Latin Prayer

Primero de los Macabeos 12

1. Machabaeorum

12:1 Et vidit Jonathas quia tempus eum juvat, et elegit viros, et misit eos Romam statuere et renovare cum eis amicitiam :

12:1 Y vió Jonathás que el tiempo le era favorable, y escogió hombres, y los envió á Roma, para confirmar y renovar con ellos la amistad:

12:2 et ad Spartiatas, et ad alia loca misit epistolas secundum eamdem formam :

12:2 Y á los Lacedemonios, y á otros lugares envió cartas del mismo tenor:

12:3 et abierunt Romam, et intraverunt curiam, et dixerunt : Jonathas summus sacerdos, et gens Judæorum miserunt nos, ut renovaremus amicitiam et societatem secundum pristinum.

12:3 Y los enviados llegáron á Roma, y entráron en el Senado, y dixéron: Jonathás sumo Sacerdote, y la nacion de los Judíos nos han enviado á renovar la amistad y alianza según lo antiguo.

12:4 Et dederunt illis epistolas ad ipsos per loca, ut deducerent eos in terram Juda cum pace.

12:4 Y les diéron cartas para los de cada lugar, para que los conduxesen salvos hasta la Judéa.

12:5 Et hoc est exemplum epistolarum, quas scripsit Jonathas Spartiatis :

12:5 Y esta es la copia de las cartas, que escribió Jonathás á los Lacedemonios:

12:6 Jonathas summus sacerdos, et seniores gentis, et sacerdotes, et reliquus populus Judæorum, Spartiatis fratribus salutem.

12:6 JONATHAS sumo Sacerdote, y los ancianos de la nacion, y los Sacerdotes, y el resto del pueblo de los Judíos, á los Lacedemonios sus hermanos salud.

12:7 Jampridem missæ erant epistolæ ad Oniam summum sacerdotem ab Ario, qui regnabat apud vos, quoniam estis fratres nostri, sicut rescriptum continet, quod subjectum est.

12:7 Tiempo ha que fuéron enviadas cartas á Onías sumo Sacerdote por Ario, que reynaba entre vosotros, sobre que sois hermanos nuestros, como se contiene en el escrito, que va adjunto.

12:8 Et suscepit Onias virum, qui missus fuerat, cum honore : et accepit epistolas, in quibus significabatur de societate et amicitia.

12:8 Y Onías recibió con grande honra al mensagero: y recibió las cartas, en las que se hablaba de esta alianza y amistad.

12:9 Nos cum nullo horum indigeremus, habentes solatio sanctos libros, qui sunt in manibus nostris,

12:9 Nosotros, aunque no teniamos necesidad de esto, teniendo para nuestro consuelo los santos libros, que están en nuestras manos,

12:10 maluimus mittere ad vos renovare fraternitatem et amicitiam, ne forte alieni efficiamur a vobis : multa enim tempora transierunt, ex quo misistis ad nos.

12:10 Todavía hemos querido enviar á vosotros para renovar esta hermandad y amistad, no sea que os parezca habernos extrañado: habiendo pasado mucho tiempo, desdeque enviasteis á visitarnos.

12:11 Nos ergo in omni tempore sine intermissione in diebus solemnibus, et ceteris, quibus oportet, memores sumus vestri in sacrificiis quæ offerimus, et in observationibus, sicut fas est, et decet meminisse fratrum.

12:11 Nosotros pues en todo tiempo sin interrupcion en los dias solemnes, y en los otros que se debe, nos acordamos de vosotros en los sacrificios que ofrecemos, y en las observancias, como es debido y justo acordarse de los hermanos.

12:12 Lætamur itaque de gloria vestra.

12:12 Asimismo nos holgamos de vuestra gloria.

12:13 Nos autem circumdederunt multæ tribulationes, et multa prælia, et impugnaverunt nos reges qui sunt in circuitu nostro.

12:13 Mas á nosotros nos han cercado muchas tribulaciones, y muchas guerras, y nos han invadido los Reyes, que están en nuestros contornos.

