25:1 Mortuus est autem Samuel, et congregatus est universus Israël, et planxerunt eum, et sepelierunt eum in domo sua in Ramatha. Consurgensque David descendit in desertum Pharan.
25:1 Y murió Samuél, y se congregó todo Israél, y le lloráron, y enterráron en su casa en Ramatha. Y levantándose David descendió al desierto de Pharán.
25:2 Erat autem vir quispiam in solitudine Maon, et possessio ejus in Carmelo, et homo ille magnus nimis : erantque ei oves tria millia, et mille capræ : et accidit ut tonderetur grex ejus in Carmelo.
25:2 Y habia un cierto hombre en el desierto de Maón, que tenia su hacienda en el Carmelo, y este hombre era muy rico: y tenia tres mil ovejas, y mil cabras: y acaeció que se esquilaba su ganado en el Carmelo.
25:3 Nomen autem viri illius erat Nabal. Et nomen uxoris ejus Abigail : eratque mulier illa prudentissima, et speciosa : porro vir ejus durus, et pessimus, et malitiosus : erat autem de genere Caleb.
25:3 Y el nombre de este hombre era Nabál: y el nombre de su muger, Abigaíl. Y era aquella muger de muy grande prudencia y hermosura: mas su marido era un hombre duro, muy perverso, y malicioso: y era del linage de Caléb.
25:4 Cum ergo audisset David in deserto quod tonderet Nabal gregem suum,
25:4 Y habiendo David oido en el desierto, que Nabál estaba esquilando sus ovejas,
25:5 misit decem juvenes, et dixit eis : Ascendite in Carmelum, et venietis ad Nabal, et salutabitis eum ex nomine meo pacifice.
25:5 Envió diez mozos, y les dixo: Subid al Carmelo, é id á casa de Nabál, y saludadle en mi nombre pacíficamente.
25:6 Et dicetis : Sit fratribus meis et tibi pax, et domui tuæ pax, et omnibus, quæcumque habes, sit pax.
25:6 Y diréis: Paz sea á mis hermanos, y á tí, y á tu casa paz, y á todas las cosas, que posees, sea paz.
25:7 Audivi quod tonderent pastores tui, qui erant nobiscum in deserto : numquam eis molesti fuimus, nec aliquando defuit quidquam eis de grege, omni tempore quo fuerunt nobiscum in Carmelo.
25:7 He oido que esquilan las ovejas tus pastores, que estaban con nosotros en el desierto: jamas les hemos causado molestia, ni tampoco les ha faltado cosa alguna del ganado todo el tiempo que han estado con nosotros en el Carmelo.
25:8 Interroga pueros tuos, et indicabunt tibi. Nunc ergo inveniant pueri tui gratiam in oculis tuis : in die enim bona venimus : quodcumque invenerit manus tua, da servis tuis, et filio tuo David.
25:8 Infórmate de tus criados, y te lo dirán. Hallen por tanto tus siervos gracia en tus ojos: puesto que en buen dia hemos venido. Da á tus siervos, y á tu hijo David lo que tuvieres á mano.
25:9 Cumque venissent pueri David, locuti sunt ad Nabal omnia verba hæc ex nomine David : et siluerunt.
25:9 Y llegando los mozos de David, dixéron á Nabál todas estas cosas de parte de David: y calláron.
25:10 Respondens autem Nabal pueris David, ait : Quis est David ? et quis est filius Isai ? hodie increverunt servi qui fugiunt dominos suos.
25:10 Mas Nabál respondió á los mozos de David, y dixo: ¿Quién es David? ¿y quién es el hijo de Isaí? hoy se han multiplicado los siervos, que huyen de sus señores.
25:11 Tollam ergo panes meos, et aquas meas, et carnes pecorum quæ occidi tonsoribus meis, et dabo viris quos nescio unde sint ?
25:11 ¿Tomaré ahora mi pan, y mi agua, y la carne de las ovejas, que he hecho matar para mis esquiladores, y lo daré á unos hombres, que no sé de donde son?
