Hechos de los Apóstoles 10

Actus Apostolorum

10:1 Vir autem quidam erat in Cæsarea, nomine Cornelius, centurio cohortis quæ dicitur Italica,

10:1 Y había en Cesaréa un hombre por nombre, Cornelio, Centurion de una compañía que se llama Itálica.

10:2 religiosus, ac timens Deum cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper.

10:2 Religioso y temeroso de Dios con toda su casa, que hacia muchas limosnas al pueblo, y estaba orando á Dios incesantemente.

10:3 Is vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introëuntem ad se, et dicentem sibi : Corneli.

10:3 Este vió en vision manifiestamente, como á eso de la hora de nona, que un Angel de Dios entraba á él, y le decía: Cornelio.

10:4 At ille intuens eum, timore correptus, dixit : Quid est, domine ? Dixit autem illi : Orationes tuæ et eleemosynæ tuæ ascenderunt in memoriam in conspectu Dei.

10:4 Y él fixando en él los ojos, poseido de temor, dixo: ¿Qué es, Señor? Y le dixo: Tus oraciones y tus limosnas han subido en memoria delante de Dios.

10:5 Et nunc mitte viros in Joppen, et accersi Simonem quemdam, qui cognominatur Petrus :

10:5 Envía pues ahora hombres á Joppe, y haz venir acá á un cierto Simón, que tiene por sobrenombre Pedro:

10:6 hic hospitatur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare : hic dicet tibi quid te oporteat facere.

10:6 Este posa en casa de un cierto Simón eurtidor, que tiene su casa junto á el mar: él te dira lo que te conviene hacer.

10:7 Et cum discessisset angelus qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum ex his qui illi parebant.

10:7 Y luego que se retiró el Angel, que le hablaba, llamó á dos de sus domésticos, y á un soldado temeroso de Dios, de aquellos que estaban á sus órdenes.

10:8 Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppen.

10:8 Y habiéndoles contado todo esto, los envió á Joppe.

10:9 Postera autem die, iter illis facientibus, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora ut oraret circa horam sextam.

10:9 Y el día siguiente, yendo ellos su camino, y estando ya cerca de la ciudad, subió Pedro á lo alto de la casa á hacer oración cerca de la hora de sexta.

10:10 Et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem illis, cecidit super eum mentis excessus :

10:10 Y sintiéndose con hambre, quiso desayunarse. Y mientras se lo aparejaban, le sobrevino un exceso de espíritu.

10:11 et vidit cælum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de cælo in terram,

10:11 Y vió el Cielo abierto, y que descendía un vaso, como un grande lienzo, que atado por los quatro cabos, era abaxado del Cielo á la tierra.

10:12 in quo erant omnia quadrupedia, et serpentia terræ, et volatilia cæli.

10:12 En el que había de todos los quadrúpedos, y de los reptiles de la tierra, y de las aves del Cielo.

10:13 Et facta est vox ad eum : Surge, Petre : occide, et manduca.

10:13 Y vino á él una voz que le dixo: Levántate, Pedro, mata, y come.

10:14 Ait autem Petrus : Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune et immundum.

10:14 Y dixo Pedro: No Señor, porque nunca comí ninguna cosa común, ni impura.

10:15 Et vox iterum secundo ad eum : Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris.

10:15 Y otra vez la voz á él: Lo que Dios ha purificado, no lo llames tú comun.

10:16 Hoc autem factum est per ter : et statim receptum est vas in cælum.

10:16 Y esto se repitió hasta tres veces: y luego el vaso se volvió al Cielo.

10:17 Et dum intra se hæsitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset, ecce viri qui missi erant a Cornelio, inquirentes domum Simonis astiterunt ad januam.

10:17 Y mientras Pedro dudaba entre sí qué sería la visión, que había visto: he aquí los hombres, que había enviado Cornelio, que preguntando por la casa de Simón, llegaron á la puerta.

10:18 Et cum vocassent, interrogabant, si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium.

10:18 Y habiendo llamado, preguntaban, si estaba allí hospedado Simón, el que tiene por sobrenombre Pedro.

10:19 Petro autem cogitante de visione, dixit Spiritus ei : Ecce viri tres quærunt te.

10:19 Y pensando Pedro en la visión, le dixo el Espíritu: He ahí tres hombres que te buscan.

10:20 Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans : quia ego misi illos.

10:20 Levántate, pues, baxa, y vé con ellos sin dudar: porque yo los he enviado.

10:21 Descendens autem Petrus ad viros, dixit : Ecce ego sum, quem quæritis : quæ causa est, propter quam venistis ?

10:21 Y descendiendo Pedro á los hombres, les dixo: Vedme aquí, yo soy el que buscais: ¿qué es la causa por qué habeis venido?

10:22 Qui dixerunt : Cornelius centurio, vir justus et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judæorum, responsum accepit ab angelo sancto accersire te in domum suam, et audire verba abs te.

10:22 Y ellos dixéron: El Centurion Cornelio, hombre justo y temeroso de Dios, y que tiene el testimonio de toda la nación de los Judíos, recibió respuesta del santo Angel, que te hiciese llamar á su casa, y que escuchase tus palabras.

10:23 Introducens ergo eos, recepit hospitio. Sequenti autem die, surgens profectus est cum illis, et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum.

10:23 Pero pues, haciéndolos entrar, los hospedó. Y el día siguiente se levantó, y se fué con ellos: y algunos de los hermanos le acompañáron desde Joppe.

10:24 Altera autem die introivit Cæsaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis et necessariis amicis.

10:24 Y otro día después entró en Cesaréa. Y Cornelio lo estaba esperando; habiendo convidado á sus parientes y mas íntimos amigos.

