Primero de los Reyes 20

1. Samuelis

20:1 Fugit autem David de Najoth, quæ est in Ramatha, veniensque locutus est coram Jonatha : Quid feci ? quæ est iniquitas mea, et quod peccatum meum in patrem tuum, quia quærit animam meam ?

20:1 Y David huyó de Nayóth, que está en Ramatha, y viniendo delante de Jonathás, le dixo: ¿Qué he hecho? ¿qué maldad es la mia, y qué pecado he cometido contra tu padre, que anda buscando mi alma?

20:2 Qui dixit ei : Absit, non morieris : neque enim faciet pater meus quidquam grande vel parvum, nisi prius indicaverit mihi : hunc ergo celavit me pater meus sermonem tantummodo ? nequaquam erit istud.

20:2 El qual le respondió: No por cierto, no morirás: porque mi padre no hará cosa chica ni grande, sin que ántes me la descubra: ¿será acaso esto solo lo que me ha ocultado mi padre? de ningun modo será esto.

20:3 Et juravit rursum Davidi. Et ille ait : Scit profecto pater tuus quia inveni gratiam in oculis tuis, et dicet : Nesciat hoc Jonathas, ne forte tristetur. Quinimmo vivit Dominus, et vivit anima tua, quia uno tantum (ut ita dicam) gradu ego morsque dividimur.

20:3 Y se lo juró de nuevo á David. Y éste le dixo: Sabe muy bien tu padre que yo he hallado gracia en tus ojos, y dirá: No sepa esto Jonathás, porque no tenga de ello pesar. Y ciertamente, vive el Señor, y vive tu alma, que un solo paso (por decirlo así) disto yo de la muerte.

20:4 Et ait Jonathas ad David : Quodcumque dixerit mihi anima tua, faciam tibi.

20:4 Y Jonathás respondió á David: Haré por tí todo quanto tu alma me dixere.

20:5 Dixit autem David ad Jonathan : Ecce calendæ sunt crastino, et ego ex more sedere soleo juxta regem ad vescendum : dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad vesperam diei tertiæ.

20:5 Y David dixo á Jonathás: Mira, mañana son las calendas, y yo segun costumbre suelo sentarme á comer al lado del Rey: déxame pues que me vaya á esconder en el campo hasta la tarde del dia tercero.

20:6 Si respiciens requisierit me pater tuus, respondebis ei : Rogavit me David ut iret celeriter in Bethlehem civitatem suam, quia victimæ solemnes ibi sunt universis contribulibus suis.

20:6 Si echándolo de ver tu padre, preguntare donde estoy, le responderás: Rogóme David que le dexase ir prontamente á Bethlehem su ciudad: porque todos los de su tribu celebran allí un sacrificio solemne.

20:7 Si dixerit : Bene : pax erit servo tuo. Si autem fuerit iratus, scito quia completa est malitia ejus.

20:7 Si dixere: Bien está: tu siervo tendrá paz. Pero si se indignare, sabe que ha llegado al colmo su malicia.

20:8 Fac ergo misericordiam in servum tuum, quia fœdus Domini me famulum tuum tecum inire fecisti : si autem est iniquitas aliqua in me, tu me interfice, et ad patrem tuum ne introducas me.

20:8 Haz pues misericordia con tu siervo: puesto que quisiste que yo tu esclavo hiciese contigo alianza del Señor. Mas si se halla en mí alguna maldad, mátame tú mismo, y no me introduzcas á tu padre.

20:9 Et ait Jonathas : Absit hoc a te : neque enim fieri potest, ut si certe cognovero completam esse patris mei malitiam contra te, non annuntiem tibi.

20:9 Y dixo Jonathás: Léjos sea esto de tí: porque no es posible, que si yo de cierto llegare á entender que está consumada contra tí la malicia de mi padre, dexe de avisártelo.

20:10 Responditque David ad Jonathan : Quis renuntiabit mihi, si quid forte responderit tibi pater tuus dure de me ?

20:10 Y respondió David á Jonathás: ¿Quién me dará el aviso, si es que tu padre te diere una respuesta áspera contra mí?

20:11 Et ait Jonathas ad David : Veni, et egrediamur foras in agrum. Cumque exissent ambo in agrum,

20:11 Y respondió Jonathás á David: Vén, y salgamos fuera al campo. Y habiendo salido ámbos al campo,

20:12 ait Jonathas ad David : Domine Deus Israël, si investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie, et aliquid boni fuerit super David, et non statim misero ad te, et notum tibi fecero,

20:12 dixo Jonathás á David: Señor Dios de Israél, si investigare el dictámen de mi padre mañana ó pasado mañana: y hubiere alguna cosa favorable para David, y no te lo enviare á decir, y te lo hiciere saber inmediatamente,

20:13 hæc faciat Dominus Jonathæ, et hæc addat. Si autem perseveraverit patris mei malitia adversum te, revelabo aurem tuam, et dimittam te, ut vadas in pace, et sit Dominus tecum, sicut fuit cum patre meo.

