14:1 Sapiens mulier ædificat domum suam ; insipiens exstructam quoque manibus destruet.
14:1 La donna saggia edifica la sua casa; la stolta distrugge colle sue mani quella, che era già edificata.
14:2 Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via.
14:2 Chi cammina per la via retta, e teme Dio, è disprezzato da chi batte la strada dell'ignominia.
14:3 In ore stulti virga superbiæ ; labia autem sapientium custodiunt eos.
14:3 La bocca dello stolto è verga di superbia; ma le labbra dei saggi sono la loro sicurezza.
14:4 Ubi non sunt boves, præsepe vacuum est ; ubi autem plurimæ segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis.
14:4 Dove mancano i bovi, è vuota la mangiatoja; dove sono le grasce in gran copia, ivi si riconosce la forza de' bovi.
14:5 Testis fidelis non mentitur ; profert autem mendacium dolosus testis.
14:5 Il testimone fedele non dirà menzogna, ma il falso testimone vomiterà menzogne.
14:6 Quærit derisor sapientiam, et non invenit ; doctrina prudentium facilis.
14:6 Il derisore cerca la sapienza, e non la trova: i prudenti si istruiscono agevolmente.
14:7 Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiæ.
14:7 Cammina al contrario dello stolto: egli non conosce i dettami della prudenza.
14:8 Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans.
14:8 La saggezza dell'uom prudente sta in conoscere la sua strada: l'imprudenza degli stolti li mena fuori di strada.
14:9 Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia.
14:9 Lo stolto si burlerà del peccato: ma la grazia avrà sua stanza trai giusti.
14:10 Cor quod novit amaritudinem animæ suæ, in gaudio ejus non miscebitur extraneus.
14:10 Il cuore (di ciascheduno) conosce l'afflizione dell'anima sua; e il gaudio di lui noi penetrerà un estraneo.
14:11 Domus impiorum delebitur : tabernacula vero justorum germinabunt.
14:11 La casa degli empj sarà spiantata: ma i padiglioni de'giusti saranno floridi.
14:12 Est via quæ videtur homini justa, novissima autem ejus deducunt ad mortem.
14:12 Havvi una strada, che all'uomo sembra diritta; ma la sua fine mena a morte.
14:13 Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat.
14:13 Il riso sarà mescolato col dolore: e il pianto succederà all'allegrezza.
14:14 Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus.
14:14 Lo stolto si pascerà del suo modo di vivere: ma l'uomo dabbene sta meglio di lui.
14:15 Innocens credit omni verbo ; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni ; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via ejus.
14:15 L'uom senza sperienza credè ad ogni parola: ma l'uomo cauto bada, dove mettere i piedi. Il figliuolo, che non ha sincerità, non avrà bene: riusciranno felicemente le cose sue al servo prudente, e le sue vie saranno felici.
14:16 Sapiens timet, et declinat a malo ; stultus transilit, et confidit.
14:16 Il saggio teme, e schiva il male: lo stolto va avanti, e non ha paura.
14:17 Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est.
14:17 L'uomo impaziente agirà da stolto: l'uomo tìnto diventa odioso.
14:18 Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam.
14:18 Gli imprudenti avranno per loro retaggio la stoltezza, e i prudenti saran coronati di scienza.
14:19 Jacebunt mali ante bonos, et impii ante portas justorum.
14:19 Giaceranno i cattivi ai piedi de' buoni: e gli empj dinanzi alle porte de' giusti.
14:20 Etiam proximo suo pauper odiosus erit : amici vero divitum multi.
14:20 Il povero è avuto a noia anche da' suoi prossimi: i ricchi hanno molti amici.
14:21 Qui despicit proximum suum peccat ; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit.
14:21 Pecca chi disprezza il suo prossimo: e chi ha misericordia del povero, sarà beato. Chi crede nel Signore ama la misericordia.
14:22 Errant qui operantur malum ; misericordia et veritas præparant bona.
14:22 Sono in errore quelli, che fanno il male: la misericordia, e la verità pre parano i beni.
14:23 In omni opere erit abundantia ; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas.
14:23 Dovunque si lavora, ivi sarà l'abbondanza: dove molto si parla, vi sarà l'indigenza.
14:24 Corona sapientium divitiæ eorum ; fatuitas stultorum imprudentia.
14:24 Corona de'saggj son le loro ric chezze: la stoltezza resta agli stolti.
14:25 Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis.
14:25 Il testimone fedele è liberatore degli uomini; il furbo spaccia menzogne.
14:26 In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes.
14:26 Nel timor del Signore trovasi fiducia costante; e i figliuoli di lui conser veranno speranza.
14:27 Timor Domini fons vitæ, ut declinent a ruina mortis.
14:27 Il timor del Signore sorgente di vita: ei fa, che si schivino le rovine mortali.
14:28 In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis.
14:28 La dignità del re sta nella moltitudine del popolo: ed è disonore del principe la scarsezza dei sudditi.
14:29 Qui patiens est multa gubernatur prudentia ; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam.
14:29 Chi è paziente si governa con molta prudenza: ma l'impaziente fa manifesta la sua stoltezza.
14:30 Vita carnium sanitas cordis ; putredo ossium invidia.
14:30 La sanità del cuore da vita alla carne: l'invidia è tarlo delle ossa.
14:31 Qui calumniatur egentem exprobrat factori ejus ; honorat autem eum qui miseretur pauperis.
14:31 Chi opprime il mendico, fa contumelia al suo Creatore: ma a lui rende onore, chi ha compassione del povero.
14:32 In malitia sua expelletur impius : sperat autem justus in morte sua.
14:32 La sua malizia darà all'empio la spinta: ma il giusto nella sua morte ha speranza;
14:33 In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet.
14:33 Nel cuore dell'uom prudente abita la sapienza, ed egli illuminerà qualunque ignorante.
14:34 Justitia elevat gentem ; miseros autem facit populos peccatum.
14:34 La giustizia fa grande una nazione: ma il peccato fa infelici i popoli.
14:35 Acceptus est regi minister intelligens ; iracundiam ejus inutilis sustinebit.
14:35 Il ministro intelligente è grato al re: quello, che non è buono a nulla, proverà il suo sdegno.