Génesis 27

Genesis

27:1 Senuit autem Isaac, et caligaverunt oculi ejus, et videre non poterat : vocavitque Esau filium suum majorem, et dixit ei : Fili mi ? Qui respondit : Adsum.

27:1 Mas Isaac envejeció, y se le obscureciéron los ojos, y no podia ver: y llamó á Esaú su hijo mayor, y díxole: ¿Hijo mio? El qual respondió: Aquí estoy.

27:2 Cui pater : Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meæ.

27:2 A quien el padre: Ves, dixo, que he envejecido, y no sé el dia de mi muerte.

27:3 Sume arma tua, pharetram, et arcum, et egredere foras : cumque venatu aliquid apprehenderis,

27:3 Toma tus armas, la aljava y el arco, y sal fuera: y quando hubieres cazado alguna cosa,

27:4 fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti, et affer ut comedam : et benedicat tibi anima mea antequam moriar.

27:4 Hazme de ella un guisado, como sabes que es de mi gusto, y tráhemelo para que lo coma, y te bendiga mi ánima ántes que muera.

27:5 Quod cum audisset Rebecca, et ille abiisset in agrum ut jussionem patris impleret,

27:5 Lo qual habiendo oido Rebeca, é ido aquel al campo para cumplir el mandamiento de su padre,

27:6 dixit filio suo Jacob : Audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo, et dicentem ei :

27:6 Dixo á su hijo Jacob: He oido á tu padre que hablaba con Esaú tu hermano, y que le decia:

27:7 Affer mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam moriar.

27:7 Tráheme de tu caza, y guísamela para que coma, y te bendiga delante del Señor ántes que muera.

27:8 Nunc ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis :

27:8 Ahora bien, hijo mio, condesciende á mis consejos:

27:9 et pergens ad gregem, affer mihi duos hædos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur :

27:9 Y yendo al ganado, tráheme dos cabritos de los mejores, para hacer con ellos á tu padre las viandas, que come con gusto:

27:10 quas cum intuleris, et comederit, benedicat tibi priusquam moriatur.

27:10 Las quales despues que introduxeres, y él haya comido, te bendiga ántes que muera.

27:11 Cui ille respondit : Nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit, et ego lenis :

27:11 A la qual él respondió: Sabes que Esaú mi hermano es hombre belloso y yo lampiño:

27:12 si attrectaverit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi voluisse illudere, et inducam super me maledictionem pro benedictione.

27:12 Si mi padre me palpare, y lo conociere, temo no crea que yo me he querido burlar de él, y que sobre mí atrayga yo maldicion en lugar de bendicion.

27:13 Ad quem mater : In me sit, ait, ista maledictio, fili mi : tantum audi vocem meam, et pergens, affer quæ dixi.

27:13 Y la madre: Sobre mi sea, le dixo, esa maldicion, hijo mio: oye solamente mi voz, y ve á traherme lo que he dicho.

27:14 Abiit, et attulit, deditque matri. Paravit illa cibos, sicut velle noverat patrem illius.

27:14 Fué y lo traxo, y diólo á su madre. Ella hizo el guisado, como sabia que gustaba á su padre.

27:15 Et vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat domi, induit eum :

27:15 Y le vistió los mejores vestidos de Esaú, que tenia en casa en su poder:

27:16 pelliculasque hædorum circumdedit manibus, et colli nuda protexit :

27:16 Y rodeóle las pieles de los cabritos á las manos, y cubrióle lo desnudo del cuello.

27:17 deditque pulmentum, et panes, quos coxerat, tradidit.

27:17 Y le dió el guisado, y le entregó los panes que habia cocido.

27:18 Quibus illatis, dixit : Pater mi ? At ille respondit : Audio. Quis es tu, fili mi ?

27:18 Lo qual llevado adentro dixo: ¿Padre mio? Y él respondió: Oyendo estoy: ¿Quién eres tú, hijo mio?

27:19 Dixitque Jacob : Ego sum primogenitus tuus Esau : feci sicut præcepisti mihi : surge, sede, et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua.

27:19 Y dixo Jacob: Yo soy tu primogénito Esaú: he hecho como me has mandado: levántate, siéntate, y come de mi caza, para que me bendiga tu ánima.

