Matteo 5

Matthaeus

5:1 Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus,

5:1 Gesù vista quella turba, salì sopra un monte: ed essendosi egli posto a sedere, si accostarono a lui i suoi discepoli.

5:2 et aperiens os suum docebat eos dicens :

5:2 È aperta la sua bocca gli ammaestrava dicendo:

5:3 Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

5:3 Beati i poveri di spirito: perché di questi è il regno de' cieli.

5:4 Beati mites : quoniam ipsi possidebunt terram.

5:4 Beati i mansueti: perché questi possederanno la terra,

5:5 Beati qui lugent : quoniam ipsi consolabuntur.

5:5 Beati coloro, che piangono: perchè questi saran consolati.

5:6 Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam : quoniam ipsi saturabuntur.

5:6 Beati quelli, che hanno fame, e sete della giustizia: perché questi saranno satollati.

5:7 Beati misericordes : quoniam ipsi misericordiam consequentur.

5:7 Beati i misericordiosi: perché questi troveranno misericordia.

5:8 Beati mundo corde : quoniam ipsi Deum videbunt.

5:8 Beati coloro, che hanno il cuor puro: perché questi vedranno Dio.

5:9 Beati pacifici : quoniam filii Dei vocabuntur.

5:9 Beati i pacifici: perché saranno chiamati figli di Dio.

5:10 Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

5:10 Beati quei, che soffrono persecuzione per amore della giustizia: perché di questi è il regno de' cieli.

5:11 Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes, propter me :

5:11 Beati siete voi, quando gli uomini vi malediranno, e vi perseguiteranno, e diranno di voi falsamente ogni male per causa mia.

5:12 gaudete, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in cælis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerunt ante vos.

5:12 Rallegratevi, ed esultate: perché grande è la vostra ricompensa ne' cieli: imperocché cosi hanno perseguitato i profeti, che sono stati prima di voi.

5:13 Vos estis sal terræ. Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus.

5:13 Voi siete il sale della terra. Che se il sale diventa scipito, con che si salerà egli? E' non è più buono a nulla, se non ad esser, gettato via, e calpestato dalla gente.

5:14 Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem posita,

5:14 Voi siete la luce del mondo. Non può essere ascosa una città situata sopra di un monte.

5:15 neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt.

5:15 Né accendono la lucerna, e la mettono sotto il moggio, ma sopra il candeliere, affinchè faccia lume a tutta la gente di casa:

5:16 Sic luceat lux vestra coram hominibus : ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est.

5:16 Così risplenda la vostra luce dinanzi agli uomini, affinchè veggano le vostre buone opere, e glorifichino il vostro Padre, che è ne' cieli.

5:17 Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas : non veni solvere, sed adimplere.

5:17 Non vi deste a credere, che io sia venuto per isciogliere la legge, o i profeti: non son venuto per iscioglierla, ma per adempirla.

5:18 Amen quippe dico vobis, donec transeat cælum et terra, jota unum aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant.

5:18 Imperocché in verità vi dico, che se non passa il cielo, e la terra, non iscatterà un jota, o un punto solo della legge, sino a tanto che tutto sia adempito.

5:19 Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cælorum : qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno cælorum.

5:19 Chiunque pertanto violerà uno di questi comandamenti minimi, e così insegnerà agli uomini, sarà chiamato minimo nel regno de' cieli: ma colui, che avrà e operato, e insegnato, questi sarà tenuto grande nel regno de' cieli.

5:20 Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et pharisæorum, non intrabitis in regnum cælorum.

5:20 Imperocché io vi dico, che se la vostra giustizia non sarà più abbondante, che quella degli Scribi, e Farisei, non entrerete nel regno dei cieli.

5:21 Audistis quia dictum est antiquis : Non occides : qui autem occiderit, reus erit judicio.

5:21 Avete sentito, che è stato detto agli antichi: Non ammazzare: e chiunque avrà ammazzato, sarà reo in giudizio.

5:22 Ego autem dico vobis : quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca : reus erit concilio. Qui autem dixerit, fatue : reus erit gehennæ ignis.

5:22 Ma io vi dico, che chiunque adirerà contro del suo fratello, sarà ito in giudizio. E chi avrà detto al suo fratello raca, sarà reo nel consesso. E chi gli avrà detto stolto, sarà reo del fuoco della gehenna.

5:23 Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te :

5:23 Se adunque tu stai per fare l'offerta all'altare, e ivi ti viene alla memoria, che il tuo fratello ha qualche cosa contro di te:

5:24 relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo : et tunc veniens offeres munus tuum.

5:24 Posa lì la tua offerta davanti all'altare, e va' a riconciliarti prima col tuo fratello: e poi ritorna a dare la tua offerta.

5:25 Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo : ne forte tradat te adversarius judici, et judex tradat te ministro : et in carcerem mittaris.

