1:1 et haec verba libri quae scripsit Baruch filius Neeri filius Maasei filii Sedechiae filii Sedei filii Helchiae in Babylonia exemplum epistulae quam misit Hieremias ad abductos captivos in Babyloniam a rege Babyloniorum ut nuntiaret illis secundum quod praeceptum est illi a Deo propter peccata quae peccastis ante Deum abducemini in Babyloniam captivi a Nabuchodonosor rege Babylonum

1:1 And these are the words of the book, which Baruch the son of Nerias, the son of Maasias, the son of Sedecias, the son of Sedei, the son Helcias, wrote in Babylonia.

1:2 in anno quinto in septima die mensis in tempore quo ceperunt Chaldei Hierusalem et succenderunt eam igni ingressi itaque in Babyloniam eritis illic annis plurimis et tempus longum usque ad generationes septem post hoc autem educam vos inde cum pace

1:2 In the fifth year, in the seventh day of the month, at the time that the Chaldeans took Jerusalem, and burnt it with fire.

1:3 et legit Baruch verba libri huius ad aures Iechoniae filii Ioachim regis Iuda et ad aures universi populi venientis ad librum nunc autem videbitis in Babylonia deos aureos et argenteos et lapideos et ligneos in umeros portari ostentantes metum gentibus

1:3 And Baruch read the words of this book in the hearing of Jechonias the son of Joakim king of Juda, and in the hearing of all the people that came to hear the book.

1:4 et ad aures potentium filiorum regum et ad aures presbyterorum et ad aures populi a minimo usque ad magnum eorum omnium habitantium in Babylonia ad flumen Sudi videte ergo ne et vos similes efficiamini factis alienis et metuatis et metus vos capiat in ipsis

1:4 And in the hearing of the nobles, the sons of the kings, and in the hearing of the ancients, and in the hearing of the people, from the least even to the greatest of them that dwelt in Babylonia, by the river Sedi.

1:5 qui audientes plorabant et ieiunabant et orabant in conspectu Domini visa itaque turba de retro et ab ante adorantes dicite in cordibus vestris tibi oportet adorari Domine

1:5 And when they heard it they wept, and fasted, and prayed before the Lord.

1:6 et collegerunt pecuniam secundum quod potuit uniuscuiusque manus angelus autem meus vobiscum est ipse autem exquiram animas vestras

1:6 And they made a collection of money according to every man's power.

1:7 et miserunt in Hierusalem ad Ioachim filium Helchiae filii Salom sacerdotem et ad sacerdotes et ad omnem populum qui inventi sunt cum eo in Hierusalem nam lingua ipsorum polita a fabro ipsa etiam inaurata et inargentata falsa sunt et non possunt loqui

1:7 And they sent it to Jerusalem to Joakim the priest, the son of Helcias, the son of Salom, and to the priests, and to all the people, that were found with him in Jerusalem:

1:8 cum acciperet vasa templi Domini quae ablata fuerant de templo revocare in terram Iuda decima die illius sivan vasa argentea quae fecit Sedechias filius Iosiae rex Iuda et sicut virgini amanti ornamenti ita accepto auro fabricati sunt

1:8 At the time when he received the vessels of the temple of the Lord, which had been taken away out of the temple, to return them into the land of Juda the tenth day of the month Sivan, the silver vessels, which Sedecias the son of Josias king of Juda had made,

1:9 posteaquam cepisset Nabuchodonosor rex Babylonum Iechoniam et principes et vinctos et potentes et populum terrae ab Hierusalem et duxit eos in Babyloniam coronas certe habent aureas super capita sua dii illorum unde subtrahent sacerdotes ab eis aurum et argentum et erogant illud in semet ipsis

1:9 After that Nabuchodonosor the king of Babylon had carried away Jechonias, and the princes, and all the powerful men, and the people of the land from Jerusalem, and brought them bound to Babylon.

