4:1 Ut ergo cognovit Jesus quia audierunt pharisæi quod Jesus plures discipulos facit, et baptizat, quam Joannes
4:1 Cuando el Señor supo que los fariseos estaban informados de que Jesús hacía más discípulos y bautizaba más que Juan —
4:2 (quamquam Jesus non baptizaret, sed discipuli ejus),
4:2 aunque Jesús mismo no bautizaba, sino sus discípulos—
4:3 reliquit Judæam, et abiit iterum in Galilæam.
4:3 abandonó la Judea y se volvió a Galilea.
4:4 Oportebat autem eum transire per Samariam.
4:4 Debía, pues, pasar por Samaria.
4:5 Venit ergo in civitatem Samariæ, quæ dicitur Sichar, juxta prædium quod dedit Jacob Joseph filio suo.
4:5 Llegó a una ciudad de Samaria llamada Sicar, junto a la posesión que dio Jacob a su hijo José.
4:6 Erat autem ibi fons Jacob. Jesus ergo fatigatus ex itinere, sedebat sic supra fontem. Hora erat quasi sexta.
4:6 Allí se encuentra el pozo de Jacob. Jesús, pues, fatigado del viaje, se sentó así junto al pozo. Era alrededor de la hora sexta.
4:7 Venit mulier de Samaria haurire aquam. Dicit ei Jesus : Da mihi bibere.
4:7 Vino una mujer de Samaria a sacar agua. Jesús le dijo: “Dame de beber”.
4:8 (Discipuli enim ejus abierant in civitatem ut cibos emerent.)
4:8 Entretanto, sus discípulos se habían ido a la ciudad a comprar víveres.
4:9 Dicit ergo ei mulier illa Samaritana : Quomodo tu, Judæus cum sis, bibere a me poscis, quæ sum mulier Samaritana ? non enim coutuntur Judæi Samaritanis.
4:9 Entonces la samaritana le dijo: “¿Cómo Tú, judío, me pides de beber a mí que soy mujer samaritana?” Porque los judíos no tienen comunicación con los samaritanos.
4:10 Respondit Jesus, et dixit ei : Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi : Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam.
4:10 Jesús le respondió y dijo: “Si tú conocieras el don de Dios, y quien es el que te dice: «Dame de beber», quizá tú le hubieras pedido a Él, y Él te habría dado agua viva”.
4:11 Dicit ei mulier : Domine, neque in quo haurias habes, et puteus altus est : unde ergo habes aquam vivam ?
4:11 Ella le dijo: “Señor, Tú no tienes con qué sacar, y el pozo es hondo; ¿de dónde entonces tienes esa agua viva?
4:12 Numquid tu major es patre nostro Jacob, qui dedit nobis puteum, et ipse ex eo bibit, et filii ejus, et pecora ejus ?
4:12 Acaso eres Tú mayor que nuestro padre Jacob, que nos dio este pozo, del cual bebió él mismo, y sus hijos y sus ganados?”
4:13 Respondit Jesus, et dixit ei : Omnis qui bibit ex aqua hac, sitiet iterum ; qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in æternum :
4:13 Respondiole Jesús: “Todos los que beben de esta agua, tendrán de nuevo sed; mas quien beba el agua que Yo le daré, no tendrá sed nunca;
4:14 sed aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquæ salientis in vitam æternam.
4:14 sino que el agua que Yo le daré se hará en él fuente de agua surgente para vida eterna”.
4:15 Dicit ad eum mulier : Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque veniam huc haurire.
4:15 Díjole la mujer: “Señor, dame esa agua, para que no tenga más sed, ni tenga más que venir a sacar agua”.
4:16 Dicit ei Jesus : Vade, voca virum tuum, et veni huc.
4:16 Él le dijo: “Ve a buscar a tu marido, y vuelve aquí”.
4:17 Respondit mulier, et dixit : Non habeo virum. Dicit ei Jesus : Bene dixisti, quia non habeo virum ;
4:17 Replicole la mujer y dijo: “No tengo marido”. Jesús le dijo: “Bien has dicho: «No tengo marido»;
4:18 quinque enim viros habuisti, et nunc, quem habes, non est tuus vir : hoc vere dixisti.
4:18 porque cinco maridos has tenido, y el hombre que ahora tienes, no es tu marido; has dicho la verdad”.
4:19 Dicit ei mulier : Domine, video quia propheta es tu.
4:19 Díjole la mujer: “Señor, veo que eres profeta.
