17:1 Anno duodecimo Achaz regis Juda, regnavit Osee filius Ela in Samaria super Israël novem annis.
17:1 El año duodécimo de Acház Rey de Judá, reynó Osee hijo de Ela en Samaria sobre Israél nueve años.
17:2 Fecitque malum coram Domino, sed non sicut reges Israël qui ante eum fuerant.
17:2 E hizo lo malo delante del Señor: mas no como los Reyes de Israél, que le habian precedido.
17:3 Contra hunc ascendit Salmanasar rex Assyriorum, et factus est ei Osee servus, reddebatque illi tributa.
17:3 Contra este subió Salmanasár Rey de los Assyrios, y Osee fué hecho su siervo, y le pagaba tributos.
17:4 Cumque deprehendisset rex Assyriorum Osee, quod rebellare nitens misisset nuntios ad Sua regem Ægypti ne præstaret tributa regi Assyriorum sicut singulis annis solitus erat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem.
17:4 Y habiendo descubierto el Rey de los Assyrios, que Osee intentando rebelársele, habia enviado Embaxadores á Súa Rey de Egypto, para no pagar al Rey de los Assyrios el tributo, que acostumbraba todos los años, púsole sitio, y aprisionado lo echó en la cárcel.
17:5 Pervagatusque est omnem terram : et ascendens Samariam, obsedit eam tribus annis.
17:5 E hizo correrías por toda la tierra: y subiendo contra Samaria, túvola cercada tres años.
17:6 Anno autem nono Osee, cepit rex Assyriorum Samariam, et transtulit Israël in Assyrios : posuitque eos in Hala et in Habor juxta fluvium Gozan, in civitatibus Medorum.
17:6 Mas el año nono de Osee, tomó el Rey de los Assyrios á Samaria, y transportó los Israelitas á la Assyria: y púsolos en Hala, y en Habór, ciudades de los Medos, junto al rio de Gozán.
17:7 Factum est enim, cum peccassent filii Israël Domino Deo suo, qui eduxerat eos de terra Ægypti, de manu Pharaonis regis Ægypti, coluerunt deos alienos.
17:7 Pues acaeció, que habiendo pecado los hijos de Israél contra el Señor Dios suyo, que los habia sacado de la tierra de Egypto, del poder de Pharaón Rey de Egypto, diéron culto á dioses agenos.
17:8 Et ambulaverunt juxta ritum gentium quas consumpserat Dominus in conspectu filiorum Israël et regum Israël, quia similiter fecerant.
17:8 Y anduviéron según el rito de las Gentes, que habia el Señor destruido delante de los hijos de Israél, y de los Reyes de Israél: porque habian hecho lo mismo.
17:9 Et offenderunt filii Israël verbis non rectis Dominum Deum suum : et ædificaverunt sibi excelsa in cunctis urbibus suis, a turre custodum usque ad civitatem munitam.
17:9 Y ofendiéron los hijos de Israél al Señor Dios suyo con acciones no buenas: y se edificáron lugares altos en todas sus ciudades, desde la torre de los guardas hasta la ciudad fuerte.
17:10 Feceruntque sibi statuas et lucos in omni colle sublimi, et subter omne lignum nemorosum :
17:10 Y se hiciéron estátuas, y bosques en todo collado alto, y debaxo de todo árbol frondoso.
17:11 et adolebant ibi incensum super aras in morem gentium quas transtulerat Dominus a facie eorum : feceruntque verba pessima irritantes Dominum.
17:11 Y quemaban allí incienso sobre los altares á imitacion de las gentes, que habia transportado el Señor delante de ellos: é hiciéron cosas muy malas irritando al Señor.
17:12 Et coluerunt immunditias de quibus præcepit eis Dominus ne facerent verbum hoc.
17:12 Y adoráron inmundicias, sobre las quales les habia mandado el Señor que no hiciesen semejante cosa.
17:13 Et testificatus est Dominus in Israël et in Juda per manum omnium prophetarum et videntium, dicens : Revertimini a viis vestris pessimis, et custodite præcepta mea et cæremonias, juxta omnem legem quam præcepi patribus vestris, et sicut misi ad vos in manu servorum meorum prophetarum.
17:13 Y el Señor habia protestado á Israél y á Judá por mano de todos los Prophetas y Videntes, diciendo: Convertíos de vuestros caminos muy malos, y guardad mis preceptos, y ceremonias, conforme á todas las leyes, que intimé á vuestros padres: y como os lo he enviado á decir por mano de mis siervos los Prophetas.
17:14 Qui non audierunt, sed induraverunt cervicem suam juxta cervicem patrum suorum, qui noluerunt obedire Domino Deo suo.
17:14 Ellos no obedeciéron, sino que endureciéron su cerviz, como la cerviz de sus padres, los quales no quisiéron obedecer al Señor Dios suyo.
17:15 Et abjecerunt legitima ejus, et pactum quod pepigit cum patribus eorum, et testificationes quibus contestatus est eos : secutique sunt vanitates, et vane egerunt : et secuti sunt gentes quæ erant per circuitum eorum, super quibus præceperat Dominus eis ut non facerent sicut et illæ faciebant.