12:14 Noluimus ergo vobis molesti esse, neque ceteris sociis et amicis nostris in his præliis :

12:14 Mas no hemos querido seros molestos en estas guerras, ni á los otros aliados nuestros, y amigos.

12:15 habuimus enim de cælo auxilium, et liberati sumus nos, et humiliati sunt inimici nostri.

12:15 Porque hemos tenido el socorro del cielo, y hemos sido librados, y nuestros enemigos han sido abatidos.

12:16 Elegimus itaque Numenium Antiochi filium, et Antipatrem Jasonis filium, et misimus ad Romanos renovare cum eis amicitiam et societatem pristinam.

12:16 Por tanto hemos escogido á Numenio hijo de Antíochô, y á Antipatro hijo de Jasón, y los hemos enviado á los Romanos, para renovar con ellos la amistad y alianza antigua.

12:17 Mandavimus itaque eis ut veniant etiam ad vos, et salutent vos, et reddant vobis epistolas nostras de innovatione fraternitatis nostræ.

12:17 Y les hemos encargado, que pasen tambien á vosotros, y os saluden: y os entreguen nuestras cartas sobre la renovacion de nuestra hermandad.

12:18 Et nunc benefacietis respondentes nobis ad hæc.

12:18 Y ahora hareis bien si nos respondiereis á esto.

12:19 Et hoc est rescriptum epistolarum quod miserat Oniæ :

12:19 Y este es el traslado de la carta, que habia enviado á Onías:

12:20 Arius rex Spartiatarum Oniæ sacerdoti magno salutem.

12:20 Ario, Rey de Lacedemonia, á Onías sumo Sacerdote salud.

12:21 Inventum est in scriptura de Spartiatis, et Judæis, quoniam sunt fratres, et quod sunt de genere Abraham.

12:21 Se ha hallado aquí en una escritura acerca de los Lacedemonios y Judíos, que son hermanos, y que son del linage de Abraham.

12:22 Et nunc ex quo hæc cognovimus, benefacitis scribentes nobis de pace vestra.

12:22 Y ahora despues que esto hemos sabido, haceis bien en enviarnos á decir de vuestra paz:

12:23 Sed et nos rescripsimus vobis : Pecora nostra, et possessiones nostræ, vestræ sunt : et vestræ, nostræ : mandavimus itaque hæc nuntiari vobis.

12:23 Y nosotros os respondemos: Nuestros ganados, y todos nuestros bienes vuestros son; y los vuestros, nuestros: esto es lo que hemos mandado, que se os anuncie.

12:24 Et audivit Jonathas quoniam regressi sunt principes Demetrii cum exercitu multo supra quam prius, pugnare adversus eum :

12:24 Y oyó Jonathás, que los Generales de Demetrio habian vuelto con un exército mucho mas numeroso que ántes, para pelear contra él.

12:25 et exiit ab Jerusalem, et occurrit eis in Amathite regione : non enim dederat eis spatium ut ingrederentur regionem ejus.

12:25 Y salió de Jerusalém, y fué á encontrarse con ellos en el territorio de Amathite: porque no les dió tiempo, para que entrasen en sus tierras.

12:26 Et misit speculatores in castra eorum : et reversi renuntiaverunt quod constituunt supervenire illis nocte.

12:26 Y envió espías á reconocer su campo: y vueltos diéron aviso, que habian resuelto venir de noche para sorprehenderlos.

12:27 Cum occidisset autem sol, præcepit Jonathas suis vigilare, et esse in armis paratos ad pugnam tota nocte : et posuit custodes per circuitum castrorum.

12:27 Y puesto el Sol, mandó Jonathás á los suyos, que estuviesen toda la noche alerta, y sobre las armas, listos para pelear, y puso centinelas al rededor del campo.

12:28 Et audierunt adversarii quod paratus est Jonathas cum suis in bello : et timuerunt, et formidaverunt in corde suo : et accenderunt focos in castris suis.