25:12 Regressi sunt itaque pueri David per viam suam, et reversi venerunt, et nuntiaverunt ei omnia verba quæ dixerat.
25:12 Volviéron pues los mozos de David á tomar su camino, y habiendo llegado, le contáron todas las palabras que habia dicho.
25:13 Tunc ait David pueris suis : Accingatur unusquisque gladio suo. Et accincti sunt singuli gladiis suis, accinctusque est et David ense suo : et secuti sunt David quasi quadringenti viri : porro ducenti remanserunt ad sarcinas.
25:13 Entónces David dixo á sus gentes: Cíñase cada uno su espada. Y se ciñéron todos sus espadas, y David se ciñó tambien su espada: y fuéron siguiendo á David como unos quatrocientos hombres: y se quedáron doscientos con el bagage.
25:14 Abigail autem uxori Nabal nuntiavit unus de pueris suis, dicens : Ecce David misit nuntios de deserto, ut benedicerent domino nostro : et aversatus est eos.
25:14 Y avisó á Abigaíl muger de Nabál uno de sus criados, diciendo: Sabe que David ha enviado del desierto unos mensageros para cumplimentar á nuestro amo: y les torció el rostro.
25:15 Homines isti boni satis fuerant nobis, et non molesti : nec quidquam aliquando periit omni tempore quo fuimus conversati cum eis in deserto :
25:15 Estos hombres han sido muy buenos para nosotros, y no nos han molestado: ni jamas nos faltó nada todo el tiempo, que estuvimos con ellos en el desierto:
25:16 pro muro erant nobis tam in nocte quam in die, omnibus diebus quibus pavimus apud eos greges.
25:16 Nos servian de muro tanto de noche, como de dia, todos los dias que anduvimos entre ellos apacentando los ganados.
25:17 Quam ob rem considera, et recogita quid facias : quoniam completa est malitia adversum virum tuum, et adversum domum tuam, et ipse est filius Belial, ita ut nemo possit ei loqui.
25:17 Por tanto considera, y reflexiona lo que has de hacer: porque resuelto está el mal contra tu marido, y contra tu casa, y él es hijo de Belial, en tanto extremo, que no hay quien le pueda hablar.
25:18 Festinavit igitur Abigail, et tulit ducentos panes, et duos utres vini, et quinque arietes coctos, et quinque sata polentæ, et centum ligaturas uvæ passæ, et ducentas massas caricarum, et posuit super asinos :
25:18 Abigaíl pues dióse priesa, y tomó doscientos panes, y dos pellejos de vino, y cinco carneros cocidos, y cinco satos de polenta, y cien atados de uvas pasas, y doscientos panes de higos secos, y cargólos sobre asnos:
25:19 dixitque pueris suis : Præcedite me : ecce ego post tergum sequar vos : viro autem suo Nabal non indicavit.
25:19 Y dixo á sus mozos: Id delante de mí: que yo os seguiré las espaldas: mas no dixo nada á Nabál su marido.
25:20 Cum ergo ascendisset asinum, et descenderet ad radices montis, David et viri ejus descendebant in occursum ejus : quibus et illa occurrit.
25:20 Y habiendo subido sobre un asno, y descendiendo á las raices del monte, habian descendido á su encuentro David y su gente: á los quales ella tambien fué á encontrar.
25:21 Et ait David : Vere frustra servavi omnia quæ hujus erant in deserto, et non periit quidquam de cunctis quæ ad eum pertinebant : et reddidit mihi malum pro bono.
25:21 Y dixo David: Bien inútilmente he guardado todo lo que este tenia en el desierto, sin que haya perecido nada de quanto era suyo: y me ha vuelto mal por bien.
25:22 Hæc faciat Deus inimicis David, et hæc addat, si reliquero de omnibus quæ ad ipsum pertinent usque mane mingentem ad parietem.
25:22 Así haga Dios, y así añada á los enemigos de David, si de todo aquello que le pertenece dexare de aquí á mañana, quien mee á la pared.
