15:1 Notum autem vobis facio, fratres, Evangelium, quod prædicavi vobis, quod et accepistis, in quo et statis,
15:1 Or io vi dichiaro, o fratelli, il Vangelo, che vi annunziai, il quale voi pur riceveste, ed in cui voi state saldi,
15:2 per quod et salvamini : qua ratione prædicaverim vobis, si tenetis, nisi frustra credidistis.
15:2 Per cui siete anche salvati: se lo ritenete in quella guisa, che io vi predicai, eccettochè indarno abbiate creduto.
15:3 Tradidi enim vobis in primis quod et accepi : quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas :
15:3 Imperocché io vi ho insegnato in primo luogo quello, che io pur apparai: che Cristo mori pe' nostri peccati secondo le scritture:
15:4 et quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas :
15:4 E che fu sepolto, e che risuscitò il terzo di secondo le scritture:
15:5 et quia visus est Cephæ, et post hoc undecim :
15:5 E che fu veduto da Cefa, e di poi dagli undici:
15:6 deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul : ex quibus multi manent usque adhuc, quidam autem dormierunt :
15:6 E di poi fu veduto da sopra cinquecento fratelli in una volta: de' quali i più vivon fino al di d'oggi, alcuni poi sono morti:
15:7 deinde visus est Jacobo, deinde Apostolis omnibus :
15:7 E poi fu veduto da Giacomo, e poi da tutti gli Apostoli:
15:8 novissime autem omnium tamquam abortivo, visus est et mihi.
15:8 Per ultimo poi di tutti come da un aborto fu veduto anche da me.
15:9 Ego enim sum minimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari Apostolus, quoniam persecutus sum ecclesiam Dei.
15:9 Imperocché io sono il minimo degli Apostoli, che non son degno di esser chiamato Apostolo, perché ho perseguitato la Chiesa di Dio.
15:10 Gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi : non ego autem, sed gratia Dei mecum :
15:10 Ma per la grazia del Signore son quello, che sono, e la grazia di lui, che è in me, non è stata infruttifera, ma ho travagliato più di tutti loro: non io però, ma la grazia di Dio, che è con me;
15:11 sive enim ego, sive illi : sic prædicamus, et sic credidistis.
15:11 Ed io adunque, e quegli, cosi predichiamo, e così avete creduto.
15:12 Si autem Christus prædicatur quod resurrexit a mortuis, quomodo quidam dicunt in vobis, quoniam resurrectio mortuorum non est ?
15:12 Che se si predica Cristo come risuscitato da morte, come mai dicono alcuni tra voi, che non havvi risurrezione de' morti?
15:13 Si autem resurrectio mortuorum non est : neque Christus resurrexit.
15:13 Che se non v' ha risurrezione de' morti: neppur Cristo è risuscitato.
15:14 Si autem Christus non resurrexit, inanis est ergo prædicatio nostra, inanis est et fides vestra :
15:14 Se poi Cristo non è risuscitato, vana è adunque la nostra predicazione, vana è ancora la vostra fede:
15:15 invenimur autem et falsi testes Dei : quoniam testimonium diximus adversus Deum quod suscitaverit Christum, quem non suscitavit, si mortui non resurgunt.
15:15 Siamo anche scoperti testimonj falsi di Dio: dappoiché abbiam renduto testimonianza a Dio dell'aver lui risuscitato Cristo, cui non ha risuscitato, se i morti non risorgono.
15:16 Nam si mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit.
15:16 Imperocché se non risorgono i morti, neppur Cristo è risuscitato.
15:17 Quod si Christus non resurrexit, vana est fides vestra : adhuc enim estis in peccatis vestris.
15:17 Che se Cristo non è risorto, è vana la vostra fede, conciossiachè siete tuttora ne' vostri peccati.
15:18 Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt.
15:18 Per la qual cosa anche quegli, che in Cristo si addormentarono, sono periti.
15:19 Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus.
15:19 Se per questa vita solamente speriamo in Cristo siamo i più miserabili di tutti gli uomini.
15:20 Nunc autem Christus resurrexit a mortuis primitiæ dormientium,
15:20 Ora però Cristo è risuscitato da morte primizia de' dormienti:
15:21 quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum.