1:10 et dixerunt ecce misimus ad vos pecunias de quibus emite holocaustomata et tus et facite manna et offerte pro peccato ad aram Domini Dei nostri dant autem et ex ipso prostitutis et meretrices ornant et iterum cum receperint illud a meretricibus ornant deos suos

1:10 And they said: Behold we have sent you money, buy with it holocausts, and frankincense, and make meat offerings, and offerings for sin at the altar of the Lord our God:

1:11 et orate pro vita Nabuchodonosor regis Babyloniae et pro vita Balthasar filii eius ut sint dies ipsorum sicut dies caeli super terram hii autem non liberantur ab erugine et tinea

1:11 And pray ye for the life of Nabuchodonosor the king of Babylon, and for the life of Balthasar his son, that their days may be upon earth as the days of heaven:

1:12 et det Dominus virtutem nobis et inluminet oculos nostros ut vivamus sub umbra Nabuchodonosor regis Babyloniae et sub umbra Balthasar filii eius et serviamus eis multis diebus et inveniamus gratiam in conspectu eorum opertis autem illis veste purpurea extergent faciem ipsorum propter pulverem domus qui est plurimus inter eos

1:12 And that the Lord may give us strength, and enlighten our eyes, that we may live under the shadow of Nabuchodonosor the king of Babylon, and under the shadow of Balthasar his son, and may serve them many days, and may find favour in their sight.

1:13 et pro nobis ipsis orate ad Dominum Deum nostrum quia peccavimus Domino Deo nostro et non est aversus furor eius a nobis usque in hunc diem sceptrum autem habet ut homo sicut iudex regionis qui in se peccantem non interficit

1:13 And pray ye for us to the Lord our God: for we have sinned against the Lord our God, and his wrath is not turned away from us even to this day.

1:14 et legite librum istum quem misimus ad vos recitari in templo Domini in die sollemni et in die oportuno habet etiam gladium in manu et securem se autem de bello et a latronibus non liberat unde vobis notum sit quia non sunt dii

1:14 And read ye this book, which we have sent to you to be read in the temple of the Lord, on feasts, and proper days.

1:15 et dicetis Domino Deo nostro iustitia nobis autem confusio faciei nostrae sicut dies haec omni Iuda et habitantibus in Hierusalem ne ergo timueritis eos sicut enim vas hominis confractum inutile efficitur tales sunt et dii illorum

1:15 And you shall say: To the Lord our God belongeth justice, but to us confusion of our face: as it is come to pass at this day to all Juda, and to the inhabitants of Jerusalem,

1:16 regibus nostris et principibus nostris sacerdotibus nostris et prophetis nostris et patribus nostris constitutis illis in domo oculi eorum pleni sunt pulvere a pedibus introeuntium

1:16 To our kings, and to our princes, and to our priests, and to our prophets, and to our fathers.

1:17 peccavimus ante Dominum nostrum et non credidimus diffidentes in eum et sicut alicui qui regem offendit circumseptae sunt ianuae aut sicut ad sepulchrum adductum mortuum ita tutant sacerdotes ostia clusuris et seris ne a latronibus expolientur

1:17 We have sinned before the Lord our God, and have not believed him, nor put our trust in him:

1:18 et non fuimus subiectibiles illi et non obaudivimus vocem Domini Dei nostri ut ambularemus in mandatis eius quibus dedit nobis lucernas accendunt illis et quidem multas ex quibus nullam videre possunt sunt autem sicut trabes in domo

1:18 And we were not obedient to him, and we have not hearkened to the voice of the Lord our God, to walk in his commandments which he hath given us.

1:19 a die qua eduxit patres nostros de terra Aegypti usque in hunc diem eramus incredibiles ad Dominum Deum nostrum et dissipati recessimus ne audiremus vocem ipsius corda vero eorum dicunt elingere serpentes qui de terra sunt dum comedent eos et vestimentum ipsorum et non sentiunt

1:19 From the day that he brought our fathers out of the land of Egypt, even to this day, we were disobedient to the Lord our God: and going astray we turned away from hearing his voice.

