2:1 Factum est autem in diebus illis, exiit edictum a Cæsare Augusto ut describeretur universus orbis.
2:1 Di quei giorni uscì un editto di Cesare Augusto, che si facesse il censo di tutto il mondo.
2:2 Hæc descriptio prima facta est a præside Syriæ Cyrino :
2:2 Questo primo censo fu fatto da Cirino preside della Siria.
2:3 et ibant omnes ut profiterentur singuli in suam civitatem.
2:3 E andavano tutti a dare il nome ciascheduno alla sua città.
2:4 Ascendit autem et Joseph a Galilæa de civitate Nazareth in Judæam, in civitatem David, quæ vocatur Bethlehem : eo quod esset de domo et familia David,
2:4 E andò anche Giuseppe da Nazaret città della Galilea alla città di David, chiamata Betlem nella Giudea, per essere egli della casa, e famiglia di David,
2:5 ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore prægnante.
2:5 A dare il nome insieme con Maria sposata a lui in consorte, la quale era incinta.
2:6 Factum est autem, cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret.
2:6 E avvenne, che, mentre quivi si trovavano, giunse per lei il tempo di partorire.
2:7 Et peperit filium suum primogenitum, et pannis eum involvit, et reclinavit eum in præsepio : quia non erat eis locus in diversorio.
2:7 E partorì il figlio suo primogenito, e lo fasciò, e lo pose a giacere in una mangiatoia; perché non erari luogo per essi nell'albergo.
2:8 Et pastores erant in regione eadem vigilantes, et custodientes vigilias noctis super gregem suum.
2:8 Ed eranvi nella stessa regione de pastori, che vegliavano, e facean di notte la ronda attorno al lor gregge.
2:9 Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, et claritas Dei circumfulsit illos, et timuerunt timore magno.
2:9 Quand' ecco sopraggiunse vicino a essi l'Angelo del Signore, e uno splendore divino gli abbarbagliò, e furono presi da gran timore.
2:10 Et dixit illis angelus : Nolite timere : ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo :
2:10 E l'Angelo disse loro: Non temete: imperocché eccomi a recare a voi la nuova di una grande allegrezza, che avrà tutto il popolo:
2:11 quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus, in civitate David.
2:11 Perché è nato oggi a voi un Salvatore, che è il Cristo Signore, nella città di David.
2:12 Et hoc vobis signum : invenietis infantem pannis involutum, et positum in præsepio.
2:12 Ed eccovene il segnale: troverete un bambino avvolto in fasce, giacente in una mangiatoia.
2:13 Et subito facta est cum angelo multitudo militiæ cælestis laudantium Deum, et dicentium :
2:13 E subitamente si unì coll'Angelo una schiera della celestiale milizia, che lodava Dio, dicendo:
2:14 Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis.
2:14 Gloria a Dio nel più alto de' cieli, e pace in terra agli uomini di buon volere.
2:15 Et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in cælum : pastores loquebantur ad invicem : Transeamus usque Bethlehem, et videamus hoc verbum, quod factum est, quod Dominus ostendit nobis.
2:15 E dopo che gli Angeli si furono ritirati da loro verso il cielo, i pastori presero a dire tra di loro: Andiamo sino a Betlemme a vedere quello, che è ivi accaduto, come il Signore ci ha manifestato.
2:16 Et venerunt festinantes : et invenerunt Mariam, et Joseph, et infantem positum in præsepio.
2:16 E andarono con prestezza: e trovarono Maria, e Giuseppe, e il Bambino giacente nella mangiatoia.
2:17 Videntes autem cognoverunt de verbo, quod dictum erat illis de puero hoc.
2:17 E vedutolo, intesero quanto era stato detto loro di quel Bambino.
2:18 Et omnes qui audierunt, mirati sunt : et de his quæ dicta erant a pastoribus ad ipsos.
