21:1 Post verba autem hæc, tempore illo vinea erat Naboth Jezrahelitæ, quæ erat in Jezrahel, juxta palatium Achab regis Samariæ.
21:1 Y pasadas estas cosas, Nabóth Jezrahelita, que en aquel tiempo estaba en Jezrahél, tenia una viña cerca del palacio de Acháb Rey de Samaria.
21:2 Locutus est ergo Achab ad Naboth, dicens : Da mihi vineam tuam, ut faciam mihi hortum olerum, quia vicina est, et prope domum meam : daboque tibi pro ea vineam meliorem, aut si commodius tibi putas, argenti pretium, quanto digna est.
21:2 Habló pues Acháb á Nabóth, diciendo: Dame tu viña, para hacerme un huerto de hortalizas, porque está cercana y contigua á mi casa, y te daré en cambio de ella otra viña mejor: ó si crees que te acomoda mas, el precio que merezca, en dinero.
21:3 Cui respondit Naboth : Propitius sit mihi Dominus, ne dem hæreditatem patrum meorum tibi.
21:3 Al qual respondió Nabóth: Guárdeme el Señor, de darte yo la heredad de mis padres.
21:4 Venit ergo Achab in domum suam indignans, et frendens super verbo quod locutus fuerat ad eum Naboth Jezrahelites, dicens : Non dabo tibi hæreditatem patrum meorum. Et projiciens se in lectulum suum, avertit faciem suam ad parietem, et non comedit panem.
21:4 Y se fué Acháb á su casa indignado, y rechinando por la palabra, que le habia respondido Nabóth Jezrahelita, diciendo: No te daré la heredad de mis padres. Y echándose en su cama, volvió su rostro ácia la pared, y no comió pan.
21:5 Ingressa est autem ad eum Jezabel uxor sua, dixitque ei : Quid est hoc, unde anima tua contristata est ? et quare non comedis panem ?
21:5 Y entró á verle Jezabél su muger, y díxole: ¿Qué es esto, qué motivo tienes para estar triste? ¿y por qué no comes pan?
21:6 Qui respondit ei : Locutus sum Naboth Jezrahelitæ, et dixi ei : Da mihi vineam tuam, accepta pecunia : aut, si tibi placet, dabo tibi vineam meliorem pro ea. Et ille ait : Non dabo tibi vineam meam.
21:6 El qual le respondió: He hablado á Nabóth Jezrahelita, y le he dicho: Dame tu viña, tomando el dinero: ó si te agrada, te daré en cambio de ella otra viña mejor. Y él me ha respondido: No te daré mi viña.
21:7 Dixit ergo ad eum Jezabel uxor ejus : Grandis auctoritatis es, et bene regis regnum Israël. Surge, et comede panem, et æquo animo esto : ego dabo tibi vineam Naboth Jezrahelitæ.
21:7 Entónces le dixo Jezabél su muger: Grande por cierto es tu autoridad, y gobiernas bien el reyno de Israél. Levántate, y toma alimento, y sosiega tu ánimo, que yo te daré la viña de Nabóth Jezrahelita.
21:8 Scripsit itaque litteras ex nomine Achab, et signavit eas annulo ejus, et misit ad majores natu, et optimates, qui erant in civitate ejus, et habitabant cum Naboth.
21:8 Escribió pues una carta en nombre de Acháb, y sellóla con su anillo, y envióla á los Ancianos y principales, que habia en la ciudad de Nabóth, y moraban con él.
21:9 Litterarum autem hæc erat sententia : Prædicate jejunium, et sedere facite Naboth inter primos populi :
21:9 Y el contenido de la carta era el siguiente: Promulgad un ayuno, y haced sentar á Nabóth entre los primeros del pueblo,
21:10 et submittite duos viros filios Belial contra eum, et falsum testimonium dicant : Benedixit Deum et regem : et educite eum, et lapidate, sicque moriatur.
21:10 Y enviad baxo de mano dos hombres hijos de Beliál, que atestigüen falsamente contra él, y digan: Ha blasphemado contra Dios, y contra el Rey: y sacadle fuera, y apedreadle, y así muera.
21:11 Fecerunt ergo cives ejus majores natu et optimates, qui habitabant cum eo in urbe, sicut præceperat eis Jezabel, et sicut scriptum erat in litteris quas miserat ad eos :
21:11 Y sus ciudadanos los Ancianos y principales, que habitaban con él en la ciudad, lo hiciéron como se lo habia mandado Jezabél, y como estaba escrito en la carta, que les habia enviado:
21:12 prædicaverunt jejunium, et sedere fecerunt Naboth inter primos populi.
21:12 Promulgáron el ayuno, é hiciéron sentar á Nabóth entre los primeros del pueblo.
21:13 Et adductis duobus viris filiis diaboli, fecerunt eos sedere contra eum : at illi, scilicet ut viri diabolici, dixerunt contra eum testimonium coram multitudine : Benedixit Naboth Deum et regem : quam ob rem eduxerunt eum extra civitatem, et lapidibus interfecerunt.
21:13 Y habiendo trahido dos hombres hijos del diablo, los hiciéron sentar enfrente de él: y ellos al fin como hombres diabólicos, diéron testimonio contra él delante del pueblo, diciendo: Nabóth ha blasfemado contra Dios y contra el Rey: por lo qual lo sacáron fuera de la ciudad, y lo matáron á pedradas.
