8:1 Et factum est cum audisset hæc verba Judith vidua, quæ erat filia Merari filii Idox filii Joseph filii Oziæ filii Elai filii Jamnor filii Gedeon filii Raphaim filii Achitob filii Melchiæ filii Enan filii Nathaniæ filii Salathiel filii Simeon filii Ruben,
8:1 Y aconteció, que oyó estas palabras Judíth viuda, que era hija de Merari, hijo de Idóx, hijo de Joseph, hijo de Ozías, hijo de Elai, hijo de Jamnór, hijo de Gedeón, hijo de Raphaím, hijo de Achitób, hijo de Melchías, hijo de Enán, hijo de Nathanías, hijo de Salathiél, hijo de Siméon, hijo de Rubén:
8:2 et vir ejus fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceæ :
8:2 Y marido de ella fué Manasses, que murió en los dias de la siega de las cebadas:
8:3 instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit æstus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis.
8:3 Porque miéntras daba prisa á los que ataban los haces en el campo, vino bochorno sobre su cabeza, y murió en Bethulia su ciudad, y fué enterrado allí con sus padres.
8:4 Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus et mensibus sex.
8:4 Y Judíth habia quedado viuda de él, hacía ya tres años, y seis meses.
8:5 Et in superioribus domus suæ fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur,
8:5 Y en lo mas alto de su casa habia hecho para sí una vivienda separada, donde moraba encerrada con sus criadas,
8:6 et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitæ suæ, præter sabbata et neomenias et festa domus Israël.
8:6 Y llevando sobre sus lomos un cilicio, ayunaba todos los dias de su vida, á excepcion de los Sábados, y Neomenías, y fiestas de la casa de Israél.
8:7 Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armentis boum, et gregibus ovium plenas.
8:7 Y era de aspecto muy gracioso, y su marido le habia dexado muchas riquezas, y una numerosa familia, y posesiones llenas de ganados vacunos, y de rebaños de ovejas.
8:8 Et erat hæc in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum.
8:8 Y tenia ésta muy grande reputacion entre todos, porque temia al Señor, y no habia quien hablase de ella una mala palabra.
8:9 Hæc itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem, misit ad presbyteros Chabri et Charmi.
8:9 Esta pues quando oyó, como Ozías habia prometido, que pasado el quinto dia entregaria la ciudad, envió á llamar á los ancianos Chabri, y Charmi.
8:10 Et venerunt ad illam, et dixit illis : Quod est hoc verbum, in quo consensit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium ?
8:10 Y viniéron á ella, y les dixo: ¿Qué palabra es esta, en que ha consentido Ozías, de entregar la ciudad á los Assyrios, si dentro de cinco dias no os viene socorro?
8:11 et qui estis vos, qui tentatis Dominum ?
8:11 ¿Y quienes sois vosotros, que tentais al Señor?
8:12 non est iste sermo qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat.
8:12 No es esta palabra, para provocar á misericordia, sino mas bien para excitar ira, y encender furor.
8:13 Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei.
8:13 Habeis fixado vosotros plazo á la misericordia del Señor, y á vuestro albedrío le habeis señalado dia.
8:14 Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso pœniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrimis postulemus :
8:14 Mas por quanto el Señor es sufrido, arrepintámonos de esto mismo, y bañados en lágrimas implorémos su indulgencia:
8:15 non enim quasi homo sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur.
8:15 Porque Dios no amenaza así como el hombre, ni se enciende en ira como los hijos de los hombres.
8:16 Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi
8:16 Por tanto humillemos á él nuestras almas, y puestos en espíritu de humildad, como siervos suyos,
8:17 dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam : ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur :
8:17 Digamos llorando al Señor, que segun su voluntad así haga con nosotros su misericordia: para que como se ha turbado nuestro corazon al ver la soberbia de aquellos, así tambien nos gloriemos de nuestra humillacion:
8:18 quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos,
8:18 Por quanto no hemos seguido los pecados de nuestros padres, que dexáron á su Dios, y adoráron dioses extrangeros,
8:19 pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis : nos autem alterum deum nescimus præter ipsum.