17:15 Y desecháron sus leyes, y el pacto, que habia concertado con sus padres, y las protestas, que habia hecho contra ellos: y siguiéron vanidades, y obráron vanamente: y siguiéron á las gentes, que estaban al rededor de ellos, acerca de las quales les habia mandado el Señor que no hiciesen, como ellas hacian.
17:16 Et dereliquerunt omnia præcepta Domini Dei sui : feceruntque sibi conflatiles duos vitulos, et lucos, et adoraverunt universam militiam cæli : servieruntque Baal,
17:16 Y abandonáron todos los preceptos del Señor Dios suyo: y se hiciéron dos becerros de fundicion, y bosques, y adoráron á todo el exército del cielo: y sirviéron á Baal,
17:17 et consecraverunt filios suos et filias suas per ignem : et divinationibus inserviebant, et auguriis : et tradiderunt se ut facerent malum coram Domino, ut irritarent eum.
17:17 Y consagráron sus hijos, y sus hijas por fuego: y se aplicáron á adivinaciones, y agüeros: y se entregáron á hacer lo malo delante del Señor, para irritarle.
17:18 Iratusque est Dominus vehementer Israëli, et abstulit eos a conspectu suo, et non remansit nisi tribus Juda tantummodo.
17:18 Y enojóse el Señor en gran manera contra Israél, y se los quitó de delante de sí, y no quedó sino la tribu de Judá tan solamente.
17:19 Sed nec ipse Juda custodivit mandata Domini Dei sui : verum ambulavit in erroribus Israël, quos operatus fuerat.
17:19 Mas ni aun el mismo Judá guardó los mandamientos del Señor Dios suyo, sino que anduvo en los errores, que habia executado Israél.
17:20 Projecitque Dominus omne semen Israël, et afflixit eos, et tradidit eos in manu diripientium, donec projiceret eos a facie sua :
17:20 Y el Señor desechó á todo el linage de Israél, y afligiólos, y los entregó en mano de los que los saqueaban, hasta que los echó de su presencia:
17:21 ex eo jam tempore quo scissus est Israël a domo David, et constituerunt sibi regem Jeroboam filium Nabat : separavit enim Jeroboam Israël a Domino, et peccare eos fecit peccatum magnum.
17:21 Ya desde aquel tiempo en que fué separado Israél de la casa de David, y se eligiéron por Rey á Jeroboam hijo de Nabáth: porque Jeroboam separó á Israél del Señor, y los hizo pecar el pecado grande.
17:22 Et ambulaverunt filii Israël in universis peccatis Jeroboam quæ fecerat : et non recesserunt ab eis,
17:22 Y anduviéron los hijos de Israél en todos los pecados que habia hecho Jeroboam: y no se apartáron de ellos,
17:23 usquequo Dominus auferret Israël a facie sua, sicut locutus fuerat in manu omnium servorum suorum prophetarum : translatusque est Israël de terra sua in Assyrios, usque in diem hanc.
17:23 Hasta que el Señor quitó á Israél de su presencia, así como lo habia dicho por mano de todos sus siervos los Prophetas: y fué trasladado Israél de su tierra á los Assyrios hasta este dia.
17:24 Adduxit autem rex Assyriorum de Babylone, et de Cutha, et de Avah, et de Emath, et de Sepharvaim : et collocavit eos in civitatibus Samariæ pro filiis Israël : qui possederunt Samariam, et habitaverunt in urbibus ejus.
17:24 Y el Rey de los Assyrios llevó gentes de Babylonia, y de Cutha, y de Aváh, y de Emáth, y de Sepharvaím, y las puso en las ciudades de Samaria en lugar de los hijos de Israél: y ellos poseyéron la Samaria, y habitáron en sus ciudades.
17:25 Cumque ibi habitare cœpissent, non timebant Dominum : et immisit in eos Dominus leones, qui interficiebant eos.
17:25 Y habiendo comenzado á habitar allí, no temian al Señor: y el Señor envió contra ellos leones, que los mataban.
17:26 Nuntiatumque est regi Assyriorum, et dictum : Gentes quas transtulisti, et habitare fecisti in civitatibus Samariæ, ignorant legitima Dei terræ : et immisit in eos Dominus leones, et ecce interficiunt eos, eo quod ignorent ritum Dei terræ.
17:26 Y diéron aviso de esto al Rey de los Assyrios, y le dixéron: Las gentes, que has trasladado, y hecho que habitasen en las ciudades de Samaria, ignoran el culto del Dios de la tierra: y el Señor ha enviado leones contra ellos, y mira que los matan, por quanto no saben el culto del Dios de la tierra.
17:27 Præcepit autem rex Assyriorum, dicens : Ducite illuc unum de sacerdotibus quos inde captivos adduxistis, et vadat, et habitet cum eis : et doceat eos legitima Dei terræ.
