Proverbios 15

Proverbia

15:1 Responsio mollis frangit iram ; sermo durus suscitat furorem.

15:1 La respuesta suave quebranta la ira: la palabra dura aviva la saña.

15:2 Lingua sapientium ornat scientiam ; os fatuorum ebullit stultitiam.

15:2 La lengua de los sabios adorna la ciencia: la boca de los fátuos hierve en necedades.

15:3 In omni loco, oculi Domini contemplantur bonos et malos.

15:3 En todo lugar los ojos del Señor están mirando á los buenos y á los malos.

15:4 Lingua placabilis lignum vitæ ; quæ autem immoderata est conteret spiritum.

15:4 La lengua apacible es árbol de vida: mas la que es destemplada, quebrantará el espíritu.

15:5 Stultus irridet disciplinam patris sui ; qui autem custodit increpationes astutior fiet. In abundanti justitia virtus maxima est : cogitationes autem impiorum eradicabuntur.

15:5 El necio se mofa de la amonestacion de su padre: mas el que guarda las correcciones, se hará mas advertido. En la abundancia de justicia hay grandísima virtud: mas los pensamientos de los impíos serán desarraygados.

15:6 Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio.

15:6 La casa del justo es muy grande fortaleza; y en los frutos del impío hay perturbacion.

15:7 Labia sapientium disseminabunt scientiam ; cor stultorum dissimile erit.

15:7 Los labios de los sabios sembrarán ciencia: el corazon de los necios será desemejante.

15:8 Victimæ impiorum abominabiles Domino ; vota justorum placabilia.

15:8 Las víctimas de los impíos son abominables al Señor: los votos de los justos le aplacan.

15:9 Abominatio est Domino via impii ; qui sequitur justitiam diligitur ab eo.

15:9 Abominacion es al Señor el camino del impío: el que sigue la justicia, es amado de él.

15:10 Doctrina mala deserenti viam vitæ ; qui increpationes odit, morietur.

15:10 La doctrina es recia para el que dexa el camino de la vida: el que aborrece las reprehensiones, morirá.

15:11 Infernus et perditio coram Domino ; quanto magis corda filiorum hominum !

15:11 El infierno, y la perdicion están delante de Dios: ¿quánto mas los corazones de los hombres?

15:12 Non amat pestilens eum qui se corripit, nec ad sapientes graditur.

15:12 El apestado no ama al que le corrige: ni va á buscar á los sabios.

15:13 Cor gaudens exhilarat faciem ; in mœrore animi dejicitur spiritus.

15:13 El corazon gozoso alegra la cara: con la tristeza de corazon cae el espíritu.

15:14 Cor sapientis quærit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia.

15:14 El corazon del sabio busca doctrina; y la boca de los necios se alimenta de sandeces.

15:15 Omnes dies pauperis, mali ; secura mens quasi juge convivium.

15:15 Todos los dias del pobre son trabajosos: un espíritu tranquilo es como un convite continuo.

15:16 Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles.

15:16 Mas vale poco con temor de Dios, que thesoros grandes, que nunca sacian.

15:17 Melius est vocari ad olera cum caritate, quam ad vitulum saginatum cum odio.

15:17 Mas vale ser convidado á legumbres con amor, que con desafecto á un ternero cebado.

15:18 Vir iracundus provocat rixas ; qui patiens est mitigat suscitatas.

15:18 El varon iracundo mueve rencillas: el que es sufrido, apacigua las que se han movido.

15:19 Iter pigrorum quasi sepes spinarum ; via justorum absque offendiculo.

15:19 El camino de los perezosos como vallado de espinas: la senda de los justos sin tropiezo.

15:20 Filius sapiens lætificat patrem, et stultus homo despicit matrem suam.

15:20 El hijo sabio alegra al padre; y el hombre necio desprecia á su madre.

15:21 Stultitia gaudium stulto, et vir prudens dirigit gressus suos.

15:21 La sandez es de gozo al necio; y el varon prudente endereza sus pasos.

15:22 Dissipantur cogitationes ubi non est consilium ; ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur.

15:22 Se disipan los pensamientos en donde no hay consejo: mas se afirman en donde hay muchos consejeros.

15:23 Lætatur homo in sententia oris sui, et sermo opportunus est optimus.

15:23 Alégrase el hombre en la sentencia de su boca; y la palabra á sazon es muy buena.

15:24 Semita vitæ super eruditum, ut declinet de inferno novissimo.

15:24 Sendero de vida sobre el entendido, para desviarse lo último del infierno.

15:25 Domum superborum demolietur Dominus, et firmos faciet terminos viduæ.

15:25 Derribará el Señor la casa de los soberbios; y afirmará los términos de la viuda.

15:26 Abominatio Domini cogitationes malæ, et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo.

15:26 Los pensamientos malos son la abominacion del Señor; y la palabra pura como muy agradable, será aprobada de él.

15:27 Conturbat domum suam qui sectatur avaritiam ; qui autem odit munera, vivet. Per misericordiam et fidem purgantur peccata : per timorem autem Domini declinat omnis a malo.

15:27 El que va tras la avaricia perturba su casa: mas el que aborrece las dádivas, vivirá. Por la misericordia y por la fe se limpian los pecados; y por el temor del Señor todos se desvian del mal.

15:28 Mens justi meditatur obedientiam ; os impiorum redundat malis.

15:28 El corazon del justo medita obediencia: la boca de los impíos rebosa en males.

15:29 Longe est Dominus ab impiis, et orationes justorum exaudiet.

15:29 Léjos de los impíos está el Señor; y oirá las oraciones de los justos.

15:30 Lux oculorum lætificat animam ; fama bona impinguat ossa.

15:30 La luz de los ojos alegra el alma: la buena fama engorda los huesos.

15:31 Auris quæ audit increpationes vitæ in medio sapientium commorabitur.

15:31 La oreja, que oye las reprehensiones de vida, morará en medio de los sabios.

15:32 Qui abjicit disciplinam despicit animam suam ; qui autem acquiescit increpationibus possessor est cordis.

15:32 Quien desecha la disciplina, desprecia su alma: mas el que otorga á las reprehensiones, es dueño de su corazon.

15:33 Timor Domini disciplina sapientiæ, et gloriam præcedit humilitas.

15:33 El temor del Señor es la disciplina de la sabiduría; y la humildad precede á la gloria.