæ fratri tuo uxor.

2:21 Ella dixo: Dése Abiság de Sunám por muger á Adonías tu hermano.

2:22 Responditque rex Salomon, et dixit matri suæ : Quare postulas Abisag Sunamitidem Adoniæ ? postula ei et regnum : ipse est enim frater meus major me, et habet Abiathar sacerdotem, et Joab filium Sarviæ.

2:22 Y respondió el Rey Salomón, y dixo á su madre: ¿Por qué pides á Abiság de Sunám para Adonías? pide tambien para él el reyno: pues él es mi hermano mayor que yo, y tiene á Abiathár el Sacerdote, y á Joáb hijo de Sarvia.

2:23 Juravit itaque rex Salomon per Dominum, dicens : Hæc faciat mihi Deus, et hæc addat, quia contra animam suam locutus est Adonias verbum hoc.

2:23 Y el Rey Salomón juró por el Señor, diciendo: Esto y aun mas haga conmigo Dios, si no es verdad que contra su propia alma ha hablado Adonías esta palabra.

2:24 Et nunc vivit Dominus, qui firmavit me, et collocavit me super solium David patris mei, et qui fecit mihi domum, sicut locutus est, quia hodie occidetur Adonias.

2:24 Y ahora vive el Señor, que me ha afirmado, y colocado sobre el throno de David mi padre, y que me ha hecho casa, así como lo dixo, que hoy será muerto Adonías.

2:25 Misitque rex Salomon per manum Banaiæ filii Jojadæ, qui interfecit eum, et mortuus est.

2:25 Y envió el Rey Salomón por mano de Banaías hijo de Joíada, el qual le mató, y así murió.

2:26 Abiathar quoque sacerdoti dixit rex : Vade in Anathoth ad agrum tuum : equidem vir mortis es : sed hodie te non interficiam, quia portasti arcam Domini Dei coram David patre meo, et sustinuisti laborem in omnibus in quibus laboravit pater meus.

2:26 Dixo tambien el Rey á Abiathár el Sacerdote: Vete á Anathóth á tu campo, que en verdad eres hombre de muerte: mas no te mataré hoy, porque llevaste el arca del Señor Dios delante de David mi padre, y tuviste parte en todos los trabajos, que padeció mi padre.

2:27 Ejecit ergo Salomon Abiathar ut non esset sacerdos Domini, ut impleretur sermo Domini quem locutus est super domum Heli in Silo.

2:27 Desechó pues Salomón á Abiathár, para que no fuese Sacerdote del Señor, y que se cumpliese la palabra que el Señor pronunció sobre la casa de Helí en Silo.

2:28 Venit autem nuntius ad Joab, quod Joab declinasset post Adoniam, et post Salomonem non declinasset : fugit ergo Joab in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris.

2:28 Y llegó esta noticia á Joáb (el qual habia seguido el partido de Adonías, y no el partido de Salomón) Joáb pues se refugió al tabernáculo del Señor, y asióse de un cornijal del altar.

2:29 Nuntiatumque est regi Salomoni quod fugisset Joab in tabernaculum Domini, et esset juxta altare : misitque Salomon Banaiam filium Jojadæ, dicens : Vade, interfice eum.

2:29 Y fué dado aviso al Rey Salomón que Joáb se habia refugiado al tabernáculo del Señor, y que estaba junto al altar: y envió Salomón á Banaías hijo de Joíada, diciendo: Anda, mátale.

2:30 Et venit Banaias ad tabernaculum Domini, et dixit ei : Hæc dicit rex : Egredere. Qui ait : Non egrediar, sed hic moriar. Renuntiavit Banaias regi sermonem, dicens : Hæc locutus est Joab, et hæc respondit mihi.

2:30 Y fué Banaías al tabernáculo del Señor, y le dixo: Esto dice el Rey: Sal fuera. Él respondió: No saldré, sino que aquí moriré. Banaías dió parte al Rey de la respuesta, diciendo: Esto ha dicho Joáb, y esto me ha respondido.

2:31 Dixitque ei rex : Fac sicut locutus est, et interfice eum, et sepeli : et amovebis sanguinem innocentem qui effusus est a Joab, a me, et a domo patris mei.

2:31 Y el Rey le dixo: Haz como él ha dicho: y mátalo, y entiérralo, y así apartarás una sangre inocente, que fué derramada por Joáb, de mí, y de la casa de mi padre.

