Primero de los Macabeos 7

1. Machabaeorum

7:1 Anno centesimo quinquagesimo primo, exiit Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma, et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam, et regnavit illic.

7:1 El año ciento cincuenta y uno, Demetrio hijo de Seleuco salió de la ciudad de Roma, y subió con pocos hombres á una ciudad sobre la costa de la mar, y reynó allí.

7:2 Et factum est, ut ingressus est domum regni patrum suorum, comprehendit exercitus Antiochum et Lysiam, ut adducerent eos ad eum.

7:2 Y luego que entró en la casa del reyno de sus padres, acaeció, que su exército prendió á Antíochô, y á Lysias, para llevarlos donde estaba él.

7:3 Et res ei innotuit, et ait : Nolite mihi ostendere faciem eorum.

7:3 Mas luego le diéron aviso de ello: y dixo: No querais, que les vea yo la cara.

7:4 Et occidit eos exercitus. Et sedit Demetrius super sedem regni sui.

7:4 Y los mató el exército. Y se sentó Demetrio sobre el throno de su reyno:

7:5 Et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israël : et Alcimus dux eorum, qui volebat fieri sacerdos.

7:5 Y viniéron á él hombres perversos é impíos de Israél: y Alcimo su Caudillo, que pretendia ser sumo Sacerdote.

7:6 Et accusaverunt populum apud regem, dicentes : Perdidit Judas et fratres ejus omnes amicos tuos, et nos dispersit de terra nostra.

7:6 Y acusáron al pueblo delante del Rey, diciendo: Júdas y sus hermanos han hecho perecer á todos tus amigos, y á nosotros nos han echado de nuestra tierra.

7:7 Nunc ergo mitte virum, cui credis, ut eat, et videat exterminium omne quod fecit nobis, et regionibus regis : et puniat omnes amicos ejus, et adjutores eorum.

7:7 Pues ahora envia un hombre de tu confianza, para que vaya, y vea todo el estrago, que nos ha hecho á nosotros, y á las tierras del Rey: y que castigue á todos sus amigos, y fautores.

7:8 Et elegit rex ex amicis suis Bacchidem, qui dominabatur trans flumen magnum in regno, et fidelem regi : et misit eum,

7:8 Y escogió el Rey entre sus amigos á Bacchídes, que tenia el gobierno de la otra parte del rio, Magnate del reyno, y fiel al Rey: y le despachó,

7:9 ut videret exterminium quod fecit Judas : sed et Alcimum impium constituit in sacerdotium, et mandavit ei facere ultionem in filios Israël.

7:9 Para que viese el estrago, que habia hecho Júdas: y además dió el pontificado al impío Alcimo, y le mandó, que castigase á los hijos de Israél.

7:10 Et surrexerunt, et venerunt cum exercitu magno in terram Juda : et miserunt nuntios, et locuti sunt ad Judam et ad fratres ejus verbis pacificis in dolo.

7:10 Y se levantáron, y viniéron con un grande exército á la tierra de Judá: y enviáron mensageros, que habláron á Júdas, y á sus hermanos palabras de paz con engaño.

7:11 Et non intenderunt sermonibus eorum : viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno.

7:11 Mas ellos no diéron oidos á sus palabras: porque viéron, que habian venido con grande exército.

7:12 Et convenerunt ad Alcimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quæ justa sunt :

7:12 Y pasó á estar con Alcimo, y con Bacchídes el colegio de los Escribas, para hacerles proposiciones justas:

7:13 et primi, Assidæi qui erant in filiis Israël : et exquirebant ab eis pacem.

7:13 Y los Assidéos iban los primeros entre estos hijos de Israél, y les demandaban la paz.

7:14 Dixerunt enim : Homo sacerdos de semine Aaron venit ; non decipiet nos :

7:14 Porque dixéron: Un hombre Sacerdote del linage de Aarón ha venido, no nos engañará.

7:15 et locutus est cum eis verba pacifica, et juravit illis, dicens : Non inferemus vobis malum, neque amicis vestris.

7:15 Y les habló palabras de paz: y les juró, diciendo: No os haremos mal á vosotros, ni á vuestros amigos.

7:16 Et crediderunt ei : et comprehendit ex eis sexaginta viros, et occidit eos in una die, secundum verbum quod scriptum est :

7:16 Y le diéron crédito: Y hizo prender sesenta de ellos, y los hizo matar en un dia, según la palabra, que está escrita:

7:17 Carnes sanctorum tuorum, et sanguinem ipsorum effuderunt in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret.

7:17 Las carnes de tus Santos, y la sangre de ellos derramáron en el contorno de Jerusalém, y no habia quien los sepultase.