12:28 Y quando los enemigos supiéron, que Jonathás con su gente estaba apercibido para la batalla: temiéron, y cayéron de ánimo: y encendiéron fuegos en su campo.

12:29 Jonathas autem, et qui cum eo erant, non cognoverunt usque mane : videbant autem luminaria ardentia,

12:29 Mas Jonathás, y los suyos no lo conociéron hasta la mañana: porque veian las hogueras encendidas,

12:30 et secutus est eos Jonathas, et non comprehendit eos : transierant enim flumen Eleutherum.

12:30 Y fué Jonathás en su seguimiento, mas no lo pudo alcanzar: porque habian pasado el rio Eleuthero.

12:31 Et divertit Jonathas ad Arabas, qui vocantur Zabadæi : et percussit eos, et accepit spolia eorum.

12:31 Y Jonathás tomó la vuelta ácia los Arabes, que se llaman Zabadéos, y los derrotó, y tomó sus despojos.

12:32 Et junxit, et venit Damascum, et perambulabat omnem regionem illam.

12:32 Y reunió su gente, y vino á Damasco, y hacia correrías por toda aquella provincia.

12:33 Simon autem exiit, et venit usque ad Ascalonem, et ad proxima præsidia : et declinavit in Joppen, et occupavit eam

12:33 Entretanto salió Simón, y fué hasta Ascalón, y castillos vecinos: y declinó ácia Joppe, y la tomó,

12:34 (audivit enim quod vellent præsidium tradere partibus Demetrii), et posuit ibi custodes ut custodirent eam.

12:34 (Porque habia oido, que querian entregar la plaza á los del partido de Demetrio) y puso allí guarnicion para que la guardasen.

12:35 Et reversus est Jonathas, et convocavit seniores populi, et cogitavit cum eis ædificare præsidia in Judæa,

12:35 Y se volvió Jonathás, y juntó á los Ancianos del pueblo, y determinó con ellos construir fortalezas en la Judéa,

12:36 et ædificare muros in Jerusalem, et exaltare altitudinem magnam inter medium arcis et civitatis, ut separaret eam a civitate, ut esset ipsa singulariter, et neque emant, neque vendant.

12:36 Y edificar muros en Jerusalém, y levantar una grande altura entre medio del alcázar y la ciudad, para separarlo de esta, de modo que aquel quedase aislado, y no pudiesen comprar, ni tampoco vender.

12:37 Et convenerunt ut ædificarent civitatem : et cecidit murus qui erat super torrentem ab ortu solis, et reparavit eum, qui vocatur Caphetetha :

12:37 Y se juntáron para reedificar la ciudad: y habia caido el muro, que estaba sobre el arroyo por la parte del Oriente, y reparó aquel, que se llama Caphetetha:

12:38 et Simon ædificavit Adiada in Sephela, et munivit eam, et imposuit portas et seras.

12:38 Y Simón edificó tambien á Adiada en Sephela, y la fortificó, y le puso puertas y cerraduras.

12:39 Et cum cogitasset Tryphon regnare Asiæ, et assumere diadema, et extendere manum in Antiochum regem :

12:39 Mas Tryphón habiendo entrado en el pensamiento de hacerse Rey de Asia, y de ponerse la corona, y matar al Rey Antíochô:

12:40 timens ne forte non permitteret eum Jonathas, sed pugnaret adversus eum, quærebat comprehendere eum, et occidere. Et exsurgens abiit in Bethsan.

12:40 Temiendo, que Jonathás le seria contrario, y que le declararia la guerra; andaba buscando manera para asegurarse de su persona, y matarle. Y levantando su campo, se fué á Bethsán.

12:41 Et exivit Jonathas obviam illi cum quadraginta millibus virorum electorum in prælium, et venit Bethsan.

12:41 Y salió Jonathás en busca de él con quarenta mil hombres escogidos para darle batalla, y fué á Bethsán.