20:13 estas cosas haga el Señor con Jonathás, y estotras le añada. Pero si perseverare la malicia de mi padre contra tí, te lo descubriré, y te dexaré ir en paz, y el Señor sea contigo, como fué con mi padre.

20:14 Et si vixero, facies mihi misericordiam Domini : si vero mortuus fuero,

20:14 Y si yo viviere, usarás conmigo de la misericordia del Señor: mas si hubiere muerto,

20:15 non auferes misericordiam tuam a domo mea usque in sempiternum, quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumquemque de terra : auferat Jonathan de domo sua, et requirat Dominus de manu inimicorum David.

20:15 no apartarás perpetuamente tu misericordia de mi casa, quando el Señor desarraygare de la tierra uno por uno á todos los enemigos de David: quite el Señor á Jonathás de su casa, y demande de la mano de los enemigos de David.

20:16 Pepigit ergo Jonathas fœdus cum domo David : et requisivit Dominus de manu inimicorum David.

20:16 Con esto Jonathás hizo alianza con la casa dé David: y el Señor demandó de la mano de los enemigos de David.

20:17 Et addidit Jonathas dejerare David, eo quod diligeret illum : sicut enim animam suam, ita diligebat eum.

20:17 Y Jonathás hizo á David este nuevo juramento por el amor que le tenia: porque como á su alma, así le amaba.

20:18 Dixitque ad eum Jonathas : Cras calendæ sunt, et requireris :

20:18 Y díxole Jonathás: Mañana son las calendas, y te echarán ménos:

20:19 requiretur enim sessio tua usque perendie. Descendes ergo festinus, et venies in locum ubi celandus es in die qua operari licet, et sedebis juxta lapidem cui nomen est Ezel.

20:19 Porque se echará ménos tu asiento hasta pasado mañana. Descenderás pues apresurado, y te irás al sitio en donde debes esconderte el dia que es de labor, y te sentarás junto á la piedra llamada Ezél.

20:20 Et ego tres sagittas mittam juxta eum, et jaciam quasi exercens me ad signum.

20:20 Y yo tiraré junto á ella tres saetas, y las arrojaré como que me exercito al blanco.

20:21 Mittam quoque et puerum, dicens ei : Vade, et affer mihi sagittas.

20:21 Y enviaré tambien un criado, y le diré: Anda, y tráheme las saetas.

20:22 Si dixero puero : Ecce sagittæ intra te sunt, tolle eas : tu veni ad me, quia pax tibi est, et nihil est mali, vivit Dominus. Si autem sic locutus fuero puero : Ecce sagittæ ultra te sunt : vade in pace, quia dimisit te Dominus.

20:22 Y si yo dixere al mozo: Mira, las saetas están mas acá de tí, tómalas: tú ven á mí, porque paz hay para tí, y no hay mal alguno, vive el Señor. Mas si dixere al mozo: Mira, las saetas están mas allá de tí: vete en paz, porque el Señor te ha dexado ir.

20:23 De verbo autem quod locuti sumus ego et tu, sit Dominus inter me et te usque in sempiternum.

20:23 Y en quanto á lo que yo y tú hemos tratado, el Señor sea para siempre entre los dos.

20:24 Absconditus est ergo David in agro, et venerunt calendæ, et sedit rex ad comedendum panem.

20:24 Escondióse pues David en el campo, y llegáron las calendas, y sentóse el Rey á comer pan.

20:25 Cumque sedisset rex super cathedram suam (secundum consuetudinem) quæ erat juxta parietem, surrexit Jonathas, et sedit Abner ex latere Saul : vacuusque apparuit locus David.

20:25 Y estando el Rey sentado en su silla que estaba junto á la pared (segun costumbre) levantóse Jonathás, y sentó Abnér al lado de Saúl, y dexóse ver vacío el lugar de David.

20:26 Et non est locutus Saul quidquam in die illa : cogitabat enim quod forte evenisset ei, ut non esset mundus, nec purificatus.

20:26 Y Saúl no dixo nada aquel dia: porque pensó que tal vez le habria acaecido el no estar limpio, ni purificado.

20:27 Cumque illuxisset dies secunda post calendas, rursus apparuit vacuus locus David. Dixitque Saul ad Jonathan filium suum : Cur non venit filius Isai nec heri nec hodie ad vescendum ?

20:27 Y llegado el segundo dia despues de las calendas, dexóse ver nuevamente vacío el puesto de David. Y dixo Saúl á su hijo Jonathás: ¿Por qué no ha venido á comer ni ayer ni hoy el hijo de Isaí?

20:28 Responditque Jonathas Sauli : Rogavit me obnixe ut iret in Bethlehem,

20:28 Y respondió Jonathás á Saúl: Rogóme con mucha instancia que le dexara ir á Bethlehem,

20:29 et ait : Dimitte me, quoniam sacrificium solemne est in civitate, unus de fratribus meis accersivit me : nunc ergo si inveni gratiam in oculis tuis, vadam cito, et videbo fratres meos. Ob hanc causam non venit ad mensam regis.