5:25 Accordati presto col tuo avversario, mentre sei con lui per istrada: affinchè per disgrazia il tuo avversario non ti ponga in mano del giudice: e il giudice in mano del ministro; e tu venga cacciato in prigione.

5:26 Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem.

5:26 Ti dico in verità: non uscirai di qui prima d'aver pagato sino all'ultimo picciolo.

5:27 Audistis quia dictum est antiquis : Non mœchaberis.

5:27 Avete sentito, che fu detto agli antichi: Non fare adulterio.

5:28 Ego autem dico vobis : quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam mœchatus est eam in corde suo.

5:28 Ma io vi dico, che chiunque guarda una donna per desiderarla, ha già commesso in cuor suo adulterio con essa.

5:29 Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam.

5:29 Che se il tuo occhio destro ti scandalizza, cavalo, e gettalo da te; imperocché è meglio per te, che perisca uno de' tuoi membri, che esser buttato tutto il tuo corpo nell'inferno.

5:30 Et si dextra manus tua scandalizat te, abscide eam, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam.

5:30 E se la tua mano destra ti scandalizza, troncala, e gettala lungi da te: imperocché è meglio per te, che perisca uno de' tuoi membri, che andare tutto il tuo corpo nell'inferno.

5:31 Dictum est autem : Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii.

5:31 E stato pur detto: Chiunque rimanda la propria moglie, le dia il libello di ripudio.

5:32 Ego autem dico vobis : quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam mœchari : et qui dimissam duxerit, adulterat.

5:32 Ma io vi dico, che chiunque rimanda la sua moglie, eccetto per ragion di adulterio, la fa divenire adultera: e chi sposa la donna ripudiata, commetta adulterio.

5:33 Iterum audistis quia dictum est antiquis : Non perjurabis : reddes autem Domino juramenta tua.

5:33 Slmilmente avete udito, che è stato detto agli antichi: Non violare il giuramento: ma rendi al Signore quanto hai giurato.

5:34 Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per cælum, quia thronus Dei est :

5:34 Ma io vi dico di non giurare in modo alcuno, né pel cielo, perché è il trono di Dio:

5:35 neque per terram, quia scabellum est pedum ejus : neque per Jerosolymam, quia civitas est magni regis :

5:35 Né per la terra, perché è lo sgabello de' piedi di lui: né per Gerusalemme, perché ella è la Città del gran Re.

5:36 neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum.

5:36 Né giurerai per la tua testa, atteso che tu non puoi far bianco, o nero uno de' tuoi capelli.

5:37 Sit autem sermo vester, est, est : non, non : quod autem his abundantius est, a malo est.

5:37 Ma sia il vostro parlare: si sì: no no; imperocché il di più vien da cosa mala.

5:38 Audistis quia dictum est : Oculum pro oculo, et dentem pro dente.

5:38 Avete udito, che è stato detto: Occhio per occhio, e dente per dente.

5:39 Ego autem dico vobis, non resistere malo : sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, præbe illi et alteram :

5:39 Ma io vi dico di non resistere al male: ma a chi ti percuoterà nella destra guancia, presentagli anche l'altra.

5:40 et ei, qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium :

5:40 E a colui, che vuol muoverti lite e toglierti la tua tonaca, cedigli anche il mantello:

5:41 et quicumque te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo.

5:41 E se uno ti strascinerà a correre per un miglio, va' con esso anche altre due miglia.

5:42 Qui petit a te, da ei : et volenti mutuari a te, ne avertaris.

5:42 Da' a chiunque ti chiede: e non rivolger la faccia da chi vuoi chiederti in prestito qualche cosa.

5:43 Audistis quia dictum est : Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum.

5:43 Avete udito, che fu detto: Amerai il prossimo tuo, e odierai il tuo nemico.

5:44 Ego autem dico vobis : diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos :

5:44 Ma io vi dico: Amate i vostri nemici: fate del bene a coloro, che vi odiano; e orate per coloro, che vi perseguitano, e vi calunniano:

5:45 ut sitis filii Patris vestri, qui in cælis est : qui solem suum oriri facit super bonos et malos : et pluit super justos et injustos.

5:45 Affinchè siate figli del Padre vostro, che è ne' cieli, il quale fa, che levisi il suo sole sopra i buoni, e sopra i cattivi; e manda la pioggia pe' giusti, e per gl'iniqui.

5:46 Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis ? nonne et publicani hoc faciunt ?

5:46 Imperocché, se amerete coloro, che vi amano, che premio avrete voi? non fanno eglino altrettanto anche i pubblicani?

5:47 Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis ? nonne et ethnici hoc faciunt ?

5:47 E se saluterete solo i vostri fratelli, cosa fate di più (degli altri) non fann'eglino altrettanto i gentili?

5:48 Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester cælestis perfectus est.

5:48 Siate adunque voi perfetti, comeè perfetto il Padre vostro, che è ne' cieli.