2:18 E tutti quelli, che ne sentirono parlare, restarono maravigliati delle cose, che erano state riferite loro dai pastori.
2:19 Maria autem conservabat omnia verba hæc, conferens in corde suo.
2:19 Maria però di tutte queste cose facea conserva, paragonandole in cuor suo.
2:20 Et reversi sunt pastores glorificantes et laudantes Deum in omnibus quæ audierant et viderant, sicut dictum est ad illos.
2:20 E i pastori se ne ritornarono glorificando, e lodando Dio per tutto quello, che udito avevano, e veduto, conforme era stato ad essi predetto.
2:21 Et postquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo priusquam in utero conciperetur.
2:21 E compiti, che furono gli otto giorni per fare la circoncisione del bambino, gli fu posto nome GESÙ, conforme era stato nominato dall'Angelo prima di essere concepito.
2:22 Et postquam impleti sunt dies purgationis ejus secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino,
2:22 E venuto il tempo della purificazione di lei secondo la legge di Mosè, lo portarono a Gerusalemme, affine di presentarlo al Signore,
2:23 sicut scriptum est in lege Domini : Quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur :
2:23 Secondo quello, che sta scritto nella legge del Signore: Qualunque maschio primogenito sarà consagrato al Signore:
2:24 et ut darent hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum.
2:24 E per fare l'offerta, conforme sta scritto nella legge del Signore, un paio di tortore, o due colombini.
2:25 Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus, et timoratus, exspectans consolationem Israël : et Spiritus Sanctus erat in eo.
2:25 Era allora in Gerusalemme un uomo chiamato Simeone: e quest' uomo giusto, e timorato, che aspettava la consolazione di Israele; ed era in lui lo Spirito santo.
2:26 Et responsum acceperat a Spiritu Sancto, non visurum se mortem, nisi prius videret Christum Domini.
2:26 Ed eragli stato rivelato dallo Spirito santo, che non avrebbe veduto morte, prima di vedere il Cristo del Signore.
2:27 Et venit in spiritu in templum. Et cum inducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo,
2:27 E condotto dallo spirito di Dio andò al tempio. E quando i genitori vi introdussero il bambino Gesù, per fare rispetto a lui il consueto secondo la legge:
2:28 et ipse accepit eum in ulnas suas : et benedixit Deum, et dixit :
2:28 Egli se lo prese tra le sue braccia, e benedisse Dio, e disse:
2:29 Nunc dimittis servum tuum Domine, secundum verbum tuum in pace :
2:29 Adesso lascerai, o Signore, cho se ne vada in pace il tuo servo secondo la tua parola:
2:30 quia viderunt oculi mei salutare tuum,
2:30 Perché gli occhi miei hanno veduto il Salvatore dato da te,
2:31 quod parasti ante faciem omnium populorum :
2:31 Il quale è stato esposto da te al cospetto di tutti i popoli;
2:32 lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuæ Israël.
2:32 Luce a illuminare le nazioni, e a gloria del popolo tuo Israele.
2:33 Et erat pater ejus et mater mirantes super his quæ dicebantur de illo.
2:33 E il padre, e la madre di Gesù restavano maravigliati delle cose, che di lui si dicevano.
2:34 Et benedixit illis Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus : Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israël, et in signum cui contradicetur :
2:34 E Simeone li benedisse, e disse a Maria sua madre: Ecco che questi è posto per ruina, e per risurrezione di molti in Israele, e per bersaglio alla contraddizione:
2:35 et tuam ipsius animam pertransibit gladius ut revelentur ex multis cordibus cogitationes.
2:35 E anche l'anima tua stessa sarà, trapassata dal coltello, affinchè di molti cuori restino disvelati i pensieri.
2:36 Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser : hæc processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua.
2:36 Eravi anche una profetessa, Anna, figliuola di Fanuel, della tribù di Aser: ella era molto avanzata in età, ed era vissuta sette anni col suo marito, al quale erasi sposata fanciulla.