4:20 Patres nostri in monte hoc adoraverunt, et vos dicitis, quia Jerosolymis est locus ubi adorare oportet.
4:20 Nuestros padres adoraron sobre este monte; según vosotros, en Jerusalén está el lugar donde se debe adorar”.
4:21 Dicit ei Jesus : Mulier, crede mihi, quia venit hora, quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem.
4:21 Jesús le respondió: “Mujer, créeme a Mí, porque viene la hora, en que ni sobre este monte ni en Jerusalén adoraréis al Padre.
4:22 Vos adoratis quod nescitis : nos adoramus quod scimus, quia salus ex Judæis est.
4:22 Vosotros, adoráis lo que no conocéis; nosotros adoramos lo que conocemos, porque la salvación viene de los judíos.
4:23 Sed venit hora, et nunc est, quando veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate. Nam et Pater tales quærit, qui adorent eum.
4:23 Pero la hora viene, y ya ha llegado, en que los adoradores verdaderos adorarán al Padre en espíritu y en verdad; porque también el Padre desea que los que adoran sean tales.
4:24 Spiritus est Deus : et eos qui adorant eum, in spiritu et veritate oportet adorare.
4:24 Dios es espíritu, y los que lo adoran, deben adorarlo en espíritu y en verdad”.
4:25 Dicit ei mulier : Scio quia Messias venit (qui dicitur Christus) : cum ergo venerit ille, nobis annuntiabit omnia.
4:25 Díjole la mujer: “Yo sé que el Mesías —es decir el Cristo— ha de venir. Cuando Él venga, nos instruirá en todo”.
4:26 Dicit ei Jesus : Ego sum, qui loquor tecum.
4:26 Jesús le dijo: “Yo lo soy. Yo que te hablo”.
4:27 Et continuo venerunt discipuli ejus, et mirabantur quia cum muliere loquebatur. Nemo tamen dixit : Quid quæris ? aut, Quid loqueris cum ea ?
4:27 En este momento llegaron los discípulos, y quedaron admirados de que hablase con una mujer. Ninguno, sin embargo, le dijo: “¿Qué preguntas?” o “¿Qué hablas con ella?”
4:28 Reliquit ergo hydriam suam mulier, et abiit in civitatem, et dicit illis hominibus :
4:28 Entonces la mujer, dejando su cántaro, se fue a la ciudad, y dijo a los hombres:
4:29 Venite, et videte hominem qui dixit mihi omnia quæcumque feci : numquid ipse est Christus ?
4:29 “Venid a ver a un hombre que me ha dicho todo lo que he hecho: ¿no será este el Cristo?”
4:30 Exierunt ergo de civitate et veniebant ad eum.
4:30 Y salieron de la ciudad para ir a encontrarlo.
4:31 Interea rogabant eum discipuli, dicentes : Rabbi, manduca.
4:31 Entretanto los discípulos le rogaron: “Rabí, come”.
4:32 Ille autem dicit eis : Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis.
4:32 Pero Él les dijo: “Yo tengo un manjar para comer, que vosotros no conocéis”.
4:33 Dicebant ergo discipuli ad invicem : Numquid aliquis attulit ei manducare ?
4:33 Y los discípulos se decían entre ellos: “¿Alguien le habrá traído de comer?”
4:34 Dicit eis Jesus : Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me, ut perficiam opus ejus.
4:34 Mas Jesús les dijo: “Mi alimento es hacer la voluntad de Aquel que me envió y dar cumplimiento a su obra.
4:35 Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit ? Ecce dico vobis : levate oculos vestros, et videte regiones, quia albæ sunt jam ad messem.
4:35 ¿No decís vosotros: Todavía cuatro meses, y viene la siega? Y bien, Yo os digo: Levantad vuestros ojos, y mirad los campos, que ya están blancos para la siega.
4:36 Et qui metit, mercedem accipit, et congregat fructum in vitam æternam : ut et qui seminat, simul gaudeat, et qui metit.
4:36 El que siega, recibe su recompensa y recoge la mies para la vida eterna, para que el que siembra se regocije al mismo tiempo que el que siega.
4:37 In hoc enim est verbum verum : quia alius est qui seminat, et alius est qui metit.
4:37 Pues en esto se verifica el proverbio: «Uno es el que siembra, otro el que siega».
4:38 Ego misi vos metere quod vos non laborastis : alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis.