20:29 Y dixo: Déxame ir, porque se celebra en mi ciudad un sacrificio solemne, uno de mis hermanos me ha convidado: por tanto si he hallado gracia en tus ojos, iré prontamente á ver á mis hermanos. Por este motivo no ha venido á comer con el Rey.

20:30 Iratus autem Saul adversum Jonathan, dixit ei : Fili mulieris virum ultro rapientis, numquid ignoro quia diligis filium Isai in confusionem tuam, et in confusionem ignominiosæ matris tuæ ?

20:30 Indignado entónces Saúl contra Jonathás, le dixo: ¿Hijo de muger que va á caza de hombres, acaso no sé que amas al hijo de Isaí, para ignominia tuya, y para confusion de tu infame madre?

20:31 Omnibus enim diebus quibus filius Isai vixerit super terram, non stabilieris tu, neque regnum tuum. Itaque jam nunc mitte, et adduc eum ad me : quia filius mortis est.

20:31 Porque todos los dias, que el hijo de Isaí viviere sobre la tierra, ni estarás tú en seguridad, ni tu reyno. Y así desde ahora envia á buscarle, y tráhemele acá: porque es hijo de muerte.

20:32 Respondens autem Jonathas Sauli patri suo, ait : Quare morietur ? quid fecit ?

20:32 Y Jonathás respondiendo á Saúl su padre, dixo: ¿Por qué ha de morir? ¿qué ha hecho?

20:33 Et arripuit Saul lanceam ut percuteret eum. Et intellexit Jonathas quod definitum esset a patre suo, ut interficeret David.

20:33 Y cogió Saúl la lanza para atravesarle con ella. Y conoció Jonathás que su padre tenia resuelto el matar á David.

20:34 Surrexit ergo Jonathas a mensa in ira furoris, et non comedit in die calendarum secunda panem. Contristatus est enim super David, eo quod confudisset eum pater suus.

20:34 Y Jonathás se levantó de la mesa con ira de furor, y no comió pan este segundo dia de las calendas. Porque se llenó de pesar por causa de David, porque su padre le habia afrentado.

20:35 Cumque illuxisset mane, venit Jonathas in agrum juxta placitum David, et puer parvulus cum eo.

20:35 Y quando amaneció otro dia, fué Jonathás al campo como lo habia concertado con David, y llevó consigo un muchacho,

20:36 Et ait ad puerum suum : Vade, et affer mihi sagittas quas ego jacio. Cumque puer cucurrisset, jecit aliam sagittam trans puerum.

20:36 Y dixo á su criado: Vé, y tráheme las saetas, que voy á tirar. Y habiendo corrido el muchacho, tiró otra saeta mas adelante de él.

20:37 Venit itaque puer ad locum jaculi quod miserat Jonathas : et clamavit Jonathas post tergum pueri, et ait : Ecce ibi est sagitta porro ultra te.

20:37 Llegó pues el muchacho al lugar de la (primera) saeta, que habia tirado Jonathás: y gritó Jonathás detras de él, y dixo: Mira que la saeta está mas adelante de tí.

20:38 Clamavitque iterum Jonathas post tergum pueri, dicens : Festina velociter, ne steteris. Collegit autem puer Jonathæ sagittas, et attulit ad dominum suum :

20:38 Y de nuevo Jonathás gritó tras el muchacho, diciendo: Date priesa, no te detengas. Recogió pues el muchacho las saetas de Jonathás, y las llevó á su amo:

20:39 et quid ageretur, penitus ignorabat, tantummodo enim Jonathas et David rem noverant.

20:39 Mas no comprehendia la razon de lo que se hacia: porque solo Jonathás y David lo entendian.

20:40 Dedit ergo Jonathas arma sua puero, et dixit ei : Vade, et defer in civitatem.

20:40 Dió pues Jonathás sus armas al muchacho, y díxole: Anda, y llévalas á la ciudad.

20:41 Cumque abiisset puer, surrexit David de loco qui vergebat ad austrum, et cadens pronus in terram, adoravit tertio : et osculantes se alterutrum, fleverunt pariter, David autem amplius.

20:41 Y luego que se fué el muchacho, salió David de su puesto, que miraba al Mediodia, é inclinándose hasta la tierra, le hizo tres profundas reverencias: y besándose el uno al otro, lloráron juntamente, pero David mas.

20:42 Dixit ergo Jonathas ad David : Vade in pace : quæcumque juravimus ambo in nomine Domini, dicentes : Dominus sit inter me et te, et inter semen meum et semen tuum usque in sempiternum.

20:42 Y dixo Jonathás á David: Vete en paz: todo aquello que hemos jurado los dos en el nombre del Señor, diciendo: El Señor sea entre mí y entre tí, y entre mi linage y el tuyo para siempre.

20:43 Et surrexit David, et abiit : sed et Jonathas ingressus est civitatem.

20:43 Y levantóse David, y se fué: mas Jonathás se entró en la ciudad.