21:14 Miseruntque ad Jezabel, dicentes : Lapidatus est Naboth, et mortuus est.
21:14 Y enviáron á decir á Jezabél: Nabóth ha sido apedreado, y ha muerto.
21:15 Factum est autem, cum audisset Jezabel lapidatum Naboth et mortuum, locuta est ad Achab : Surge, et posside vineam Naboth Jezrahelitæ, qui noluit tibi acquiescere, et dare eam accepta pecunia : non enim vivit Naboth, sed mortuus est.
21:15 Y quando oyó Jezabél que Nabóth habia sido apedreado, y que habia muerto, dixo á Acháb: Levántate, y toma posesion de la viña de Nabóth Jezrahelita, que no quiso complacerte, ni dártela á dinero contante: pues Nabóth no vive, sino que es muerto.
21:16 Quod cum audisset Achab, mortuum videlicet Naboth, surrexit, et descendebat in vineam Naboth Jezrahelitæ, ut possideret eam.
21:16 Lo qual oido por Acháb, es á saber, que Nabóth era muerto, levantóse, y descendia á la viña de Nabóth Jezrahelita, para tomar posesion de ella.
21:17 Factus est igitur sermo Domini ad Eliam Thesbiten, dicens :
21:17 Mas el Señor habló á Elías Thesbita, diciendo:
21:18 Surge, et descende in occursum Achab regis Israël, qui est in Samaria : ecce ad vineam Naboth descendit, ut possideat eam.
21:18 Levántate, y desciende al encuentro de Acháb Rey de Israél, que está en Samaria: mira que él desciende á la viña de Nabóth, para tomar posesion de ella:
21:19 Et loqueris ad eum, dicens : Hæc dicit Dominus : Occidisti, insuper et possedisti. Et post hæc addes : Hæc dicit Dominus : In loco hoc, in quo linxerunt canes sanguinem Naboth, lambent quoque sanguinem tuum.
21:19 Y le hablarás, diciendo: Esto dice el Señor: Mataste, y ademas poseíste. Y luego añadirás: Esto dice el Señor: En este lugar, en que lamiéron los perros la sangre de Nabóth, lamerán tambien la sangre tuya.
21:20 Et ait Achab ad Eliam : Num invenisti me inimicum tibi ? Qui dixit : Inveni, eo quod venundatus sis, ut faceres malum in conspectu Domini.
21:20 Y dixo Acháb á Elías: ¿Por ventura me has hallado enemigo tuyo? El respondió: Te he hallado, porque te has vendido, para hacer lo malo delante del Señor.
21:21 Ecce ego inducam super te malum, et demetam posteriora tua, et interficiam de Achab mingentem ad parietem, et clausum et ultimum in Israël.
21:21 Hé aquí que yo enviaré mal sobre tí, y segaré tu posteridad, y mataré de la casa de Acháb hasta el que mea á la pared, y al encerrado, y al postrero en Israél.
21:22 Et dabo domum tuam sicut domum Jeroboam filii Nabat, et sicut domum Baasa filii Ahia : quia egisti ut me ad iracundiam provocares, et peccare fecisti Israël.
21:22 Y trataré tu casa como la casa de Jeroboam hijo de Nabáth, y como la casa de Baasa hijo de Ahía: porque obraste de modo, que me provocases á ira, y has hecho pecar á Israél.
21:23 Sed et de Jezabel locutus est Dominus, dicens : Canes comedent Jezabel in agro Jezrahel.
21:23 Y de Jezabél tambien habló el Señor, diciendo: Los perros comerán á Jezabél en el campo de Jezrahél.
21:24 Si mortuus fuerit Achab in civitate, comedent eum canes : si autem mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres cæli.
21:24 Si muriere Acháb en la ciudad, le comerán los perros: y si muriere en el campo, le comerán las aves del cielo.
21:25 Igitur non fuit alter talis sicut Achab, qui venundatus est ut faceret malum in conspectu Domini : concitavit enim eum Jezabel uxor sua,
21:25 No hubo pues otro tal como Acháb, que se vendió para hacer lo malo delante del Señor: porque Jezabél su muger lo incitó,
21:26 et abominabilis factus est, in tantum ut sequeretur idola quæ fecerant Amorrhæi, quos consumpsit Dominus a facie filiorum Israël.
21:26 Y se hizo abominable, en tanto extremo que seguia los ídolos, que habian hecho los Amorrhéos, los que consumió el Señor delante de los hijos de Israél.
21:27 Itaque cum audisset Achab sermones istos, scidit vestimenta sua, et operuit cilicio carnem suam, jejunavitque et dormivit in sacco, et ambulavit demisso capite.
21:27 Mas Acháb habiendo oido estas palabras, rasgó sus vestiduras, y cubrió su carne con cilicio, y ayunó, y durmió en saco, y anduvo cabizbaxo.
21:28 Et factus est sermo Domini ad Eliam Thesbiten, dicens :
21:28 Y vino palabra del Señor á Elías Thesbita, diciendo:
21:29 Nonne vidisti humiliatum Achab coram me ? quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus, sed in diebus filii sui inferam malum domui ejus.
21:29 Por ventura ¿no has visto á Acháb humillado delante de mí? pues por quanto se ha humillado por respeto mio, no enviaré el mal en sus dias, sino en los dias de su hijo meteré el mal dentro de su casa.