2:37 Et hæc vidua usque ad annos octoginta quatuor : quæ non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die.
2:37 Ed ella (era rimasta) vedova fino agli ottantaquattro anni: e non usciva dal tempio, servendo Dio notte, e giorno con orazioni, e digiuni.
2:38 Et hæc, ipsa hora superveniens, confitebatur Domino : et loquebatur de illo omnibus, qui exspectabant redemptionem Israël.
2:38 E questa, sopraggiungendo in quel tempo stesso, lodava anch'essa il Signore: e parlava di lui a tutti coloro, che aspettavano la redenzione d'Israele.
2:39 Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilæam in civitatem suam Nazareth.
2:39 E soddisfatto che ebbero a tutto quello, che ordinava la legge del Signore, se ne tornarono nella Galilea alla loro città di Nazaret.
2:40 Puer autem crescebat, et confortabatur plenus sapientia : et gratia Dei erat in illo.
2:40 E il Bambino cresceva, e si fortificava riempiendosi di sapienza: e la grazia di Dio era in lui.
2:41 Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem, in die solemni Paschæ.
2:41 E i suoi genitori andavano ogni anno a Gerusalemme pel dì solenne di pasqua.
2:42 Et cum factus esset annorum duodecim, ascendentibus illis Jerosolymam secundum consuetudinem diei festi,
2:42 E quando egli fu arrivato all'età di dodici anni, essendo essi andati a Gerusalemme secondo il solito di quella solennità,
2:43 consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus.
2:43 Allorché passati que' giorni se ne ritornavano, rimase il fanciullo Gesù in Gerusalemme, e non se ne accorsero i suoi genitori.
2:44 Existimantes autem illum esse in comitatu, venerunt iter diei, et requirebant eum inter cognatos et notos.
2:44 E pensandosi, che egli fosse coi compagni, camminarono una giornata, e lo andavano cercando tra i parenti, e conoscenti.
2:45 Et non invenientes, regressi sunt in Jerusalem, requirentes eum.
2:45 Nè avendolo trovato, tornarono a Gerusalemme a ricercarlo.
2:46 Et factum est, post triduum invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem eos.
2:46 E avvenne, che dopo tre giorni lo trovarono nel tempio, che sedeva in mezzo ai dottori, e gli ascoltava, e gli interrogava.
2:47 Stupebant autem omnes qui eum audiebant, super prudentia et responsis ejus.
2:47 E tutti quei, che l'udivano, restavano attoniti della sua sapienza, e delle sue risposte.
2:48 Et videntes admirati sunt. Et dixit mater ejus ad illum : Fili, quid fecisti nobis sic ? ecce pater tuus et ego dolentes quærebamus te.
2:48 E vedutolo (i genitori) ne fecer le maraviglie. E la Madre sua gli disse: Figlio, perché ci hai tu fatto questo? Ecco che tuo padre, e io addolorati andavamo di te in cerca.
2:49 Et ait ad illos : Quid est quod me quærebatis ? nesciebatis quia in his quæ Patris mei sunt, oportet me esse ?
2:49 Ed egli disse loro: Perché mi cercavate voi? Non sapevate, come nelle cose spettanti al Padre mio debbo occuparmi?
2:50 Et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad eos.
2:50 Ed eglino non compresero quel, che egli aveva lor detto.
2:51 Et descendit cum eis, et venit Nazareth : et erat subditus illis. Et mater ejus conservabat omnia verba hæc in corde suo.
2:51 E se n'andò con essi, e fe' ritorno a Nazaret, ed era ad essi soggetto. E la Madre sua di tutte queste cose faceva conserva in cuor suo.
2:52 Et Jesus proficiebat sapientia, et ætate, et gratia apud Deum et homines.
2:52 E Gesù avanzava in sapienza, in età, e in grazia appresso a Dio e appresso agli uomini.