Hechos de los Apóstoles 2

Actus Apostolorum

2:1 Et cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco :

2:1 Y quando se cumplían los días de Pentecostes, estaban todos unánimes en un mismo lugar:

2:2 et factus est repente de cælo sonus, tamquam advenientis spiritus vehementis, et replevit totam domum ubi erant sedentes.

2:2 Y vino de repente un estruendo del Cielo, como de viento, que soplaba con ímpetu, y llenó toda la casa en donde estaban sentados.

2:3 Et apparuerunt illis dispertitæ linguæ tamquam ignis, seditque supra singulos eorum :

2:3 Y se les aparecieron unas lenguas repartidas como de fuego, y reposó sobre cada uno de ellos:

2:4 et repleti sunt omnes Spiritu Sancto, et cœperunt loqui variis linguis, prout Spiritus Sanctus dabat eloqui illis.

2:4 Y fuéron todos llenos de Espíritu Santo, y comenzaron á hablar en varias lenguas, como el Espíritu Santo les daba que hablasen.

2:5 Erant autem in Jerusalem habitantes Judæi, viri religiosi ex omni natione quæ sub cælo est.

2:5 Y residían entónces en Jerusalém Judíos, varones religiosos de todas naciones que hay debaxo del Cielo.

2:6 Facta autem hac voce, convenit multitudo, et mente confusa est, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes.

2:6 Y hecha ésta voz, acudió mucha gente, y quedó pasmada, porque los oía hablar cada uno en su propia lengua.

2:7 Stupebant autem omnes, et mirabantur, dicentes : Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Galilæi sunt ?

2:7 Y estaban todos atónitos, y se maravillaban, diciendo: ¿No veis que son Galiléos todos estos que hablan?

2:8 et quomodo nos audivimus unusquisque linguam nostram in qua nati sumus ?

2:8 Pues cómo los oímos nosotros hablar cada uno en nuestra lengua, en que nacimos?

2:9 Parthi, et Medi, et Ælamitæ, et qui habitant Mespotamiam, Judæam, et Cappadociam, Pontum, et Asiam,

2:9 Parthos y Medos, y Elamitas, y los que moran en la Mesopotamia, en Judéa, y Capadocia, Ponto y Asia,

2:10 Phrygiam, et Pamphyliam, Ægyptum, et partes Libyæ quæ est circa Cyrenen : et advenæ Romani,

2:10 En Phrygia y Pamphylia, Egypto, y tierras de la Libya, que está comarcana á Cyrene, y los que han venido de Roma,

2:11 Judæi quoque, et Proselyti, Cretes, et Arabes : audivimus eos loquentes nostris linguis magnalia Dei.

2:11 Judíos también, y Pr oselytos, Cretenses, y Arabes: los habemos oído hablar en nuestras lenguas las grandezas de Dios.

2:12 Stupebant autem omnes, et mirabantur ad invicem, dicentes : Quidnam vult hoc esse ?

2:12 Se pasmaban pues todos, y se maravillaban, diciendo unos á otros: ¿Qué quiere ser esto?

2:13 Alii autem irridentes dicebant : Quia musto pleni sunt isti.

2:13 Mas otros burlándose decían: Estos llenos están de mosto.

2:14 Stans autem Petrus cum undecim, levavit vocem suam, et locutus est eis : Viri Judæi, et qui habitatis Jerusalem universi, hoc vobis notum sit, et auribus percipite verba mea.

2:14 Mas Pedro en compañía de los once, puesto en pie alzó su voz, y les dixo: Varones de Judéa, y todos los que habitáis en Jerusalém, esto os sea notorio, y oid con atención mis palabras.

2:15 Non enim, sicut vos æstimatis, hi ebrii sunt, cum sit hora diei tertia :

2:15 Porque estos no están embriagados, como vosotros pensáis, siendo la hora de tercia del día:

2:16 sed hoc est quod dictum est per prophetam Joël :

2:16 Mas esto es lo que fué dicho por el Propheta Joél:

2:17 Et erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo super omnem carnem : et prophetabunt filii vestri et filiæ vestræ, et juvenes vestri visiones videbunt, et seniores vestri somnia somniabunt.

2:17 Y acontece rá en los postreros días, dice el Señor, que yo derramaré de mi Espíritu sobre toda carne: y prophetizarán vuestros hijos, y vuestras hijas, y vuestros mancebos verán visiones, y vuestros ancianos soñarán sueños.

2:18 Et quidem super servos meos, et super ancillas meas, in diebus illis effundam de Spiritu meo, et prophetabunt :

2:18 Y ciertamente en aquellos días derramaré de mi Espíritu sobre mis siervos y sobre mis siervas, y prophetizarán:

2:19 et dabo prodigia in cælo sursum, et signa in terra deorsum, sanguinem, et ignem, et vaporem fumi :

2:19 Y daré maravillas arriba en el Cielo y señales abaxo en la tierra, sangre y fuego, y vapor de humo.

2:20 sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et manifestus.

2:20 El Sol se convertirá en tinieblas y la Luna en sangre, antes que venga el día del Señor grande é ilustre.

2:21 Et erit : omnis quicumque invocaverit nomen Domini, salvus erit.

2:21 Y acontecerá, que todo aquel que invocáre el nombre del Señor, será salvo.

2:22 Viri Israëlitæ, audite verba hæc : Jesum Nazarenum, virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus, et prodigiis, et signis, quæ fecit Deus per illum in medio vestri, sicut et vos scitis :

2:22 Varones de Israél, escuchad éstas palabras: A Jesús Nazareno, varón aprobado por Dios entre vosotros con virtudes y prodigios y señales, que Dios obró por él en medio de vosotros, como también vosotros sabéis:

2:23 hunc, definito consilio et præscientia Dei traditum, per manus iniquorum affligentes interemistis :

2:23 A éste que por determinado consejo y presciencia de Dios fué entregado, lo matásteis, crucificándole por manos de malvados:

2:24 quem Deus suscitavit, solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo.

