Levitico 25

Leviticus

25:1 Locutusque est Dominus ad Moysen in monte Sinai, dicens :

25:1 E il Signore parlò a Mosè sul monte Sinai, e disse:

25:2 Loquere filiis Israël, et dices ad eos : Quando ingressi fueritis terram quam ego dabo vobis, sabbatizes sabbatum Domino.

25:2 Parla a' figliuoli d’Israele, e di' loro: Quando voi sarete entrati nella terra, di cui darovvi il dominio, (la terra) faccia il sabato in onor del Signore.

25:3 Sex annis seres agrum tuum, et sex annis putabis vineam tuam, colligesque fructus ejus :

25:3 Per sei anni seminerai il tuo campo, e per sei anni poterai la tua vigna, e ne raccorrai i frutti:

25:4 septimo autem anno sabbatum erit terræ, requietionis Domini : agrum non seres, et vineam non putabis.

25:4 Ma il settimo anno sarà per la terra il sabato del riposo del Signore: non seminerai il campo, e non poterai la vigna.

25:5 Quæ sponte gignet humus, non metes : et uvas primitiarum tuarum non colliges quasi vindemiam : annus enim requietionis terræ est :

25:5 Non mieterai quello che la terra spontaneamente produrrà: e non raccoglierai, come per farne vendemmia, le uve, delle quali tu offerivi le primizie: perocché egli è l’anno di requie per la terra:

25:6 sed erunt vobis in cibum, tibi et servo tuo, ancillæ et mercenario tuo, et advenæ qui peregrinantur apud te :

25:6 Ma ve ne ciberete tu, e il tuo servo, la serva, e gli operai tuoi, e i forestieri, che dimoran tra voi.

25:7 jumentis tuis et pecoribus, omnia quæ nascuntur præbebunt cibum.

25:7 E servirà tutto quello che nasce, a nudrire i tuoi giumenti, e bestiami.

25:8 Numerabis quoque tibi septem hebdomadas annorum, id est, septies septem, quæ simul faciunt annos quadraginta novem :

25:8 Conterai parimente sette settimane di anni, vale a dire, sette volte sette, che fanno in tutto quarantanove anni.

25:9 et clanges buccina mense septimo, decima die mensis, propitiationis tempore, in universa terra vestra.

25:9 E il settimo mese a' dieci del mese nel tempo della espiazione farai sonare la tromba per tutto quanto il paese.

25:10 Sanctificabisque annum quinquagesimum, et vocabis remissionem cunctis habitatoribus terræ tuæ : ipse est enim jubilæus. Revertetur homo ad possessionem suam, et unusquisque rediet ad familiam pristinam :

25:10 E santificherai l’anno cinquantesimo, e annunzierai la remissione a tutti gli abitanti del tuo paese: perocché egli è l'anno del giubileo. Ognuno tornerà alle sue possessioni, e ognuno tornerà alla sua famiglia,

25:11 quia jubilæus est, et quinquagesimus annus. Non seretis neque metetis sponte in agro nascentia, et primitias vindemiæ non colligetis,

25:11 Perché l’anno cinquantesimo è l’anno del giubileo. Voi non farete la sementa, e non mieterete quello che sarà nato spontaneamente pe’ campi, e non coglierete le primizie della vendemmia

25:12 ob sanctificationem jubilæi : sed statim oblata comedetis.

25:12 Per santificare il giubileo; ma voi mangerete quello che vi si parerà davanti.

25:13 Anno jubilæi, redient omnes ad possessiones suas.

25:13 L'anno del giubileo tornerà ciascuno ne' suoi beni.

25:14 Quando vendes quippiam civi tuo, vel emes ab eo, ne contristes fratrem tuum, sed juxta numerum annorum jubilæi emes ab eo,

25:14 Quando venderai qualche cosa a un tuo concittadino, o comprerai da lui, non affliggere il tuo fratello, ma regolerai la compra sul numero degli anni, che vi sono sino al giubileo,

25:15 et juxta supputationem frugum vendet tibi.

25:15 E quegli venderà a te a ragione del prodotto.

25:16 Quanto plures anni remanserint post jubilæum, tanto crescet et pretium : et quanto minus temporis numeraveris, tanto minoris et emptio constabit : tempus enim frugum vendet tibi.

25:16 Quanto più anni vi restano dopo d'un giubileo; tanto sarà maggiore il prezzo; e quanto il tempo sarà minore, tanto calerà il prezzo della compra; perocché quegli vende a te il tempo di raccogliere i frutti.

25:17 Nolite affligere contribules vestros, sed timeat unusquisque Deum suum, quia ego Dominus Deus vester.

25:17 Non vogliate affliggere gli uomini della stessa vostra tribù, ma ognun di voi tema il suo Dio; perocché io il Signore Dio vostro.