8:19 Por cuya maldad fuéron dados al cuchillo, y á la rapiña, y al oprobrio de sus enemigos: mas nosotros no conocemos otro Dios sino á él.
8:20 Expectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de afflictionibus inimicorum nostrorum, et humiliabit omnes gentes, quæcumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine honore Dominus Deus noster.
8:20 Esperémos con humildad su consuelo, y vengará nuestra sangre de las aflicciones de nuestros enemigos, y humillará á todas las Gentes, quantas se levantan contra nosotros, y las cubrirá de afrenta el Señor nuestro Dios.
8:21 Et nunc fratres, quoniam vos estis presbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint quia tentati sunt patres nostri, ut probarentur si vere colerent Deum suum.
8:21 Pues ahora, hermanos, por quanto sois los ancianos en el pueblo de Dios, y de vosotros depende el ánimo de ellos, alentad con vuestras palabras sus corazones, que se acuerden que nuestros padres fuéron tentados, para que fuesen probados si de veras honraban á su Dios.
8:22 Memores esse debent quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus, Dei amicus effectus est.
8:22 Deben acordarse, como fué tentado nuestro padre Abraham, y probado con muchas tribulaciones, fué hecho amigo de Dios.
8:23 Sic Isaac, sic Jacob, sic Moyses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles.
8:23 Así Isaac, así Jacob, así Moysés, y todos los que agradáron á Dios, pasáron fieles por muchas tribulaciones.
8:24 Illi autem qui tentationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam et improperium murmurationis suæ contra Dominum protulerunt,
8:24 Mas aquellos, que no recibiéron las tentaciones con temor de Dios, sino que manifestáron su impaciencia, é improperio de su murmuracion contra el Señor,
8:25 exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt.
8:25 Fuéron exterminados por exterminador, y pereciéron por las serpientes.
8:26 Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quæ patimur,
8:26 Nosotros pues no nos venguemos por esto, que padecemos,
8:27 sed reputantes peccatis nostris hæc ipsa supplicia minora esse flagella Domini, quibus quasi servi corripimur ad emendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus.
8:27 Mas considerando que estos mismos castigos son menores que nuestros pecados, creamos que los azotes del Señor, con que como esclavos somos corregidos, nos han venido para enmienda, y no para nuestra perdicion.
8:28 Et dixerunt illi Ozias et presbyteri : Omnia quæ locuta es, vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio.
8:28 Y le dixéron Ozías, y los ancianos: Todo quanto has hablado, es verdad, y no hay en tus palabras cosa que reprehender.
8:29 Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum.
8:29 Ahora pues ruega por nosotros, puesto que eres una muger santa, y temerosa de Dios.
8:30 Et dixit illis Judith : Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis,
8:30 Y díxoles Judíth: Así como conoceis, que es de Dios lo que he podido hablar:
8:31 ita quod facere disposui, probate si ex Deo est, et orate ut firmum faciat Deus consilium meum.
8:31 Así tambien exâminad, si es de Dios lo que he dispuesto hacer, y orad para que Dios haga firme mi designio.
8:32 Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea : et orate, ut sicut dixistis, in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israël.
8:32 Vosotros esta noche estareis á la puerta, y yo saldré con mi criada: y haced oracion para que dentro de cinco dias, como lo habeis dicho, vuelva el Señor los ojos ácia su pueblo de Israél.
8:33 Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usque dum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum.
8:33 Mas no quiero que vosotros pretendais indagar lo que voy á hacer, y hasta tanto que vuelva á avisaros, no se haga otra cosa, sino orar por mí al Señor nuestro Dios.
8:34 Et dixit ad eam Ozias princeps Juda : Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertentes abierunt.
8:34 Y Ozías, Príncipe de Judá, le dixo: Vete en paz, y el Señor sea contigo para venganza de nuestros enemigos. Y volviéndose se retiráron.