27:20 Rursumque Isaac ad filium suum : Quomodo, inquit, tam cito invenire potuisti, fili mi ? Qui respondit : Voluntas Dei fuit ut cito occurreret mihi quod volebam.

27:20 Y de nuevo Isaac á su hijo: ¿Cómo, dixo, has podido hallar tan presto, hijo mio? El qual respondió: Fué voluntad de Dios, que luego se me pusiese delante lo que queria.

27:21 Dixitque Isaac : Accede huc, ut tangam te, fili mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non.

27:21 Y dixo Isaac: Llégate acá para palparte, hijo mio, y reconocer, si tú eres mi hijo Esaú, ó no.

27:22 Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac : Vox quidem, vox Jacob est : sed manus, manus sunt Esau.

27:22 Llegóse él al padre, y habiéndole palpado, dixo Isaac: La voz cierto, voz es de Jacob: mas las manos son manos de Esaú.

27:23 Et non cognovit eum, quia pilosæ manus similitudinem majoris expresserant. Benedicens ergo illi,

27:23 Y no le conoció, porque las manos vellosas se parecian á las del mayor. Y para bendecirle,

27:24 ait : Tu es filius meus Esau ? Respondit : Ego sum.

27:24 Dixo: ¿Eres tú mi hijo Esaú? Respondió: Yo soy.

27:25 At ille : Affer mihi, inquit, cibos de venatione tua, fili mi, ut benedicat tibi anima mea. Quos cum oblatos comedisset, obtulit ei etiam vinum. Quo hausto,

27:25 Y él dixo: Tráheme las viandas de tu caza, hijo mio, para que te bendiga mi ánima. Y habiéndoselas presentado, y comido él, le sirvió tambien vino. El qual bebido,

27:26 dixit ad eum : Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi.

27:26 Díxole: Llégate á mí, y dame un beso, hijo mio.

27:27 Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam, benedicens illi, ait : Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus.

27:27 El se llegó, y le besó. Y luego que percibió la fragrancia de sus vestidos, bendiciéndole, dixo: He aquí el olor de mi hijo como el olor de un campo lleno, al que bendixo el Señor.

27:28 Det tibi Deus de rore cæli et de pinguedine terræ abundantiam frumenti et vini.

27:28 Dios te dé del rocío del cielo, y de la grosura de la tierra abundancia de trigo y de vino.

27:29 Et serviant tibi populi, et adorent te tribus : esto dominus fratrum tuorum, et incurventur ante te filii matris tuæ : qui maledixerit tibi, sit ille maledictus, et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleatur.

27:29 Y sírvante los pueblos, y adórente las tribus: sé señor de tus hermanos, é inclínense delante de tí los hijos de tu madre. El que te maldixere, maldito sea él: y el que te bendixere, sea colmado de bendiciones.

27:30 Vix Isaac sermonem impleverat, et egresso Jacob foras, venit Esau,

27:30 Apénas habia acabado Isaac de decir estas palabras, y de salir fuera Jacob, llegó Esaú,

27:31 coctosque de venatione cibos intulit patri, dicens : Surge, pater mi, et comede de venatione filii tui, ut benedicat mihi anima tua.

27:31 E introduxo á su padre las viandas cocidas de la caza, diciendo: Levántate, padre mio, y come de la caza de tu hijo, para que me bendiga tu ánima.

27:32 Dixitque illi Isaac : Quis enim es tu ? Qui respondit : Ego sum filius tuus primogenitus Esau.

27:32 Y díxole Isaac: ¿Pues quién eres tú? El qual respondió: Yo soy tu hijo primogénito Esaú.

27:33 Expavit Isaac stupore vehementi : et ultra quam credi potest admirans, ait : Quis igitur ille est qui dudum captam venationem attulit mihi, et comedi ex omnibus priusquam tu venires ; benedixique ei, et erit benedictus ?

27:33 Espantóse Isaac con pasmo vehemente: y maravillado mas de lo que se puede creer, dixo: ¿Pues quién es aquel, que poco há me ha trahido de la caza que cogió, y he comido de todo, ántes que tú vinieras? y le bendixe, y será bendito.