2:24 Al qual Dios ha resucitado, sueltos los dolores de la muerte por quanto era imposible ser detenido de ella.

2:25 David enim dicit in eum : Providebam Dominum in conspectu meo semper : quoniam a dextris est mihi, ne commovear :

2:25 Porque David dice de él: Veía siempre al Señor delante de mí; porque él está á mi derecha para que yo no sea movido:

2:26 propter hoc lætatum est cor meum, et exsultavit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in spe :

2:26 Por esto se alegró mi corazón, y se regocijó mi lengua, y además mi carne reposará en esperanza:

2:27 quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem.

2:27 Porque no dexarás mi alma en el sepulchro, ni permitirás que tu Santo vea corrupción.

2:28 Notas mihi fecisti vias vitæ : et replebis me jucunditate cum facie tua.

2:28 Me hiciste conocer los caminos de la vida: y me henchirás de gozo con tu presencia.

2:29 Viri fratres, liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David, quoniam defunctus est, et sepultus : et sepulchrum ejus est apud nos usque in hodiernum diem.

2:29 Varones hermanos, séame lícito deciros con libertad del Patriarchâ David, que murió, y fué enterrado: y su sepulchro está entre nosotros hasta el día de hoy:

2:30 Propheta igitur cum esset, et sciret quia jurejurando jurasset illi Deus de fructu lumbi ejus sedere super sedem ejus :

2:30 Siendo pues Propheta, y sabiendo que con juramento le había Dios jurado, que del fruto de sus lomos se sentaria sobre su throno:

2:31 providens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro ejus vidit corruptionem.

2:31 Previéndolo habló de la resurrección del Christo, que ni fué dexado en el sepulchro, ni su carne vió corrupción.

2:32 Hunc Jesum resuscitavit Deus, cujus omnes nos testes sumus.

2:32 A éste Jesús resucitó Dios, de lo qual somos testigos todos nosotros.

2:33 Dextera igitur Dei exaltatus, et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre, effudit hunc, quem vos videtis et auditis.

2:33 Así que ensalzado por la diestra de Dios, y habiendo recibido del Padre la promesa del Espíritu Santo, ha derramado sobre nosotros á éste, á quien vosotros veis y oís.

2:34 Non enim David ascendit in cælum : dixit autem ipse : Dixit Dominus Domino meo : Sede a dextris meis,

2:34 Porque David no subió á los Cielos: y dice con todo eso: Dixo el Señor á mi Señor: Siéntate á mi diestra,

2:35 donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.

2:35 Hasta que ponga tus enemigos por tarima de tus pies.

2:36 Certissime sciat ergo omnis domus Israël, quia et Dominum eum et Christum fecit Deus hunc Jesum, quem vos crucifixistis.

2:36 Por tanto sepa certísimamente toda la casa de Israél, que Dios hizo Señor y Christo á este Jesús, á quien vosotros crucificásteis.

2:37 His autem auditis, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad reliquos Apostolos : Quid faciemus, viri fratres ?

2:37 Y oidas éstas cosas se compungiéron de corazón, y dixéron á Pedro y á los otros Apóstoles: Varones hermanos, ¿qué haremos?

2:38 Petrus vero ad illos : Pœnitentiam, inquit, agite, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi in remissionem peccatorum vestrorum : et accipietis donum Spiritus Sancti.

2:38 Y Pedro les dixo: Arrepentíos, y cada uno de vosotros sea bautizado en el nombre de Jesu-Christo para remisión de vuestros pecados: y recibiréis el dón del Espíritu Santo.

2:39 Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscumque advocaverit Dominus Deus noster.

2:39 Porque para vosotros es la promesa y para vuestros hijos, y para todos los que están lejos, quantos llamáre á sí el Señor nuestro Dios.

2:40 Aliis etiam verbis plurimis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens : Salvamini a generatione ista prava.

2:40 Con otras muchísimas razones lo atestiguó, y los exhortaba, diciendo: Salváos de ésta generación depravada.

2:41 Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt : et appositæ sunt in die illa animæ circiter tria millia.

2:41 Y los que recibieron su palabra, fuéron bautizados: y fuéron añadidas aquel día cerca de tres mil personas.

2:42 Erant autem perseverantes in doctrina Apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus.

2:42 Y ellos perseveraban en la doctrina de los Apóstoles, y en la comunicación de la fracción del pan, y en las oraciones.

2:43 Fiebat autem omni animæ timor : multa quoque prodigia et signa per Apostolos in Jerusalem fiebant, et metus erat magnus in universis.

2:43 Y toda persona tenia temor: y los Apóstoles hacían muchos prodigios y señales en Jerusalém, y en todos habia un gran temor.

2:44 Omnes etiam qui credebant, erant pariter, et habebant omnia communia.

2:44 Y todos los que creian, estaban unidos, y tenían todas las cosas comunes.

2:45 Possessiones et substantias vendebant, et dividebant illa omnibus, prout cuique opus erat.

2:45 Vendian sus posesiones y haciendas, y las repartían á todos conforme la necesidad de cada uno.

2:46 Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis,

2:46 Y diariamente perseveraban unánimemente en el templo: y partiendo el pan por las casas, tomaban la comida con alegría y sencillez de corazón,

2:47 collaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem. Dominus autem augebat qui salvi fierent quotidie in idipsum.

2:47 Alabando á Dios, y hallando gracia con todo el pueblo. Y el Señor aumentaba cada día los que se habían de salvar en ésta unidad.