7:18 Et incubuit timor et tremor in omnem populum : quia dixerunt : Non est veritas, et judicium in eis : transgressi sunt enim constitutum, et jusjurandum quod juraverunt.

7:18 Y se apoderó de todo el pueblo un grande temor y espanto; porque dixéron: No hay en ellos verdad ni justicia; pues han quebrantado el tratado, y el juramento que hiciéron.

7:19 Et movit Bacchides castra ab Jerusalem, et applicuit in Bethzecha : et misit, et comprehendit multos ex eis qui a se effugerant : et quosdam de populo mactavit, et in puteum magnum projecit.

7:19 Y movió Bacchídes sus huestes de Jerusalém, y se acercó á Bethzecha: y envió á prender á muchos de aquellos, que se habian huido de él, é hizo degollar á algunos del pueblo, y que los echasen en un grande pozo.

7:20 Et commisit regionem Alcimo, et reliquit cum eo auxilium in adjutorium ipsi. Et abiit Bacchides ad regem :

7:20 Y encomendó la tierra á Alcimo, y le dexó un cuerpo de tropas, que le sostuviesen. Y se tornó Bacchídes al Rey:

7:21 et satis agebat Alcimus pro principatu sacerdotii sui :

7:21 Y Alcimo hacia esfuerzos por el principado de su Sacerdocio.

7:22 et convenerunt ad eum omnes, qui perturbabant populum suum, et obtinuerunt terram Juda, et fecerunt plagam magnam in Israël.

7:22 Y se le agregáron todos los que perturbaban su pueblo, y se apoderáron de la tierra de Judá, é hiciéron un grande estrago en Israél.

7:23 Et vidit Judas omnia mala quæ fecit Alcimus et qui cum eo erant filiis Israël, multo plus quam gentes :

7:23 Y vió Júdas todos los males, que Alcimo, y los que con él estaban, habian hecho á los hijos de Israél, mucho peor que los Gentiles.

7:24 et exiit in omnes fines Judææ in circuitu, et fecit vindictam in viros desertores, et cessaverunt ultra exire in regionem.

7:24 Y salió por todos los términos de la Judéa en contorno, y castigó á estos desertores, y cesó de allí adelante de hacer correrías por la tierra.

7:25 Vidit autem Alcimus quod prævaluit Judas et qui cum eo erant, et cognovit quia non potest sustinere eos : et regressus est ad regem, et accusavit eos multis criminibus.

7:25 Y quando vió Alcimo, que Júdas y los suyos eran mas fuertes: y entendió, que no podia resistirles, se volvió para el Rey, y los acusó de muchos delitos.

7:26 Et misit rex Nicanorem, unum ex principibus suis nobilioribus, qui erat inimicitias exercens contra Israël : et mandavit ei evertere populum.

7:26 Y envió el Rey á Nicanór, uno de sus Magnates mas ilustres, que mantenia enemistades declaradas con Israél: y le mandó, que destruyese aquel pueblo.

7:27 Et venit Nicanor in Jerusalem cum exercitu magno, et misit ad Judam et ad fratres ejus verbis pacificis cum dolo,

7:27 Y fué Nicanór á Jerusalém con grande exército, y envió á Júdas, y á sus hermanos un mensage de paz con engaño,

7:28 dicens : Non sit pugna inter me et vos : veniam cum viris paucis, ut videam facies vestras cum pace.

7:28 Diciendo: No haya guerra entre mí y entre vosotros: yo pasaré con poca gente, para veros, y tratar de paz.

7:29 Et venit ad Judam, et salutaverunt se invicem pacifice : et hostes parati erant rapere Judam.

7:29 Y vino á Júdas, y se saludáron uno á otro como amigos: y los enemigos estaban prevenidos para prender á Júdas.

7:30 Et innotuit sermo Judæ quoniam cum dolo venerat ad eum : et conterritus est ab eo, et amplius noluit videre faciem ejus.

7:30 Y conoció Júdas, que con traycion habia venido á él: y fué muy espantado de esto, y no quiso ver mas su rostro.

7:31 Et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium ejus : et exivit obviam Judæ in pugnam juxta Capharsalama.

7:31 Y conoció Nicanór que estaba descubierta su trama; y salió á pelear contra Júdas junto á Capharsaláma.

7:32 Et ceciderunt de Nicanoris exercitu fere quinque millia viri, et fugerunt in civitatem David.

7:32 Y pereciéron del exército de Nicanór como cinco mil hombres, y huyéron á la ciudad de David.

7:33 Et post hæc verba ascendit Nicanor in montem Sion : et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace, et demonstrare ei holocautomata, quæ offerebantur pro rege.

7:33 Y despues de este hecho subió Nicanór al monte de Sión: y saliéron á él algunos Sacerdotes del pueblo, y le saludáron en paz, y le mostráron los holocaustos, que se ofrecian por el Rey.