27:34 Auditis Esau sermonibus patris, irrugiit clamore magno : et consternatus, ait : Benedic etiam et mihi, pater mi.

27:34 Esaú, quando oyó las palabras de su padre, bramó con grande alarido: y consternado dixo: Dame tambien á mí tu bendicion, padre mio.

27:35 Qui ait : Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedictionem tuam.

27:35 El qual dixo: Vino tu hermano fraudulentamente, y recibió la bendicion tuya.

27:36 At ille subjunxit : Juste vocatum est nomen ejus Jacob : supplantavit enim me en altera vice : primogenita mea ante tulit, et nunc secundo surripuit benedictionem meam. Rursumque ad patrem : Numquid non reservasti, ait, et mihi benedictionem ?

27:36 Y él respondió: Con razon fué llamado su nombre Jacob: porque he aquí la segunda vez que me ha dado por el pie: ya ántes se alzó con mi primogenitura, y ahora de nuevo me ha robado la bendicion mia. Y á su padre otra vez le dixo: Por ventura no has guardado bendicion tambien para mí?

27:37 Respondit Isaac : Dominum tuum illum constitui, et omnes fratres ejus servituti illius subjugavi ; frumento et vino stabilivi eum : et tibi post hæc, fili mi, ultra quid faciam ?

27:37 Respondió Isaac: Le he constituido señor tuyo, y he sometido todos sus hermanos á su servidumbre: de trigo y de vino lo he fortalecido, ¿y despues de esto, hijo mio, qué podré ya hacerte á tí?

27:38 Cui Esau : Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater ? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret,

27:38 A quien Esaú respondió: ¿Pues qué no tienes, padre mio, sino una sola bendicion? Ruégote que me bendigas tambien á mí. Y como llorase con grande alarido,

27:39 motus Isaac, dixit ad eum : In pinguedine terræ, et in rore cæli desuper,

27:39 Conmovido Isaac le dixo: En la grosura de la tierra, y en el rocío del cielo de arriba

27:40 erit benedictio tua. Vives in gladio, et fratri tuo servies : tempusque veniet, cum excutias et solvas jugum ejus de cervicibus tuis.

27:40 Será tu bendicion: Vivirás por la espada, y á tu hermano servirás: y llegará tiempo en que sacudas y quites su yugo de tu cerviz.

27:41 Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione qua benedixerat ei pater : dixitque in corde suo : Venient dies luctus patris mei, et occidam Jacob fratrem meum.

27:41 Esaú pues aborreció siempre á Jacob por la bendicion con que su padre le habia bendecido: y dixo en su corazon: Vendrán los dias de luto de mi padre, y mataré á mi hermano Jacob.

27:42 Nuntiata sunt hæc Rebeccæ : quæ mittens et vocans Jacob filium suum, dixit ad eum : Ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te.

27:42 Diéron aviso de esto á Rebeca: la que enviando á llamar á Jacob su hijo, díxole: Mira que tu hermano Esaú está amenazando matarte.

27:43 Nunc ergo, fili mi, audi vocem meam, et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran :

27:43 Ahora pues, hijo mio, oye mi voz, y sin perder tiempo huye á casa de Labán mi hermano, á Haran:

27:44 habitabisque cum eo dies paucos, donec requiescat furor fratris tui,

27:44 Y morarás con él algunos dias, hasta que se sosiegue el furor de tu hermano,

27:45 et cesset indignatio ejus, obliviscaturque eorum quæ fecisti in eum : postea mittam, et adducam te inde huc : cur utroque orbabor filio in uno die ?

27:45 Y cese su indignacion, y se olvide de lo que le has hecho: despues enviaré, y haré que de allí te traygan acá: ¿por qué he de perder á mis dos hijos en un dia?

27:46 Dixitque Rebecca ad Isaac : Tædet me vitæ meæ propter filias Heth : si acceperit Jacob uxorem de stirpe hujus terræ, nolo vivere.

27:46 Y dixo Rebeca á Isaac: Fastidiada estoy de vivir á causa de las hijas de Heth: si Jacob tomare muger de linage de las de esta tierra, no quiero vivir.