25:18 Facite præcepta mea, et judicia custodite, et implete ea : ut habitare possitis in terra absque ullo pavore,

25:18 Eseguite i miei precetti, e osservate i miei giudizii, e adempietegli, affinché possiate abitare senza timore sulla terra,

25:19 et gignat vobis humus fructus suos, quibus vescamini usque ad saturitatem, nullius impetum formidantes.

25:19 E questa produca a voi i suoi frutti, de' quali vi cibiate, e vi satolliate senza temere di prepotenza.

25:20 Quod si dixeritis : Quid comedemus anno septimo, si non severimus, neque collegerimus fruges nostras ?

25:20 Che se voi direte: Che mangerem noi l’anno settimo, se non semineremo, e non raccorremo le nostre biade?

25:21 dabo benedictionem meam vobis anno sexto, et faciet fructus trium annorum :

25:21 Io darò a voi la mia benedizione l'anno sesto, e la terra fruttificherà per tre anni:

25:22 seretisque anno octavo, et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum : donec nova nascantur, edetis vetera.

25:22 E seminerete l’anno ottavo, e mangerete il grano vecchio sino all’anno nono: mangerete il vecchio, fino che sia venuto il nuovo.

25:23 Terra quoque non vendetur in perpetuum, quia mea est, et vos advenæ et coloni mei estis :

25:23 Parimente la terra non si venderà per sempre: perocché ella è mia, e voi siete in essa stranieri, e miei coltivatori.

25:24 unde cuncta regio possessionis vestræ sub redemptionis conditione vendetur.

25:24 Per la qual cosa tutti i fondi, che voi possederete, si venderanno colla condizione del riscatto.

25:25 Si attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam, et voluerit propinquus ejus, potest redimere quod ille vendiderat.

25:25 Se impoverito il tuo fratello vende il suo poderuccio, il parente prossimo può, se vuole, riscattare quello che il primo ha venduto:

25:26 Sin autem non habuerit proximum, et ipse pretium ad redimendum potuerit invenire,

25:26 Che se egli non ha parente prossimo, ma trovar può il prezzo per fare il riscatto,

25:27 computabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit : et quod reliquum est, reddet emptori, sicque recipiet possessionem suam.

25:27 Si computeranno i frutti dal tempo della vendita: e quel che rimane, lo renderà egli al compratore, e rientrerà nel suo in tal guisa.

25:28 Quod si non invenerit manus ejus ut reddat pretium, habebit emptor quod emerat, usque ad annum jubilæum. In ipso enim omnis venditio redibit ad dominum et ad possessorem pristinum.

25:28 Che se non può egli trovar modo di rendere il prezzo, riterrà il compratore l’effetto comprato fino all’anno del giubileo: perché in quest'anno tutte le cose vendute ritorneranno al padrone, e possessore primiero.

25:29 Qui vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam redimendi, donec unus impleatur annus.

25:29 Colui che vende una casa posta dentro le mura della città, avrà la libertà del riscatto per un intero anno:

25:30 Si non redemerit, et anni circulus fuerit evolutus, emptor possidebit eam, et posteri ejus in perpetuum, et redimi non poterit, etiam in jubilæo.

25:30 S'ei non la riscatta, passato il giro d’un anno, la possederà il compratore, e i discendenti di lui in perpetuo, e non potrà farsene il riscatto, neppur nel giubileo.

25:31 Sin autem in villa domus, quæ muros non habet, agrorum jure vendetur : si ante redempta non fuerit, in jubilæo revertetur ad dominum.

25:31 Ma se la casa è in un borgo non murato, si venderà colle condizioni stesse de' poderi: tornerà al padrone nel giubileo, ove non sia stata prima riscattata.

25:32 Ædes Levitarum quæ in urbibus sunt, semper possunt redimi :

25:32 Le case de’ Leviti, che sono nelle città, potran sempre riscattarsi:

25:33 si redemptæ non fuerint, in jubilæo revertentur ad dominos, quia domus urbium Levitarum pro possessionibus sunt inter filios Israël.

25:33 Se non saranno state riscattate, torneranno a' padroni nel giubileo; perché le case de' Leviti nella città sono tutto quello ch’essi hanno tra' figliuoli d'Israele.

25:34 Suburbana autem eorum non veneant, quia possessio sempiterna est.

25:34 Il terreno, che essi hanno intorno alle città, non potrà vendersi; perché è di ragion loro in eterno.

25:35 Si attenuatus fuerit frater tuus, et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vixerit tecum,

25:35 Se il tuo fratello è impoverito, e impotente a sostentarsi, e tu lo hai ricettato come ospite e forestiero, ed ei vive con te,

25:36 ne accipias usuras ab eo, nec amplius quam dedisti : time Deum tuum, ut vivere possit frater tuus apud te.