7:34 Et irridens sprevit eos, et polluit : et locutus est superbe,

7:34 Y mofándose, los despreció, y los contaminó: y habló con arrogancia,

7:35 et juravit cum ira, dicens : Nisi traditus fuerit Judas et exercitus ejus in manus meas, continuo cum regressus fuero in pace, succendam domum istam. Et exiit cum ira magna.

7:35 Y juró con saña, diciendo: Si Júdas y su exército no me fueren entregados en mis manos, luego que volviere victorioso, pondré fuego á esta casa. Y se salió muy sañudo:

7:36 Et intraverunt sacerdotes, et steterunt ante faciem altaris et templi, et flentes dixerunt :

7:36 Y entráron los Sacerdotes, y se presentáron delante del altar y del templo; y llorando dixéron:

7:37 Tu, Domine, elegisti domum istam ad invocandum nomen tuum in ea, ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo :

7:37 Tú, Señor, has escogido esta casa para que se invocase en ella tu nombre, para que fuese casa de oracion y rogativa á tu pueblo.

7:38 fac vindictam in homine isto et exercitu ejus, et cadant in gladio : memento blasphemias eorum, et ne dederis eis ut permaneant.

7:38 Haz venganza sobre este hombre, y sobre su exército, y perezcan á cuchillo: acuérdate de las blasphemias de ellos, y no permitas que ellos subsistan.

7:39 Et exiit Nicanor ab Jerusalem, et castra applicuit ad Bethoron : et occurrit illi exercitus Syriæ.

7:39 Y salió Nicanór de Jerusalém, é hizo acampar su exército cerca de Bethorón: y vino á incorporársele el exército de Syria.

7:40 Et Judas applicuit in Adarsa cum tribus millibus viris : et oravit Judas, et dixit :

7:40 Y Júdas acampó en Adarsa con tres mil hombres: y oró Júdas, y dixo:

7:41 Qui missi erant a rege Sennacherib, Domine, quia blasphemaverunt te, exiit angelus, et percussit ex eis centum octoginta quinque millia :

7:41 Señor, los que envió Sennachêríb, por quanto blasphemáron contra tí, salió el Angel, y mató de ellos ciento y ochenta y cinco mil:

7:42 sic contere exercitum istum in conspectu nostro hodie : et sciant ceteri quia male locutus est super sancta tua : et judica illum secundum malitiam illius.

7:42 A este modo destruye hoy este exército delante de nosotros: y sepan los otros como ha hablado malamente contra tu Santuario: y júzgale según su malicia.

7:43 Et commiserunt exercitus prælium tertiadecima die mensis Adar : et contrita sunt castra Nicanoris, et cecidit ipse primus in prælio.

7:43 Y viniéron á las manos los exércitos el dia trece del mes de Adár: y fué derrotado el exército de Nicanór, y muerto él el primero en el combate.

7:44 Ut autem vidit exercitus ejus quia cecidisset Nicanor, projecerunt arma sua, et fugerunt :

7:44 Y quando vió su exército que era muerto Nicanór, arrojáron sus armas, y diéron á huir:

7:45 et persecuti sunt eos viam unius diei ab Adazer usquequo veniatur in Gazara, et tubis cecinerunt post eos cum significationibus :

7:45 Y fuéron siguiendo su alcance camino de un dia, desde Adazér hasta la entrada de Gazara, y tocáron las trompetas en pos de ellos, dando señales:

7:46 et exierunt de omnibus castellis Judææ in circuitu, et ventilabant eos cornibus, et convertebantur iterum ad eos, et ceciderunt omnes gladio, et non est relictus ex eis nec unus.

7:46 Y saliéron de todos los castillos de la Judéa al rededor, y los arrojaban con vigor, y los hacian volver ácia los vencedores, que los matáron á todos á espada, y no escapó ninguno de ellos.

7:47 Et acceperunt spolia eorum in prædam : et caput Nicanoris amputaverunt, et dexteram ejus, quam extenderat superbe, et attulerunt, et suspenderunt contra Jerusalem.

7:47 E hiciéron presa de sus despojos; y cortáron la cabeza de Nicanór, y su derecha, la que con arrogancia habia extendido, y las lleváron y colgáron á la vista de Jerusalém.

7:48 Et lætatus est populus valde, et egerunt diem illam in lætitia magna.

7:48 Y se alegró mucho el pueblo, y pasáron aquel dia en grande regocijo.

7:49 Et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis Adar.

7:49 Y ordenó, que todos los años se celebrase este dia en el dia trece del mes de Adár.

7:50 Et siluit terra Juda dies paucos.

7:50 Y estuvo en reposo la tierra de Judá por pocos dias.