2:32 Et reddet Dominus sanguinem ejus super caput ejus, quia interfecit duos viros justos, melioresque se : et occidit eos gladio, patre meo David ignorante, Abner filium Ner principem militiæ Israël, et Amasam filium Jether principem exercitus Juda :

2:32 Y el Señor hará recaer su sangre sobre su cabeza, porque asesinó á dos hombres justos, y mejores que él: y los mató á cuchillo, sin que mi padre David lo supiese, á Abnér hijo de Ner, General de los exércitos de Israél, y á Amasa hijo de Jethér, General del exército de Judá:

2:33 et revertetur sanguis illorum in caput Joab, et in caput seminis ejus in sempiternum. David autem et semini ejus, et domui, et throno illius, sit pax usque in æternum a Domino.

2:33 Y la sangre de estos recaerá sobre la cabeza de Joáb, y sobre la cabeza de su posteridad para siempre. Mas á David y á su posteridad, y á su casa, y throno será la paz para siempre de parte del Señor.

2:34 Ascendit itaque Banaias filius Jojadæ, et aggressus eum interfecit : sepultusque est in domo sua in deserto.

2:34 Subió pues Banaías hijo de Joíada, y acometiéndole lo mató: y fué sepultado en su casa en el desierto.

2:35 Et constituit rex Banaiam filium Jojadæ pro eo super exercitum, et Sadoc sacerdotem posuit pro Abiathar.

2:35 Y el Rey hizo en su lugar General del exército á Banaías hijo de Joíada, y puso á Sadóc sumo Sacerdote por Abiathár.

2:36 Misit quoque rex, et vocavit Semei : dixitque ei : Ædifica tibi domum in Jerusalem, et habita ibi : et non egredieris inde huc atque illuc.

2:36 Envió tambien el Rey á llamar á Semei, y le dixo: Hazte una casa en Jerusalem, y habita en ella: y no saldrás de allí para ir de una parte á otra.

2:37 Quacumque autem die egressus fueris, et transieris torrentem Cedron, scito te interficiendum : sanguis tuus erit super caput tuum.

2:37 Mas tén entendido, que en qualquier dia que salieres, y pasares el Torrente de Cedrón, serás muerto: tu sangre será sobre tu cabeza.

2:38 Dixitque Semei regi : Bonus sermo : sicut locutus est dominus meus rex, sic faciet servus tuus. Habitavit itaque Semei in Jerusalem diebus multis.

2:38 Y dixo Semei al Rey: Buena órden. Como lo ha dicho el señor mi Rey, así lo cumplirá tu siervo. Habitó pues Semei en Jerusalem muchos dias.

2:39 Factum est autem post annos tres ut fugerent servi Semei ad Achis filium Maacha regem Geth : nuntiatumque est Semei quod servi ejus issent in Geth.

2:39 Mas pasados tres años acaeció, que unos esclavos de Semei se le huyéron á Achis hijo de Maacha Rey de Geth: y fué dado aviso á Semei, que sus esclavos se habian ido á Geth.

2:40 Et surrexit Semei, et stravit asinum suum, ivitque ad Achis in Geth ad requirendum servos suos, et adduxit eos de Geth.

2:40 Y levantóse Semei, y aparejó su asno: y fué á Geth á demandar á Achis sus esclavos, y los traxo de Geth.

2:41 Nuntiatum est autem Salomoni quod isset Semei in Geth de Jerusalem, et rediisset.

2:41 Y fué dado aviso á Salomón que Semei habia ido de Jerusalem á Geth, y habia vuelto.

2:42 Et mittens vocavit eum, dixitque illi : Nonne testificatus sum tibi per Dominum, et prædixi tibi : Quacumque die egressus ieris huc et illuc, scito te esse moriturum : et respondisti mihi : Bonus sermo, quem audivi ?

2:42 Y enviándole á llamar, le dixo: ¿Por ventura no te testifiqué por el Señor, y te dixe de antemano: Ten entendido, que en qualquier dia que salieres á una ó á otra parte, morirás? Y me respondiste: Buena es esta órden, que he oido.

2:43 quare ergo non custodisti jusjurandum Domini, et præceptum quod præceperam tibi ?

2:43 ¿Por qué pues no has guardado el juramento del Señor, y el precepto que yo te puse?

2:44 Dixitque rex ad Semei : Tu nosti omne malum cujus tibi conscium est cor tuum, quod fecisti David patri meo : reddidit Dominus malitiam tuam in caput tuum :

2:44 Y dixo el Rey á Semei: Tú sabes todo el mal, de que tu conciencia te arguye, que hiciste á David mi padre: el Señor ha vuelto tu malicia sobre tu cabeza.

2:45 et rex Salomon benedictus, et thronus David erit stabilis coram Domino usque in sempiternum.

2:45 Y el Rey Salomón será bendito, y el throno de David será estable delante del Señor para siempre.

2:46 Jussit itaque rex Banaiæ filio Jojadæ, qui egressus, percussit eum, et mortuus est.

2:46 Dió pues la órden el Rey á Banaías hijo de Joíada: el qual saliendo, le hirió, y él murió.