19:1 Impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit. Præsciebat enim et futura illorum :
19:1 Mas sobre los impíos hasta lo último vino ira sin misericordia. Porque él tambien sabía de antemano lo que les aconteceria á ellos:
19:2 quoniam cum ipsi permisissent ut se educerent, et cum magna sollicitudine præmisissent illos, consequebantur illos, pœnitentia acti.
19:2 Por quanto habiéndoles permitido, que se marchasen, y enviádolos delante con grande instancia, arrepentidos les iban al alcance.
19:3 Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiæ, et quos rogantes projecerant, hos tamquam fugitivos persequebantur.
19:3 Y quando tenian aun entre las manos el duelo, y estaban llorando junto á los sepulchros de los muertos, tomáron otro consejo de ignorancia; y á los que habian echado con ruegos, los perseguian despues como á fugitivos:
19:4 Ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas ; et horum quæ acciderant commemorationem amittebant, ut quæ deerant tormentis repleret punitio :
19:4 Porque los llevaba á este fin una necesidad merecida; y perdian la memoria de lo que les habia acaecido, para que el castigo llenase lo que faltaba á los tormentos:
19:5 et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illi autem novam mortem invenirent.
19:5 Y así tu pueblo tuviese un paso maravilloso, y los otros hallasen una nueva muerte.
19:6 Omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur, deserviens tuis præceptis, ut pueri tui custodirentur illæsi.
19:6 Porque toda criatura segun su género tomaba nueva forma como al principio, sirviendo á tus mandatos, á fin que tus siervos se conservasen ilesos.
19:7 Nam nubes castra eorum obumbrabat, et ex aqua quæ ante erat, terra arida apparuit, et in mari Rubro via sine impedimento, et campus germinans de profundo nimio :
19:7 Porque una nube hacia sombra á su campamento, y donde habia ántes agua, apareció tierra seca, y en el mar Roxo camino sin impedimento, y campo que brota yerba en el profundo abysmo:
19:8 per quem omnis natio transivit quæ tegebatur tua manu, videntes tua mirabilia et monstra.
19:8 Por el qual pasó toda la nacion, que era protegida de tu mano, viendo tus maravillas y prodigios.
19:9 Tamquam enim equi depaverunt escam, et tamquam agni exsultaverunt, magnificantes te, Domine, qui liberasti illos.
19:9 Porque á manera de caballos paciéron la comida, y como corderos saltáron de alegría, engrandeciéndote á tí, Señor, que los libraste.
19:10 Memores enim erant adhuc eorum quæ in incolatu illorum facta fuerant : quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas, et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum.
19:10 Porque se acordaban aun de aquellas cosas que aconteciéron en la morada de tierra extraña; como en vez de generacion de animales produxo la tierra moscas, y como en vez de peces echó fuera el rio muchedumbre de ranas.
19:11 Novissime autem viderunt novam creaturam avium, cum, adducti concupiscentia, postulaverunt escas epulationis.
19:11 Y á la postre viéron una nueva creacion de aves, quando llevados de la concupiscencia pidiéron viandas delicadas.
19:12 In allocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra : et vexationes peccatoribus supervenerunt, non sine illis quæ ante facta erant argumentis per vim fulminum : juste enim patiebantur secundum suas nequitias.
19:12 Porque en la habla de su deseo viniéronles del mar grandes codornices: mas á los pecadores sobreviniéron vexaciones, no sin aquellas pruebas que ántes habian sido hechas por la violencia de los rayos: pues justamente padecian segun sus maldades.
19:13 Etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt : alii quidem ignotos non recipiebant advenas ; alii autem bonos hospites in servitutem redigebant.
19:13 Porque dispusiéron la inhospitalidad mas detestable: por quanto los unos no recibiéron á unos extrangeros desconocidos; y los otros reducian á servidumbre á unos buenos huéspedes.
19:14 Et non solum hæc, sed et alius quidam respectus illorum erat, quoniam inviti recipiebant extraneos.
19:14 Y no solo esto, sino que habia aun otro respecto de aquellos: que recibian de mal agrado á unos extraños.
19:15 Qui autem cum lætitia receperunt hos qui eisdem usi erant justitiis, sævissimis afflixerunt doloribus.
19:15 Mas los que con alegría recibiéron á estos, que habian usado de unos mismos fueros, los afligiéron con muy crueles trabajos.
19:16 Percussi sunt autem cæcitate : sicut illi in foribus justi, cum subitaneis cooperti essent tenebris, unusquisque transitum ostii sui quærebat.
19:16 Y fuéron heridos de ceguedad: como los otros á las puertas del justo, quando cubiertos de repentinas tinieblas, buscaba cada uno la entrada de su puerta.
19:17 In se enim elementa dum convertuntur, sicut in organo qualitatis sonus immutatur, et omnia suum sonum custodiunt : unde æstimari ex ipso visu certo potest.
19:17 Porque miéntras los elementos se convierten unos en otros, como en un instrumento músico se muda la qualidad del son, y todo guarda su sonido: de lo qual con solo ver puede hacerse júicio cierto.
19:18 Agrestia enim in aquatica convertebantur, et quæcumque erant natantia, in terram transibant.
19:18 Porque las cosas terrestres se convertian en las de agua; y aquellas que nadaban, se pasaban á la tierra.
19:19 Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua extinguentis naturæ obliviscebatur.
19:19 El fuego en el agua era activo sobre su virtud, y el agua se olvidaba de la naturaleza de apagar.
19:20 Flammæ e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium, nec dissolvebant illam, quæ facile dissolvebatur sicut glacies, bonam escam. In omnibus enim magnificasti populum tuum, Domine, et honorasti, et non despexisti, in omni tempore et in omni loco assistens eis.
19:20 Las llamas por el contrario no molestáron las carnes de los animales corruptibles que andaban entre ellas, ni disolvian aquella buena vianda, que se deshacia fácilmente como la helada. Porque en todas las cosas engrandeciste, Señor, á tu pueblo, y le honraste, y no le despreciaste, asistiéndole en todo tiempo, y en todo lugar.