15:21 Dappoiché da un uomo la morte, e da un uomo la risurrezione da morte.
15:22 Et sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur.
15:22 E siccome in Adamo tutti muojono, cosi pure tutti in Cristo saranno vivificati.
15:23 Unusquisque autem in suo ordine, primitiæ Christus : deinde ii qui sunt Christi, qui in adventu ejus crediderunt.
15:23 Ciascheduno però a suo luogo, Cristo primizia: di poi quegli, che sono di Cristo, i quali nella venuta di lui hanno creduto.
15:24 Deinde finis : cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem.
15:24 Di poi la fine; quando avrà rimesso il regno a Dio, e al Padre, quando avrà abolito ogni principato, e ogni podestà, e virtù.
15:25 Oportet autem illum regnare donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus.
15:25 Or è necessario, che egli regni, sino a tanto che (Dio) gli abbia posti sotto dei piedi tutti i nimici.
15:26 Novissima autem inimica destruetur mors : omnia enim subjecit pedibus ejus. Cum autem dicat :
15:26 L'ultima poi ad esser distrutta sarà la morte nemica: imperocché tutte le cose ha soggettate a' piedi di lui. Or quando dice:
15:27 Omnia subjecta sunt ei, sine dubio præter eum qui subjecit ei omnia.
15:27 Tutte le cose sono soggette a lui: senza dubbio si eccetua colui, che ha soggettate a lui tutte le cose.
15:28 Cum autem subjecta fuerint illi omnia : tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui subjecit sibi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus.
15:28 Allorché poi saranno state soggettate a lui tutte le cose: allora anche lo stesso figlio sarà soggetto a lui, che gli ha assoggettata ogni cosa, onde Dio sia il tutto in tutte le cose.
15:29 Alioquin quid facient qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt ? ut quid et baptizantur pro illis ?
15:29 Altrimenti che faranno quegli, i quali si battezzano per li morti, se assolutamente i morti non risorgono? E perché si battezzano per quegli?
15:30 ut quid et nos periclitamur omni hora ?
15:30 E noi pure perché ci esponghiamo ogn' ora ai pericoli?
15:31 Quotidie morior per vestram gloriam, fratres, quam habeo in Christo Jesu Domino nostro.
15:31 Io muojo ogni giorno, (lo giuro) per la gloria vostra, che è mia in Cristo Gesù Signor nostro.
15:32 Si secundum hominem ad bestias pugnavi Ephesi, quid mihi prodest, si mortui non resurgunt ? Manducemus, et bibamus, cras enim moriemur.
15:32 Se (per parlare da uomo) combattei in Efeso con le bestie, che mi giova, se i morti non risorgono? Mangiamo, e beviamo, che doman si muore.
15:33 Nolite seduci : corrumpunt mores bonos colloquia mala.
15:33 Non vi lasciate sedurre: i discorsi cattivi corrompono i buoni costumi.
15:34 Evigilate justi, et nolite peccare : ignorantiam enim Dei quidam habent, ad reverentiam vobis loquor.
15:34 Vegliate, o giusti, e non peccate imperocché certuni ignorano Dio, parlo, perché ne abbiate rossore.
15:35 Sed dicet aliquis : Quomodo resurgunt mortui ? qualive corpore venient ?
15:35 Ma dirà taluno: come risuscitano i morti? E con qual corpo ritorneranno?
15:36 Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur :
15:36 Stolto, quel, che tu semini, non prende vita, se prima non muore.
15:37 et quod seminas, non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum, ut puta tritici, aut alicujus ceterorum.
15:37 E seminando, non semini il corpo, che dee venire, ma un nudo granello, per esempio, di frumento, o di alcun altra cosa.
15:38 Deus autem dat illi corpus sicut vult : ut unicuique seminum proprium corpus.
15:38 Ma Dio gli da corpo nel modo, che a lui piace: e a ciascun seme il suo proprio corpo.
15:39 Non omnis caro, eadem caro : sed alia quidem hominum, alia vero pecorum, alia volucrum, alia autem piscium.
15:39 Non ogni carne (è) la stessa carne: ma altra è la carne degli uomini, altra poi quella delle bestie, altra quella degli uccelli, altra quella de' pesci.