10:25 Et factum est cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit.

10:25 Y acaeció, que quando Pedro estaba para entrar, le salió Cornelio á recibir, y derribándose á sus pies, le adoró.

10:26 Petrus vero elevavit eum, dicens : Surge : et ego ipse homo sum.

10:26 Mas Pedro le alzó, y dixo: Levántate, que yo también soy hombre.

10:27 Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant :

10:27 Y entró hablando con él, y halló muchos que se habían juntado:

10:28 dixitque ad illos : Vos scitis quomodo abominatum sit viro Judæo conjungi aut accedere ad alienigenam : sed mihi ostendit Deus neminem communem aut immundum dicere hominem.

10:28 Y les dixo: Vosotros sabéis como es cosa abominable para un Judío el juntarse ó allegarse á extrangero: Mas Dios me ha mostrado, que á ningún hombre llamase común ó inmundo.

10:29 Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me ?

10:29 Y por esto sin dificultad he venido, luego que me has llamado. Pregunto pues, ¿por qué causa me habéis hecho venir?

10:30 Et Cornelius ait : A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait :

10:30 Y dixo Cornelio: Hoy hace quatro días que estaba orando en mi casa á hora de nona, y he aquí se me puso delante un varón con una ropa blanca, y me dixo:

10:31 Corneli, exaudita est oratio tua, et eleemosynæ tuæ commemoratæ sunt in conspectu Dei.

10:31 Cornelio, oida es tu oración, y tus limosnas han venido en memoria delante de Dios.

10:32 Mitte ergo in Joppen, et accersi Simonem qui cognominatur Petrus : hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare.

10:32 Envía pues á Joppe, y haz llamar á Simón, que tiene por sobrenombre Pedro: éste posa en casa de Simón el curtidor junto á el mar.

10:33 Confestim ergo misi ad te : et tu benefecisti veniendo. Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus audire omnia quæcumque tibi præcepta sunt a Domino.

10:33 Y luego envié á buscarte: y tú has hecho bien en venir. Y ahora nosotros todos estamos en tu presencia para escuchar todas las cosas que el Señor te ha mandado.

10:34 Aperiens autem Petrus os suum, dixit : In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus ;

10:34 Entonces Pedro abrió su boca, y dixo: Verdaderamente reconozco, que Dios no es aceptador de personas:

10:35 sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi.

10:35 Mas en qualquiera gente, del que le teme y obra justicia, se agrada.

10:36 Verbum misit Deus filiis Israël, annuntians pacem per Jesum Christum (hic est omnium Dominus).

10:36 Dios envió palabra á los hijos de Israel, anunciándoles paz por Jesu-Christo: (éste es el Señor de todos).

10:37 Vos scitis quod factum est verbum per universam Judæam : incipiens enim a Galilæa post baptismum quod prædicavit Joannes,

10:37 Vosotros sabeis la palabra que ha sido hecha por toda la Judea: y comenzando desde la Galiléa después del bautismo que predicó Juan,

10:38 Jesum a Nazareth : quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto, et virtute, qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat cum illo.

10:38 A Jesús de Nazaréth; como Dios lo ungió de Espíritu Santo, y de virtud, el qual anduvo haciendo bienes, y sanando á todos los oprimidos del diablo, porque Dios era con él.

10:39 Et nos testes sumus omnium quæ fecit in regione Judæorum, et Jerusalem, quem occiderunt suspendentes in ligno.

10:39 Y nosotros somos testigos de todo quanto hizo en la región de los Judíos, y en Jerusalém: al qual ellos mataron, colgándolo en un leño.

10:40 Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri,

10:40 A éste lo resucitó Dios al tercero día, y quiso que se manifestase,

10:41 non omni populo, sed testibus præordinatis a Deo : nobis, qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis.

10:41 No á todo el pueblo, sino á los testigos que Dios había ordenado antes: á nosotros, que comimos, y bebimos con él, después que resucitó de entre los muertos.

10:42 Et præcepit nobis prædicare populo, et testificari, quia ipse est qui constitutus est a Deo judex vivorum et mortuorum.

10:42 y nos mandó que predicásemos al pueblo, y que diésemos testimonio de que él es el que Dios ha puesto por Juez de vivos, y de muertos.

10:43 Huic omnes prophetæ testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnes qui credunt in eum.

10:43 A éste dan testimonio todos los Prophetas, que todos los que crean en él, recibirán perdón de los pecados por su nombre.

10:44 Adhuc loquente Petro verba hæc, cecidit Spiritus Sanctus super omnes qui audiebant verbum.

10:44 Estando aún diciendo Pedro éstas palabras, descendió el Espíritu Santo sobre todos quantos oían la palabra.

10:45 Et obstupuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro, quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est.

10:45 Y se espantáron los fieles que eran de la circuncisión, y habían venido con Pedro, de que la gracia del Espíritu Santo se difundiese también sobre los Gentiles.

10:46 Audiebant enim illos loquentes linguis, et magnificantes Deum.

10:46 Porque los oían hablar en lenguas, y decir grandes cosas de Dios.

10:47 Tunc respondit Petrus : Numquid aquam quis prohibere potest ut non baptizentur hi qui Spiritum Sanctum acceperunt sicut et nos ?

10:47 Entónces respondió Pedro: ¿Por ventura puede alguno impedir el agua del bautismo á estos, que han recibido el Espíritu Santo, así como nosotros?

10:48 Et jussit eos baptizari in nomine Domini Jesu Christi. Tunc rogaverunt eum ut maneret apud eos aliquot diebus.

10:48 Y mandó que fuesen bautizados en el nombre del Señor Jesu-Christo. Entonces le rogáron que se quedase con ellos algunos días.