4:38 Yo os he enviado a cosechar lo que vosotros no habéis labrado. Otros labraron, y vosotros habéis entrado en (posesión del fruto de) sus trabajos”.
4:39 Ex civitate autem illa multi crediderunt in eum Samaritanorum, propter verbum mulieris testimonium perhibentis : Quia dixit mihi omnia quæcumque feci.
4:39 Muchos de los samaritanos de aquella ciudad creyeron en Él por la palabra de la mujer que testificaba diciendo: “Él me ha dicho todo cuanto he hecho”.
4:40 Cum venissent ergo ad illum Samaritani, rogaverunt eum ut ibi maneret. Et mansit ibi duos dies.
4:40 Cuando los samaritanos vinieron a Él, le rogaron que se quedase con ellos; y se quedó allí dos días.
4:41 Et multo plures crediderunt in eum propter sermonem ejus.
4:41 Y muchos más creyeron a causa de su palabra,
4:42 Et mulieri dicebant : Quia jam non propter tuam loquelam credimus : ipsi enim audivimus, et scimus quia hic est vere Salvator mundi.
4:42 y decían a la mujer: “Ya no creemos a causa de tus palabras; nosotros mismos lo hemos oído, y sabemos que Él es verdaderamente el Salvador del mundo”.
4:43 Post duos autem dies exiit inde, et abiit in Galilæam.
4:43 Pasados aquellos dos días, partió para Galilea.
4:44 Ipse enim Jesus testimonium perhibuit, quia propheta in sua patria honorem non habet.
4:44 Ahora bien, Jesús mismo atestiguó que ningún profeta es honrado en su patria.
4:45 Cum ergo venisset in Galilæam, exceperunt eum Galilæi, cum omnia vidissent quæ fecerat Jerosolymis in die festo : et ipsi enim venerant ad diem festum.
4:45 Cuando llegó a Galilea, fue recibido por los galileos, que habían visto todas las grandes cosas hechas por Él en Jerusalén durante la fiesta; porque ellos también habían ido a la fiesta.
4:46 Venit ergo iterum in Cana Galilææ, ubi fecit aquam vinum. Et erat quidam regulus, cujus filius infirmabatur Capharnaum.
4:46 Fue, pues, otra vez a Caná de Galilea, donde había convertido el agua en vino. Y había un cortesano cuyo hijo estaba enfermo en Cafarnaúm.
4:47 Hic cum audisset quia Jesus adveniret a Judæa in Galilæam, abiit ad eum, et rogabat eum ut descenderet, et sanaret filium ejus : incipiebat enim mori.
4:47 Cuando él oyó que Jesús había vuelto de Judea a Galilea, se fue a encontrarlo, y le rogó que bajase para sanar a su hijo, porque estaba para morir.
4:48 Dixit ergo Jesus ad eum : Nisi signa et prodigia videritis, non creditis.
4:48 Jesús le dijo: “¡Si no veis signos y prodigios, no creeréis!”.
4:49 Dicit ad eum regulus : Domine, descende priusquam moriatur filius meus.
4:49 Respondiole el cortesano: “Señor, baja antes que muera mi hijo”.
4:50 Dicit ei Jesus : Vade, filius tuus vivit. Credidit homo sermoni quem dixit ei Jesus, et ibat.
4:50 Jesús le dijo: “Ve, tu hijo vive”. Creyó este hombre a la palabra que le dijo Jesús y se puso en marcha.
4:51 Jam autem eo descendente, servi occurrerunt ei, et nuntiaverunt dicentes, quia filius ejus viveret.
4:51 Ya bajaba, cuando encontró a algunos de sus criados que le dijeron que su hijo vivía.
4:52 Interrogabat ergo horam ab eis in qua melius habuerit. Et dixerunt ei : Quia heri hora septima reliquit eum febris.
4:52 Preguntoles, entonces, la hora en que se había puesto mejor. Y le respondieron: “Ayer, a la hora séptima, le dejó la fiebre”.
4:53 Cognovit ergo pater, quia illa hora erat in qua dixit ei Jesus : Filius tuus vivit ; et credidit ipse et domus ejus tota.
4:53 Y el padre reconoció que esta misma era la hora en que Jesús le había dicho: “Tu hijo vive”. Y creyó él, y toda su casa.
4:54 Hoc iterum secundum signum fecit Jesus, cum venisset a Judæa in Galilæam.
4:54 Este fue el segundo milagro que hizo Jesús vuelto de Judea a Galilea.