25:23 Cum autem vidisset Abigail David, festinavit, et descendit de asino, et procidit coram David super faciem suam, et adoravit super terram,
25:23 Y Abigaíl luego que vió á David, se baxó prontamente del asno, y postrándose delante de David sobre su rostro, le hizo una profunda reverencia en tierra,
25:24 et cecidit ad pedes ejus, et dixit : In me sit, domine mi, hæc iniquitas : loquatur, obsecro, ancilla tua in auribus tuis, et audi verba famulæ tuæ.
25:24 Y echóse á sus pies, y dixo: Recayga sobre mí, Señor mio, esta iniquidad: permitid, te ruego, que hable tu sierva en tus oidos: y oye las palabras de tu esclava.
25:25 Ne ponat, oro, dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal : quoniam secundum nomen suum stultus est, et stultitia est cum eo : ego autem ancilla tua non vidi pueros tuos, domine mi, quos misisti.
25:25 No haga aprecio, te ruego, el Rey mi Señor, de Nabál, ese hombre iniquo: porque conforme á su nombre, es un necio, y la necedad está con él: mas yo sierva tuya no ví, Señor mio, á tus criados que enviaste.
25:26 Nunc ergo, domine mi, vivit Dominus, et vivit anima tua, qui prohibuit te ne venires in sanguinem, et salvavit manum tuam tibi : et nunc fiant sicut Nabal inimici tui, et qui quærunt domino meo malum.
25:26 Ahora pues, señor mio, vive el Señor, y vive tu ánima; él te ha prohibido que vinieses á derramar sangre, ó que te vengases por tu mano: sean pues ahora como Nabál tus enemigos, y los que procuran mal á mi señor.
25:27 Quapropter suscipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo, et da pueris qui sequuntur te dominum meum.
25:27 Por tanto acepta esta bendicion, que tu sierva ha trahido á tí, mi señor: y dala á las gentes que siguen á tí, mi señor.
25:28 Aufer iniquitatem famulæ tuæ : faciens enim faciet Dominus tibi domino meo domum fidelem, quia prælia Domini, domine mi, tu præliaris : malitia ergo non inveniatur in te omnibus diebus vitæ tuæ.
25:28 Perdona á tu sierva este pecado: porque seguramente el Señor hará á tí, mi señor, una casa permanente, por quanto tú, señor mio, peleas las guerras del Señor: y así no sea hallada culpa en tí en todos los dias de tu vida.
25:29 Si enim surrexerit aliquando homo persequens te, et quærens animam tuam, erit anima domini mei custodita quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum : porro inimicorum tuorum anima rotabitur, quasi in impetu et circulo fundæ.
25:29 Porque si alguno se levantare en algun tiempo para perseguirte, y demandar tu alma, será el alma de mi señor guardada como en el hacecillo de los que viven, cerca del Señor tu Dios: mas el alma de tus enemigos será rodada como con giro impetuoso de honda.
25:30 Cum ergo fecerit Dominus tibi domino meo omnia quæ locutus est bona de te, et constituerit te ducem super Israël,
25:30 Y quando el Señor hubiere dado á tí, señor mio, todos los bienes que ha hablado acerca de tí, y te hubiere establecido Caudillo sobre Israél,
25:31 non erit tibi hoc in singultum, et in scrupulum cordis domino meo, quod effuderis sanguinem innoxium, aut ipse te ultus fueris : et cum benefecerit Dominus domino meo, recordaberis ancillæ tuæ.
25:31 No te será esto en sollozo ni en escrúpulo de corazon, mi señor, el haber derramado sangre inocente, ó vengádote por tí mismo: y quando el Señor hubiere hecho bien á mi señor, te acordarás de tu esclava.
25:32 Et ait David ad Abigail : Benedictus Dominus Deus Israël, qui misit hodie te in occursum meum, et benedictum eloquium tuum,
25:32 Y dixo David á Abigaíl: Bendito sea el Señor Dios de Israél, que te ha enviado hoy á mi encuentro,
25:33 et benedicta tu, quæ prohibuisti me hodie ne irem ad sanguinem, et ulciscerer me manu mea.