15:40 Et corpora cælestia, et corpora terrestria : sed alia quidem cælestium gloria, alia autem terrestrium.
15:40 E (v' ha) de' corpi celesti, e de' corpi terrestri: ma altra la vaghezza de' celesti, e altra de' terrestri,
15:41 Alia claritas solis, alia claritas lunæ, et alia claritas stellarum. Stella enim a stella differt in claritate :
15:41 Altra la chiarezza del sole, altra la chiarezza della luna, e altra la chiarezza delle stelle. Imperocché v'ha differenza tra stella, e stella nella chiarezza:
15:42 sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione.
15:42 Cosi pure la risurrezione de' morti. Si semina (corpo) corruttibile, sorgerà incorruttibile.
15:43 Seminatur in ignobilitate, surget in gloria : seminatur in infirmitate, surget in virtute :
15:43 Si semina ignobile, sorgerà glorioso: si semina inerte, sorgerà robusto.
15:44 seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. Si est corpus animale, est et spiritale, sicut scriptum est :
15:44 Si semina un corpo animale, sorgerà un corpo spirituale. Se v'ha un corpo animale, v'ha pure un corpo spirituale, come sta scritto.
15:45 Factus est primus homo Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum vivificantem.
15:45 Il primo uomo Adamo fu fatto anima vivente, l'ultimo Adamo spirito vivificante.
15:46 Sed non prius quod spiritale est, sed quod animale : deinde quod spiritale.
15:46 Ma non è prima lo spirituale, ma si l'animale: e poi lo spirituale.
15:47 Primus homo de terra, terrenus : secundus homo de cælo, cælestis.
15:47 Il primo uomo della terra terrestre: il secondo uomo dal cielo celeste.
15:48 Qualis terrenus, tales et terreni : et qualis cælestis, tales et cælestes.
15:48 Quale il terrestre, tali anche i terrestri: quale il celeste, tali anche i celestiali.
15:49 Igitur, sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem cælestis.
15:49 Siccome adunque abbiam portato l'immagine del terreno, portiamo anche l'immagine del celeste.
15:50 Hoc autem dico, fratres : quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt : neque corruptio incorruptelam possidebit.
15:50 Dico questo, o fratelli, perché la carne, e il sangue non possono ereditare il regno di Dio: né la corruzione renderà l'incorruttibilità.
15:51 Ecce mysterium vobis dico : omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur.
15:51 Ecco, che io vi dico un mistero: risorgerem veramente tutti, ma non tutti saremo cangiati.
15:52 In momento, in ictu oculi, in novissima tuba : canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti : et nos immutabimur.
15:52 In un momento, in un batter d'occhio, all'ultima tromba: imperocché suonerà la tromba, e i morti risorgeranno incorrotti: e noi saremo cangiati.
15:53 Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem : et mortale hoc induere immortalitatem.
15:53 Imperocché fa d'uopo, che questo corruttibile dell'incorruttibilità ti rivesta: e questo mortale si rivesta dell'immortalità.
15:54 Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo, qui scriptus est : Absorpta est mors in victoria.
15:54 Quando poi questo mortale si sarà rivestito dell'immortalità, allora sarà adempiuta la parola, che sta scritta: è stata tracannata la morte nella vittoria.
15:55 Ubi est mors victoria tua ? ubi est mors stimulus tuus ?
15:55 Dov'è, o morte, la tua vittoria? Dov' è, o morte, il tuo pungiglione?
15:56 Stimulus autem mortis peccatum est : virtus vero peccati lex.
15:56 Il pungiglione poi della morte è il peccato: e la forza del peccato è fa legge.
15:57 Deo autem gratias, qui dedit nobis victoriam per Dominum nostrum Jesum Christum.
15:57 Ma grazie a Dio, il quale c'ha dato vittoria per Gesù Cristo Signor nostro.
15:58 Itaque fratres mei dilecti, stabiles estote, et immobiles : abundantes in opere Domini semper, scientes quod labor vester non est inanis in Domino.
15:58 Per la qual cosa, fratelli miei cari, siate stabili, ed immobili, abbondando sempre nell'opera del Signore, poichè sapete, come il vostro travaglio non è infruttuoso nel Signore.