25:36 Non prendere usura da lui, né più di quel che gli hai dato. Temi il tuo Dio, affinché possa vivere il tuo fratello in casa tua.

25:37 Pecuniam tuam non dabis ei ad usuram, et frugum superabundantiam non exiges.

25:37 Non darai a lui il tuo denaro a interesse, e de' comestibili non esigerai oltre quello che hai dato.

25:38 Ego Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Ægypti, ut darem vobis terram Chanaan, et essem vester Deus.

25:38 Io il Signore Dio vostro, che vi ho tratti dalla terra di Egitto per darvi la terra di Chanaan, ed essere vostro Dio.

25:39 Si paupertate compulsus vendiderit se tibi frater tuus, non eum opprimes servitute famulorum,

25:39 Se astretto da povertà si venderà a te il tuo fratello, non lo strazierai, facendolo servire come schiavo;

25:40 sed quasi mercenarius et colonus erit : usque ad annum jubilæum operabitur apud te,

25:40 Ma egli sarà come un mercenario, e un lavoratore: faticherà in casa tua fino all’anno del giubileo,

25:41 et postea egredietur cum liberis suis, et revertetur ad cognationem, ad possessionem patrum suorum.

25:41 E poi se n'andrà co' suoi figliuoli, e tornerà a' suoi parenti, e all’eredità de' padri suoi:

25:42 Mei enim servi sunt, et ego eduxi eos de terra Ægypti : non veneant conditione servorum :

25:42 Imperocché eglino sono miei servi, e io li trassi dalla terra d'Egitto: non debbon vendersi in qualità di schiavi.

25:43 ne affligas eum per potentiam, sed metuito Deum tuum.

25:43 Non gli affliggere con prepotenza, ma temi il tuo Dio.

25:44 Servus et ancilla sint vobis de nationibus quæ in circuitu vestro sunt :

25:44 Schiavi, e schiave avrete voi di quelle nazioni che vi stanno all'intorno;

25:45 et de advenis qui peregrinantur apud vos, vel qui ex his nati fuerint in terra vestra, hos habebitis famulos :

25:45 E de' forestieri che vengon tra voi, o che sieno stati generati da questi nel vostro paese, questi terrete per schiavi.

25:46 et hæreditario jure transmittetis ad posteros, ac possidebitis in æternum : fratres autem vestros filios Israël ne opprimatis per potentiam.

25:46 E li lascerete per diritto d'eredità a' vostri posteri, e saran vostri in eterno: ma i fratelli vostri i figliuoli d'Israele non gli opprimerete con prepotenza.

25:47 Si invaluerit apud vos manus advenæ atque peregrini, et attenuatus frater tuus vendiderit se ei, aut cuiquam de stirpe ejus :

25:47 Se uno straniero tra voi si arricchisce, e un tuo fratello caduto in basso stato si vende a lui, o ad alcuno della famiglia di esso,

25:48 post venditionem potest redimi. Qui voluerit ex fratribus suis, redimet eum,

25:48 Dopo la vendita potrà essere riscattato. Lo riscatterà chiunque vorrà de' suoi fratelli,

25:49 et patruus, et patruelis, et consanguineus, et affinis. Sin autem et ipse potuerit, redimet se,

25:49 E il zio, e il figliuolo del zio, e un parente da canto del padre, o da canto della madre: e s'egli stesso potrà riscattarsi, lo farà,

25:50 supputatis dumtaxat annis a tempore venditionis suæ usque ad annum jubilæum : et pecunia, qua venditus fuerat, juxta annorum numerum, et rationem mercenarii supputata.

25:50 Contati però gli anni dal tempo della sua vendita sino all'anno del giubileo; e dalla somma, per cui fu venduto, deducendo quello che gli si dee come a mercenario secondo il numero degli anni.

25:51 Si plures fuerint anni qui remanent usque ad jubilæum, secundum hos reddet et pretium :

25:51 Se molti anni rimangono fino al giubileo, a proporzione di questi sarà il prezzo:

25:52 si pauci, ponet rationem cum eo juxta annorum numerum, et reddet emptori quod reliquum est annorum,

25:52 Se pochi, farà i conti col compratore secondo il numero degli anni, e renderà a lui a proporzione degli anni, che restano,

25:53 quibus ante servivit mercedibus imputatis : non affliget eum violenter in conspectu tuo.

25:53 Computato il salario del tempo che ha servito: il compratore nol tratterà crudamente sotto i tuoi occhi.

25:54 Quod si per hæc redimi non potuerit, anno jubilæo egredietur cum liberis suis.

25:54 Che se in nissuno di questi modi può essere riscattato, se n'andrà co' suoi figliuoli l’anno del giubileo.

25:55 Mei enim sunt servi filii Israël, quos eduxi de terra Ægypti.

25:55 Perocché servi miei sono i figliuoli d'lsraele, i quali io ho tratti dalla terra d'Egitto.