Biblia Sacra (Vulgata Clementina)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33
1:1 parabolae Salomonis filii David regis Israhel
1:1 Proverbios de Salomón, hijo de David, rey de Israel:
1:2 ad sciendam sapientiam et disciplinam
1:2 para aprender sabiduría e instrucción, para entender las palabras sensatas;
1:3 ad intellegenda verba prudentiae et suscipiendam eruditionem doctrinae iustitiam et iudicium et aequitatem
1:3 para instruirse en la sabiduría, en la justicia, equidad y rectitud;
1:4 ut detur parvulis astutia adulescenti scientia et intellectus
1:4 para enseñar discernimiento a los sencillos, y a los jóvenes conocimientos y discreción.
1:5 audiens sapiens sapientior erit et intellegens gubernacula possidebit
1:5 Escuche el sabio y acrecerá en saber. El hombre inteligente adquirirá maestría
1:6 animadvertet parabolam et interpretationem verba sapientium et enigmata eorum
1:6 en entender las parábolas y su sentido misterioso, las sentencias de los sabios y sus enigmas.
1:7 timor Domini principium scientiae sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt
1:7 El temor de Yahvé es el principio de la sabiduría; solo los insensatos desprecian la sabiduría y la doctrina.
1:8 audi fili mi disciplinam patris tui et ne dimittas legem matris tuae
1:8 Escucha, hijo mío, la instrucción de tu padre; y no deseches las enseñanzas de tu madre.
1:9 ut addatur gratia capiti tuo et torques collo tuo
1:9 Serán una corona de gracia para tu cabeza, un collar para tu cuello.
1:10 fili mi si te lactaverint peccatores ne adquiescas
1:10 Hijo mío, si los malvados quieren seducirte, no les des oído;
1:11 si dixerint veni nobiscum insidiemur sanguini abscondamus tendiculas contra insontem frustra
1:11 si te dicen: “Ven con nosotros; pongamos asechanzas a la vida ajena, tendamos por mero antojo celadas al inocente;
1:12 degluttiamus eum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum
1:12 traguémoslos vivos, como el sepulcro, enteros, como los que descienden a la fosa;
1:13 omnem pretiosam substantiam repperiemus implebimus domos nostras spoliis
1:13 y hallaremos preciosas riquezas, henchiremos de despojos nuestras casas.
1:14 sortem mitte nobiscum marsuppium unum sit omnium nostrum
1:14 Echa tu suerte con nosotros; sea una sola la bolsa de todos nosotros.”
1:15 fili mi ne ambules cum eis prohibe pedem tuum a semitis eorum
1:15 Hijo mío, no sigas sus caminos; aparta tu pie de sus senderos;
1:16 pedes enim illorum ad malum currunt et festinant ut effundant sanguinem
1:16 porque sus pies corren al mal, van presurosos a derramar sangre.
1:17 frustra autem iacitur rete ante oculos pinnatorum
1:17 En vano se tiende la red ante los ojos de los pájaros;
1:18 ipsique contra sanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes contra animas suas
1:18 mas ellos arman asechanzas a su propia sangre, traman maquinaciones contra su propia vida.
1:19 sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt
1:19 Tal es la senda de los codiciosos de ganancia, quita la vida a los propios dueños.
1:20 sapientia foris praedicat in plateis dat vocem suam
1:20 La sabiduría clama en las calles, en las plazas levanta su voz;
1:21 in capite turbarum clamitat in foribus portarum urbis profert verba sua dicens
1:21 llama donde hay más concurso de gente, en las puertas de la ciudad expone su doctrina:
1:22 usquequo parvuli diligitis infantiam et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt et inprudentes odibunt scientiam
1:22 ¿Hasta cuándo, oh necios, amaréis la necedad? ¿Hasta cuándo los burladores se deleitarán en burlas, y odiarán los fatuos la sabiduría?
1:23 convertimini ad correptionem meam en proferam vobis spiritum meum et ostendam verba mea
1:23 Volveos para (oír) mi instrucción, y derramaré sobre vosotros mi espíritu, quiero enseñaros mis palabras.
1:24 quia vocavi et rennuistis extendi manum meam et non fuit qui aspiceret
1:24 Os convidé y no respondisteis, tendí mis manos, y nadie prestó atención;
1:25 despexistis omne consilium meum et increpationes meas neglexistis
1:25 rechazasteis todos mis consejos, y ningún caso hicisteis de mis amonestaciones.
1:26 ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo cum vobis quod timebatis advenerit
1:26 Por eso también yo me reiré de vuestra calamidad, y me burlaré cuando os sobrevenga el espanto,
1:27 cum inruerit repentina calamitas et interitus quasi tempestas ingruerit quando venerit super vos tribulatio et angustia
1:27 cuando os sobrevenga cual huracán el terror, cuando caiga sobre vosotros, como torbellino, la calamidad, y os acometan la angustia y la tribulación.
1:28 tunc invocabunt me et non exaudiam mane consurgent et non invenient me
1:28 Entonces me llamarán, y no les responderé; madrugarán a buscarme, y no me hallarán,
1:29 eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem Domini non susceperint
1:29 por cuanto aborrecieron la instrucción y abandonaron el temor de Dios,
1:30 nec adquieverint consilio meo et detraxerint universae correptioni meae
1:30 no amando mi consejo, y desdeñando mis exhortaciones.
1:31 comedent igitur fructus viae suae suisque consiliis saturabuntur
1:31 Comerán los frutos de su conducta, y se saciarán de sus propios consejos.
1:32 aversio parvulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos
1:32 Porque la indocilidad lleva a los necios a la muerte, y la prosperidad de los insensatos es causa de su ruina.
1:33 qui autem me audierit absque terrore requiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato
1:33 Mas el que me escucha, habitará seguro, y vivirá tranquilo sin temer el mal.