Biblia Sacra (Vulgata Clementina)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33
20:1 quam bonum est arguere quam irasci et confitentem in oratione non prohibere
20:1 Mejor es dar una reprensión que estar enojado, y mejor no prohibir el hablar al que confiesa.
20:2 concupiscentia spadonis devirginavit iuvenem
20:2 Como el eunuco lascivo que deshonra a una doncellita,
20:3 sic qui facit per vim iudicium inique
20:3 así es el que con la fuerza viola la justicia.
20:4 quam bonum est correptum manifestare paenitentiam sic enim effugies voluntarium peccatum est tacens qui invenitur sapiens
20:4 ¡Cuán buena cosa es, mostrar arrepentimiento siendo corregido! porque así escaparás al pecado voluntario.
20:5 et est odibilis qui procax est ad loquendum
20:5 Hay quien callando es reconocido por sabio; y hay quien es odioso por su flujo de hablar.
20:6 est autem tacens non habens sensum loquellae et est tacens sciens tempus apti temporis
20:6 Tal hay que calla por no saber hablar; y tal hay que calla, porque sabe cuál es la ocasión oportuna.
20:7 homo sapiens tacebit usque ad tempus lascivus autem et inprudens non servabunt tempus
20:7 El nombre sabio callará hasta que sea tiempo; mas el vano y el imprudente no aguardan la ocasión.
20:8 qui multis utitur verbis laedit animam suam et qui potestatem sibi adsumit iniuste odietur
20:8 Quien habla mucho, hará daño a su alma; y el que se arroga un poder injustamente será aborrecido.
20:9 est processio in malis viro indisciplinato et est inventio in detrimentum
20:9 La prosperidad es un mal para el hombre desarreglado; y los tesoros que halla, se le convierten en detrimento.
20:10 est datus qui non sit utilis et est datus cuius retributio duplex
20:10 Hay dádiva que es inútil; y dádiva hay que tiene doble recompensa.
20:11 est propter gloriam minoratio et est qui ab humilitate levavit caput
20:11 Hay quien en la exaltación halla el abatimiento; y a otro la humillación sirve para ensalzarse.
20:12 est qui multa redimat modico pretio et restituens ea septuplum
20:12 Tal hay que compra muchas cosas, a un vil precio, y después tiene que pagar siete veces más.
20:13 sapiens in verbis se ipsum amabilem facit gratiae autem fatuorum effundentur
20:13 Se hace amable el sabio con su conversación; mas las gracias de los tontos serán pérdidas.
20:14 datus insipientis non erit utilis tibi oculi enim illius septimplices sunt
20:14 La dádiva del necio no te aprovechará; porque sus ojos tienen muchas miras.
20:15 exigua dabit et multa inproperabit et apertio oris illius inflammatio est
20:15 Dará poco y lo echará muchas veces en cara; y el abrir de su boca será un volcán.
20:16 hodie fenerat quis et cras expetit et odibilis homo huiusmodi
20:16 Hoy da prestado uno, y mañana lo demanda; hombre de este jaez es bien odioso.
20:17 fatuo non erit amicus et non erit gratia bonis illius
20:17 El necio no tendrá amigo; ni serán agradecidos sus dones;
20:18 qui enim edunt panem illius falsi linguae sunt quotiens et quanti inridebunt eum
20:18 pues los que comen su pan, son de lengua fementida. ¡Oh, cuántos, y cuántas veces harán burla de él!
20:19 neque enim quod habendum erat directo sensu distribuit similiter et quod non erat habendum
20:19 Porque da sin juicio lo que debía reservar, y aun aquello que no debía guardar.
20:20 lapsus falsae linguae quasi qui pavimento cadens nam et sic casus malorum festinanter venient
20:20 El desliz de la lengua embustera es como el de quien cae en un pavimento; tan precipitada será la caída de los malos.
20:21 homo acharis quasi fabula vana in ore indisciplinatorum adsidua erit
20:21 El hombre insulso es como un cuento sin sustancia, repetido en boca de gente mal criada.
20:22 ex ore fatui reprobabitur parabola non enim dicit illam in tempore suo
20:22 La parábola no tiene gracia en boca del fatuo, porque la dice fuera de tiempo.
20:23 est qui vetatur peccare ab inopia et in requie sua stimulabitur
20:23 Hay quien deja de pecar por falta de medios, y padecer tormentos por estar en inacción.
20:24 est qui perdit animam suam prae confusione et ab inprudenti persona perdet eam personae autem acceptione perdet se
20:24 Hay quien pierde su alma por respetos humanos, y la pierde por miramiento a un imprudente; y por un tal hombre se pierde a sí mismo.
20:25 est qui prae confusione promittit amico et lucratus est eum inimicum gratis
20:25 Hay quien por respetos humanos hace promesas al amigo, y la ganancia que de eso saca, es hacérsele gratuitamente enemigo.
20:26 obprobrium nequa in homine mendacium et in ore indisciplinatorum adsidue erit
20:26 Es una tacha infame la mentira en el hombre; está de continuo en la boca de los mal criados.
20:27 potius furem quam adsiduitas viri mendacis perditionem autem ambo hereditabunt
20:27 Menos malo es el ladrón, que el hombre que miente a todas horas; bien que ambos heredarán la perdición.
20:28 mores hominum mendacium sine honore et confusio illius cum ipso sine intermissione
20:28 Deshonradas son las costumbres de los mentirosos; siempre llevan consigo su propia confusión.
20:29 verbum parabolarum sapiens in verbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis
20:29 El sabio se acredita con su hablar; y el varón prudente será grato a los magnates.
20:30 qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem
20:30 Aquel que labra su tierra, formará más alto el montón de frutos. El que hace obras de justicia, será ensalzado, y el que es acepto a los magnates, debe huir la injusticia.
20:31 xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum
20:31 Los regalos y las dádivas ciegan los ojos de los jueces, y les cierran la boca para no corregir.
20:32 sapientia absconsa et thesaurus invisus quae utilitas in utrisque
20:32 La sabiduría que se tiene oculta, y el tesoro escondido, ¿de qué sirven, ni aquella ni este?
20:33 melius in hominibus qui abscondent insipientiam suam quam qui abscondunt sapientiam suam
20:33 Mejor es el hombre que oculta su ignorancia, que el que tiene escondido su saber.