17:27 Y el Rey de los Assyrios dió esta órden, diciendo: Llevad allá uno de los Sacerdotes, que traxísteis de allí cautivos, y vaya, y habite con ellos: y enséñeles el culto del Dios de la tierra.
17:28 Igitur cum venisset unus de sacerdotibus his qui captivi ducti fuerant de Samaria, habitavit in Bethel, et docebat eos quomodo colerent Dominum.
17:28 Habiendo pues venido uno de aquellos Sacerdotes, que habian sido llevados cautivos de Samaria, habitó en Bethél, y les enseñaba cómo habian de adorar al Señor.
17:29 Et unaquæque gens fabricata est deum suum : posueruntque eos in fanis excelsis quæ fecerant Samaritæ, gens et gens in urbibus suis, in quibus habitabat.
17:29 Y cada nacion se fabricó su Dios: y los colocáron en los templos de los altos, que habian hecho los Samaritanos, cada nacion en sus ciudades, en donde habitaba.
17:30 Viri enim Babylonii fecerunt Sochothbenoth : viri autem Cuthæi fecerunt Nergel : et viri de Emath fecerunt Asima.
17:30 Porque los Babylonios hiciéron á Sochothbenóth: y los Cuthéos hiciéron á Nergél: y los de Emáth hiciéron á Asima.
17:31 Porro Hevæi fecerunt Nebahaz et Tharthac. Hi autem qui erant de Sepharvaim, comburebant filios suos igni, Adramelech et Anamelech diis Sepharvaim,
17:31 Y los Hevéos hiciéron á Nebaház y á Tharthác. Mas los que eran de Sepharvaím, quemaban sus hijos en fuego en honor de Adraméléch, y Anaméléch dioses de Sepharvaím,
17:32 et nihilominus colebant Dominum. Fecerunt autem sibi de novissimis sacerdotes excelsorum, et ponebant eos in fanis sublimibus.
17:32 Y con todo esto daban culto al Señor. Y de los mas viles se hiciéron sacerdotes de los altos, y los ponian en templos de los altos.
17:33 Et cum Dominum colerent, diis quoque suis serviebant juxta consuetudinem gentium, de quibus translati fuerant Samariam.
17:33 Y aunque daban culto al Señor, servian tambien á sus dioses según el rito de las gentes, de las que habian sido trasladados á Samaria:
17:34 Usque in præsentem diem morem sequuntur antiquum : non timent Dominum, neque custodiunt cæremonias ejus, judicia, et legem, et mandatum, quod præceperat Dominus filiis Jacob, quem cognominavit Israël :
17:34 Hasta el dia de hoy siguen la antigua costumbre: no temen al Señor, ni guardan sus ceremonias, ni ritos, ni leyes, ni los mandamientos, que ordenó el Señor á los hijos de Jacob, á quien dió el sobrenombre de Israél:
17:35 et percusserat cum eis pactum, et mandaverat eis, dicens : Nolite timere deos alienos, et non adoretis eos, neque colatis eos, et non immoletis eis :
17:35 Y habia concertado con ellos pacto, y les habia mandado, diciendo: No temais los dioses agenos, y no los adoreis, ni les deis culto, ni les sacrifiqueis:
17:36 sed Dominum Deum vestrum, qui eduxit vos de terra Ægypti in fortitudine magna et in brachio extento, ipsum timete, et illum adorate, et ipsi immolate.
17:36 Sino al Señor Dios vuestro, que os sacó de la Tierra de Egypto con grande fortaleza, y con brazo extendido, á él temed, y á él adorad, y á él sacrificad.
17:37 Cæremonias quoque, et judicia, et legem, et mandatum, quod scripsit vobis, custodite ut faciatis cunctis diebus : et non timeatis deos alienos.
17:37 Guardad tambien las ceremonias, y los juicios, y las leyes, y los mandamientos, que os dió por escrito, cumpliéndolos todos los dias: y no temais á los dioses agenos.
17:38 Et pactum quod percussit vobiscum, nolite oblivisci : nec colatis deos alienos,
17:38 Y no olvideis el pacto, que hizo con vosotros: ni deis culto á dioses agenos,
17:39 sed Dominum Deum vestrum timete, et ipse eruet vos de manu omnium inimicorum vestrorum.
17:39 Mas temed al Señor Dios vuestro, y él os sacará de las manos de todos vuestros enemigos.
17:40 Illi vero non audierunt, sed juxta consuetudinem suam pristinam perpetrabant.
17:40 Pero ellos no diéron oidos, sino que obraban según su costumbre antigua.
17:41 Fuerunt igitur gentes istæ timentes quidem Dominum, sed nihilominus et idolis suis servientes : nam et filii eorum, et nepotes, sicut fecerunt patres sui, ita faciunt usque in præsentem diem.
17:41 Y así estas gentes perseváron temiendo al Señor, mas con todo eso sirviéron tambien á sus ídolos: porque sus hijos y nietos hacen hasta el dia de hoy, lo mismo que hiciéron sus padres.