25:33 Y benditas sean tus palabras, y bendita tú, que me has estorbado hoy el ir á derramar sangre, y vengarme por mi mano.
25:34 Alioquin vivit Dominus Deus Israël, qui prohibuit me ne malum facerem tibi : nisi cito venisses in occursum mihi, non remansisset Nabal usque ad lucem matutinam mingens ad parietem.
25:34 De otra manera, vive el Señor Dios de Israél, que me ha prohibido de hacerte mal: que si no hubieras venido prontamente á encontrarme, no le hubiera quedado á Nabál de aquí á la luz de la mañana quien mease á la pared.
25:35 Suscepit ergo David de manu ejus omnia quæ attulerat ei, dixitque ei : Vade pacifice in domum tuam : ecce audivi vocem tuam, et honoravi faciem tuam.
25:35 Recibió pues David de su mano todo lo que le habia trahido, y díxola: Vuélvete en paz á tu casa, ves que he oido tu voz, y que he honrado tu presencia.
25:36 Venit autem Abigail ad Nabal : et ecce erat ei convivium in domo ejus quasi convivium regis, et cor Nabal jucundum : erat enim ebrius nimis : et non indicavit ei verbum pusillum aut grande usque mane.
25:36 Y volvió Abigaíl á Nabál: y halló que tenia en su casa un banquete, como banquete de Rey, y el corazon de Nabál estaba alegre: porque estaba muy embriagado: y no le habló palabra chica ni grande hasta la mañana.
25:37 Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indicavit ei uxor sua verba hæc : et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis.
25:37 Mas al amanecer quando ya Nabál habia digerido el vino, contóle su muger lo que habia pasado, y se le murió interiormente su corazon, y se quedó como una piedra.
25:38 Cumque pertransissent decem dies, percussit Dominus Nabal, et mortuus est.
25:38 Y al cabo de diez dias, hirió el Señor á Nabál, y se murió.
25:39 Quod cum audisset David mortuum Nabal, ait : Benedictus Dominus, qui judicavit causam opprobrii mei de manu Nabal, et servum suum custodivit a malo, et malitiam Nabal reddidit Dominus in caput ejus. Misit ergo David, et locutus est ad Abigail, ut sumeret eam sibi in uxorem.
25:39 Y David quando oyó que habia muerto Nabál, dixo: Bendito sea el Señor, que ha juzgado la causa de la afrenta que me hizo Nabál, y ha preservado de mal á su siervo, y hecho que la iniquidad de Nabál recayese sobre su cabeza. Envió pues David, é hizo decir á Abigaíl, que la tomaria por su muger.
25:40 Et venerunt pueri David ad Abigail in Carmelum, et locuti sunt ad eam, dicentes : David misit nos ad te, ut accipiat te sibi in uxorem.
25:40 Y los mensageros de David llegáron á Abigaíl en el Carmelo, y la habláron, diciendo: David nos ha enviado á tí, para tomarte por muger suya.
25:41 Quæ consurgens, adoravit prona in terram, et ait : Ecce famula tua sit in ancillam, ut lavet pedes servorum domini mei.
25:41 La que levantándose se inclinó hasta la tierra, y dixo: He aquí tu sierva que será una esclava, para lavar los pies á los siervos de mi señor.
25:42 Et festinavit, et surrexit Abigail, et ascendit super asinum, et quinque puellæ ierunt cum ea, pedissequæ ejus, et secuta est nuntios David : et facta est illi uxor.
25:42 Y levantóse con diligencia Abigaíl, y subió sobre un asno, y fuéron con ella cinco doncellas que la servian, y siguió á los mensageros de David: y vino á ser muger de él.
25:43 Sed et Achinoam accepit David de Jezraël : et fuit utraque uxor ejus.
25:43 Y David tomó tambien á Achinóam de Jezraél: y fuéron una y otra sus mugeres.
25:44 Saul autem dedit Michol filiam suam, uxorem David, Phalti filio Lais, qui erat de Gallim.
25:44 Mas Saúl habia dado su hija Michól, muger de David, á Phalti hijo de Lais, que era de Gallím.