Proverbi 14

Proverbia

14:1 Sapiens mulier ædificat domum suam ; insipiens exstructam quoque manibus destruet.

14:1 La donna saggia edifica la sua casa; la stolta distrugge colle sue mani quella, che era già edificata.

14:2 Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via.

14:2 Chi cammina per la via retta, e teme Dio, è disprezzato da chi batte la strada dell'ignominia.

14:3 In ore stulti virga superbiæ ; labia autem sapientium custodiunt eos.

14:3 La bocca dello stolto è verga di superbia; ma le labbra dei saggi sono la loro sicurezza.

14:4 Ubi non sunt boves, præsepe vacuum est ; ubi autem plurimæ segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis.

14:4 Dove mancano i bovi, è vuota la mangiatoja; dove sono le grasce in gran copia, ivi si riconosce la forza de' bovi.

14:5 Testis fidelis non mentitur ; profert autem mendacium dolosus testis.

14:5 Il testimone fedele non dirà menzogna, ma il falso testimone vomiterà menzogne.

14:6 Quærit derisor sapientiam, et non invenit ; doctrina prudentium facilis.

14:6 Il derisore cerca la sapienza, e non la trova: i prudenti si istruiscono agevolmente.

14:7 Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiæ.

14:7 Cammina al contrario dello stolto: egli non conosce i dettami della prudenza.

14:8 Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans.

14:8 La saggezza dell'uom prudente sta in conoscere la sua strada: l'imprudenza degli stolti li mena fuori di strada.

14:9 Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia.

14:9 Lo stolto si burlerà del peccato: ma la grazia avrà sua stanza trai giusti.

14:10 Cor quod novit amaritudinem animæ suæ, in gaudio ejus non miscebitur extraneus.

14:10 Il cuore (di ciascheduno) conosce l'afflizione dell'anima sua; e il gaudio di lui noi penetrerà un estraneo.

14:11 Domus impiorum delebitur : tabernacula vero justorum germinabunt.

14:11 La casa degli empj sarà spiantata: ma i padiglioni de'giusti saranno floridi.

14:12 Est via quæ videtur homini justa, novissima autem ejus deducunt ad mortem.

14:12 Havvi una strada, che all'uomo sembra diritta; ma la sua fine mena a morte.

14:13 Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat.

14:13 Il riso sarà mescolato col dolore: e il pianto succederà all'allegrezza.

14:14 Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus.

14:14 Lo stolto si pascerà del suo modo di vivere: ma l'uomo dabbene sta meglio di lui.

14:15 Innocens credit omni verbo ; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni ; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via ejus.

14:15 L'uom senza sperienza credè ad ogni parola: ma l'uomo cauto bada, dove mettere i piedi. Il figliuolo, che non ha sincerità, non avrà bene: riusciranno felicemente le cose sue al servo prudente, e le sue vie saranno felici.

14:16 Sapiens timet, et declinat a malo ; stultus transilit, et confidit.

14:16 Il saggio teme, e schiva il male: lo stolto va avanti, e non ha paura.

14:17 Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est.

14:17 L'uomo impaziente agirà da stolto: l'uomo tìnto diventa odioso.

14:18 Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam.

14:18 Gli imprudenti avranno per loro retaggio la stoltezza, e i prudenti saran coronati di scienza.

14:19 Jacebunt mali ante bonos, et impii ante portas justorum.

14:19 Giaceranno i cattivi ai piedi de' buoni: e gli empj dinanzi alle porte de' giusti.

14:20 Etiam proximo suo pauper odiosus erit : amici vero divitum multi.

14:20 Il povero è avuto a noia anche da' suoi prossimi: i ricchi hanno molti amici.

14:21 Qui despicit proximum suum peccat ; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit.

14:21 Pecca chi disprezza il suo prossimo: e chi ha misericordia del povero, sarà beato. Chi crede nel Signore ama la misericordia.

14:22 Errant qui operantur malum ; misericordia et veritas præparant bona.

14:22 Sono in errore quelli, che fanno il male: la misericordia, e la verità pre parano i beni.

14:23 In omni opere erit abundantia ; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas.

14:23 Dovunque si lavora, ivi sarà l'abbondanza: dove molto si parla, vi sarà l'indigenza.

14:24 Corona sapientium divitiæ eorum ; fatuitas stultorum imprudentia.

14:24 Corona de'saggj son le loro ric chezze: la stoltezza resta agli stolti.

14:25 Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis.

14:25 Il testimone fedele è liberatore degli uomini; il furbo spaccia menzogne.

14:26 In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes.

14:26 Nel timor del Signore trovasi fiducia costante; e i figliuoli di lui conser veranno speranza.

14:27 Timor Domini fons vitæ, ut declinent a ruina mortis.

14:27 Il timor del Signore sorgente di vita: ei fa, che si schivino le rovine mortali.

14:28 In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis.

14:28 La dignità del re sta nella moltitudine del popolo: ed è disonore del principe la scarsezza dei sudditi.

14:29 Qui patiens est multa gubernatur prudentia ; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam.

14:29 Chi è paziente si governa con molta prudenza: ma l'impaziente fa manifesta la sua stoltezza.

14:30 Vita carnium sanitas cordis ; putredo ossium invidia.

14:30 La sanità del cuore da vita alla carne: l'invidia è tarlo delle ossa.

14:31 Qui calumniatur egentem exprobrat factori ejus ; honorat autem eum qui miseretur pauperis.

14:31 Chi opprime il mendico, fa contumelia al suo Creatore: ma a lui rende onore, chi ha compassione del povero.

14:32 In malitia sua expelletur impius : sperat autem justus in morte sua.

14:32 La sua malizia darà all'empio la spinta: ma il giusto nella sua morte ha speranza;

14:33 In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet.

14:33 Nel cuore dell'uom prudente abita la sapienza, ed egli illuminerà qualunque ignorante.

14:34 Justitia elevat gentem ; miseros autem facit populos peccatum.

14:34 La giustizia fa grande una nazione: ma il peccato fa infelici i popoli.

14:35 Acceptus est regi minister intelligens ; iracundiam ejus inutilis sustinebit.

14:35 Il ministro intelligente è grato al re: quello, che non è buono a nulla, proverà il suo sdegno.