Biblia Sacra (Vulgata Clementina)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57
41:1 post duos annos vidit Pharao somnium putabat se stare super fluvium
41:1 Due anni dopo Faraone ebbe un sogno. Parevagli di stare alla riva del fiume,
41:2 de quo ascendebant septem boves pulchrae et crassae nimis et pascebantur in locis palustribus
41:3 aliae quoque septem emergebant de flumine foedae confectaeque macie et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus
41:3 Dal quale uscivano sette vacche belle, e grasse formisura: e andavano a pascere nei luoghi palustri. Altre sette ancora scappavan fuori del fiume, brutte, e rifinite per magrezza, e si pascevano sulla riva stessa del fiume, dov'era del verde:
41:4 devoraveruntque eas quarum mira species et habitudo corporum erat expergefactus Pharao
41:5 rursum dormivit et vidit alterum somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque formonsae
41:6 aliae quoque totidem spicae tenues et percussae uredine oriebantur
41:6 Poi si raddormentò, e vide un altro sogno. Sette spighe si alzavano da un solo stelo piene e bellissime;. E altrettante nascean dipoi spighe sottili, e bruciacchiate dall'euro,
41:7 devorantes omnem priorum pulchritudinem evigilans post quietem
41:8 et facto mane pavore perterritus misit ad coniectores Aegypti cunctosque sapientes et accersitis narravit somnium nec erat qui interpretaretur
41:8 Le quali si divoravano tutte le prime sì belle. Svegliatosi Faraone dal sonno,. E venuto la mattina, pieno di paura mandò a cercare tutti gl'indovini d'Egitto, e tutti i sapienti: e raunati che furono, raccontò il sogno; e non v'ebbe chi ne desse la spiegazione.
41:9 tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum
41:10 iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi iussit in carcerem principis militum
41:11 ubi una nocte uterque vidimus somnium praesagum futurorum
41:12 erat ibi puer hebraeus eiusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia
41:13 audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum officio meo et ille suspensus est in cruce
41:14 protinus ad regis imperium eductum de carcere Ioseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei
41:14 Ne udimmo l'interpretazione verificata da quel che è di poi avvenuto: perocché io fui restituito al mio impiego, e quegli fu appeso alla croce. Subitamente per comando del re fu tratto di prigione Giuseppe: e fattolo radere, e cambiatogli il vestito, lo presentarono a lui.
41:15 cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere
41:16 respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni
41:16 E questi gli disse: Ho veduti de' sogni, e non ho chi gl'interpreti: ed ho sentito, che tu con gran saviezza li sai diciferare. Rispose Giuseppe: Iddio senza di me risponderà favorevolmente a Faraone.
41:17 narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis
41:18 et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant
41:19 et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut numquam tales in terra Aegypti viderim
41:20 quae devoratis et consumptis prioribus
41:21 nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigilans rursum sopore depressus
41:22 vidi somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae
41:23 aliae quoque septem tenues et percussae uredine oriebantur stipula
41:24 quae priorum pulchritudinem devorarunt narravi coniectoribus somnium et nemo est qui edisserat
41:25 respondit Ioseph somnium regis unum est quae facturus est Deus ostendit Pharaoni
41:25 Le quali divorarono le prime sì belle. Ho raccontato il sogno agl'indovini, e nissun v'ha, che lo spieghi. Rispose Giuseppe: Uno è il sogno del re: Dio ha mostrato a Faraone quel che vuol fare.
41:26 septem boves pulchrae et septem spicae plenae septem ubertatis anni sunt eandemque vim somnii conprehendunt
41:27 septem quoque boves tenues atque macilentae quae ascenderunt post eas et septem spicae tenues et vento urente percussae septem anni sunt venturae famis
41:28 qui hoc ordine conplebuntur
41:29 ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti
41:30 quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram
41:31 et ubertatis magnitudinem perditura inopiae magnitudo
41:32 quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium firmitatis indicium est eo quod fiat sermo Dei et velocius impleatur
41:33 nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium et praeficiat eum terrae Aegypti
41:34 qui constituat praepositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis
41:34 Scelga adunque adesso il re un uomo saggio, e attivo, e diagli autorità in (tutta) la terra d'Egitto:. E questi deputi dei soprintendenti in ogni regione: e la quinta parte del provento de' sett'anni di fertilità,
41:35 qui iam nunc futuri sunt congreget in horrea et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus
41:36 et paretur futurae septem annorum fami quae pressura est Aegyptum et non consumetur terra inopia
41:37 placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris eius
41:38 locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit
41:39 dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero
41:40 tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam
41:41 dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super universam terram Aegypti
41:42 tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumposuit
41:43 fecitque ascendere super currum suum secundum clamante praecone ut omnes coram eo genuflecterent et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti
41:43 E si levò dal suo dito l'anello, e lo pose in dito a lui: e lo fece vestire di una veste di bisso, e al collo gli pose una collana d'oro. E lo fece salire sopra il suo secondo cocchio, gridando l'araldo, che tutti piegasser le ginocchia dinanzi a lui, e sapessero, come egli era soprintendente di tutta la terra d'Egitto.
41:44 dixit quoque rex ad Ioseph ego sum Pharao absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti
41:44 Disse ancora il re a Giuseppe: Io son Faraone: nissuno in tutta la terra di Egitto moverà piede, o mano fuori che per tuo comando.
41:45 vertitque nomen illius et vocavit eum lingua aegyptiaca Salvatorem mundi dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos egressus itaque Ioseph ad terram Aegypti
41:45 E mutogli il nome, e chiamollo in lingua egiziana Salvatore del mondo. E gli diede per moglie Aseneth figliuola di Putifare sacerdote di Heliopoli. Partì adunque Giuseppe per visitare la terra d'Egitto.
41:46 triginta autem erat annorum quando stetit in conspectu regis Pharaonis circuivit omnes regiones Aegypti
41:47 venitque fertilitas septem annorum et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti
41:47 (Or egli avea trent'anni, allorché fu condotto davanti al re Faraone): ed ei fece il giro di tutte le provincie dell'Egitto. E venne la fertilità di sette anni: e i grani legati in manipoli furono raunati ne' granai dell'Egitto.
41:48 omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est
41:49 tantaque fuit multitudo tritici ut harenae maris coaequaretur et copia mensuram excederet
41:50 nati sunt autem Ioseph filii duo antequam veniret fames quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos
41:51 vocavitque nomen primogeniti Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei
41:51 E nacquero a Giuseppe due figliuoli prima che venisse la carestia, i quali furono a lui partoriti da Aseneth figliuola di Putifare sacerdote d'Heliopoli. E al primogenito pose il nome di Manasse, dicendo: Dio mi ha fatto dimenticare di tutte le afflizioni sofferte in casa del padre mio.
41:52 nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens crescere me fecit Deus in terra paupertatis meae
41:52 Al secondo poi diede il nome di Ephraim, dicendo: Il Signore mi ha fatto crescere nella terra, dove io era povero. E venivano tutte le provincie in Egitto a comprar da mangiare, e trovar sollievo al male della carestia.
41:53 igitur transactis septem annis ubertatis qui fuerant in Aegypto
41:54 coeperunt venire septem anni inopiae quos praedixerat Ioseph et in universo orbe fames praevaluit in cuncta autem terra Aegypti erat panis
41:55 qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit facite
41:56 crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis nam et illos oppresserat fames
41:57 omnesque provinciae veniebant in Aegyptum ut emerent escas et malum inopiae temperarent