12:42 Et vidit Tryphon quia venit Jonathas cum exercitu multo ut extenderet in eum manus : timuit,

12:42 Y quando vió Tryphón, que Jonathás habia venido con tan grandes fuerzas para combatirle, tuvo temor:

12:43 et excepit eum cum honore, et commendavit eum omnibus amicis suis, et dedit ei munera : et præcepit exercitibus suis ut obedirent ei, sicut sibi.

12:43 Y le recibió con honra, y lo recomendó á todos sus amigos, y le hizo presentes: y dió órden á todo su exército, que le obedeciesen como á su propia persona.

12:44 Et dixit Jonathæ : Ut quid vexasti universum populum, cum bellum nobis non sit ?

12:44 Y dixo á Jonathás: ¿Para qué has hecho cansar á toda tu gente, no teniendo nosotros guerra?

12:45 et nunc remitte eos in domos suas : elige autem tibi viros paucos, qui tecum sint, et veni mecum Ptolemaidam, et tradam eam tibi, et reliqua præsidia, et exercitum, et universos præpositos negotii : et conversus abibo : propterea enim veni.

12:45 Ahora bien, despídelos para sus casas: y escógete algunos pocos de ellos, que queden contigo, y ven conmigo á Ptolemaida, y la pondré en tus manos con las otras fortalezas, y el exército, y todos los que están encargados del gobierno: y hecho esto me volveré, pues por esto he venido acá.

12:46 Et credidit ei, et fecit sicut dixit : et dimisit exercitum, et abierunt in terram Juda.

12:46 Y le dió crédito, é hizo como le dixo: y dió licencia al exército, el qual se volvió á la tierra de Judá.

12:47 Retinuit autem secum tria millia virorum : ex quibus remisit in Galilæam duo millia : mille autem venerunt cum eo.

12:47 Y retuvo consigo tres mil hombres: de los quales envió dos mil á la Galiléa, y los mil se fuéron con él.

12:48 Ut autem intravit Ptolemaidam Jonathas, clauserunt portas civitatis Ptolemenses, et comprehenderunt eum : et omnes qui cum eo intraverant, gladio interfecerunt.

12:48 Mas luego que Jonathás hubo entrado en Ptolemaida, cerráron las puertas de la ciudad los Ptolemenses: y le prendiéron: y pasáron á cuchillo á quantos con él habian entrado.

12:49 Et misit Tryphon exercitum et equites in Galilæam et in campum magnum, ut perderent omnes socios Jonathæ.

12:49 Y envió Tryphón su exército, y caballería á la Galiléa, y al campo grande, para matar á todos los compañeros de Jonathás.

12:50 At illi cum cognovissent quia comprehensus est Jonathas, et periit, et omnes qui cum eo erant, hortati sunt semetipsos, et exierunt parati in prælium.

12:50 Mas ellos habiendo sabido, que Jonathás habia sido preso, y que habia perecido con todos los que con él estaban, se alentáron los unos á los otros, y saliéron dispuestos para pelear con denuedo.

12:51 Et videntes hi qui insecuti fuerant, quia pro anima res est illis, reversi sunt :

12:51 Y viendo los que los habian perseguido, que el combate habia de ser por la vida, se tornáron:

12:52 illi autem venerunt omnes cum pace in terram Juda. Et planxerunt Jonathan, et eos qui cum ipso fuerant, valde : et luxit Israël luctu magno.

12:52 Así aquellos volviéron todos en paz á tierra de Judá. E hiciéron un grande duelo por Jonathás, y por los que con él habian ido: y lloró Israél con grande llanto.

12:53 Et quæsierunt omnes gentes quæ erant in circuitu eorum conterere eos : dixerunt enim :

12:53 Y todas las gentes, que estaban al rededor de ellos, procuráron acabarlos. Porque dixéron:

12:54 Non habent principem et adjuvantem : nunc ergo expugnemus illos, et tollamus de hominibus memoriam eorum.

12:54 No tienen Caudillo, ni quien les asista: ahora es tiempo de echarnos sobre ellos, y de borrar su memoria de entre los hombres.