1:20 et adheserunt nobis mala multa et maledictiones quae constituit Dominus Moysi servo suo qui eduxit patres nostros de terra Aegypti dare nobis terram fluentem lac et mel sicut hodierna die nigrae fiunt facies eorum a fumo qui in domo fit

1:20 And many evils have cleaved to us, and the curses which the Lord foretold by Moses his servant: who brought our fathers out of the land of Egypt, to give us a land flowing with milk and honey, as at this day.

1:21 et non audivimus vocem Domini Dei nostri secundum omnia verba prophetarum quos misit ad nos supra corpus eorum et supra caput volant noctuae et hirundines et aves etiam similiter et cattae

1:21 And we have not hearkened to the voice of the Lord our God according to all the words of the prophets whom he sent to us:

1:22 et abivimus unusquisque in sensum cordis nostri maligni operari diis alienis facientes mala ante oculos Domini Dei nostri unde scietis quia non sunt dii ne ergo timueritis eos

1:22 And we have gone away every man after the inclinations of his own wicked heart, to serve strange gods, and to do evil in the sight of the Lord our God.

1:23 aurum etiam quod habent ad speciem est nisi aliquis exterserit eruginem non fulgebunt neque enim dum conflarentur sentiebant

1:24 ex omni pretio empta sunt in quibus spiritus non est in ipsis

1:25 sine pedibus in umeris portantur ostentantes ignobilitatem suam hominibus confundantur etiam qui colunt ea

1:26 propterea si ceciderint in terram a semet ipsis non surgent neque si quis eum statuerit rectum per semet ipsum stabit sed sicut mortuis munera eorum illis adponentur

1:27 hostias illorum sacerdotes ipsorum vendunt et abutuntur similiter et mulieres eorum decerpentes neque infirmo neque mendicanti aliquid inpertiunt

1:28 de sacrificiis eorum fetae et menstruatae contingunt scientes itaque ex his quia non sunt dii ne timeatis eos

1:29 unde enim vocantur dii quia mulieres adponunt diis argenteis et aureis et ligneis

1:30 et in domibus eorum sacerdotes sedent habentes tunicas scissas et capita et barbas rasa quorum capita nuda sunt

1:31 rugiunt autem clamantes contra deos suos sicut in cena mortui

1:32 a vestimento eorum auferent sacerdotes et vestiunt uxores suas et filios suos

1:33 neque si quid mali patiantur ab aliquo neque si quid bonum poterunt retribuere neque regem constituere possunt neque auferre

1:34 similiter neque divitias dare possunt neque malum retribuere si quis illis votum voverit et non reddiderit nec hoc requirent

1:35 hominem a morte non liberant neque infimum a potentiore eripient

1:36 hominem caecum ad visum non restituent de necessitate hominem non liberabunt

1:37 viduae non miserebuntur neque orfanis benefacient

1:38 lapidibus de monte similes sunt dii illorum lignei et lapidei aurei et argentei qui autem colunt illa confundentur

1:39 quomodo ergo aestimandum est aut dicendum illos esse deos

1:40 adhuc enim ipsis Chaldeis non honorantibus ea qui cum audierint mutum non posse loqui offerent illum ad Bel postulantes ab eo loqui

1:41 quasi possint sentire qui non habent motum et ipsi cum intellexerint relinquent ea sensum enim non habent ipsi dii illorum

1:42 mulieres autem circumdatis funibus in viis sedent succendentes ossa olivarum

1:43 cum autem aliqua ex ipsis adtracta ab aliquo transeunte dormierit proximae suae exprobrat quod ea non sit digna habita sicut ipsa neque funis eius disruptus sit

1:44 omnia autem quae illis fiunt falsa sunt quomodo ergo aestimandum aut dicendum est esse illos deos

1:45 a fabris autem et ab aurificibus facta sunt nihil aliud erint nisi id quod volunt esse sacerdotes

1:46 aurifices ipsi etiam qui ea faciunt non sunt multi temporis numquid ergo possunt quae ab ipsis fabricata sunt esse dii

1:47 reliquerunt autem falsa et obprobrium postea futuris

1:48 nam cum supervenerit illis proelium et mala cogitant post se sacerdotes ubi se abscondant cum illis

1:49 quomodo ergo sentiri debeant quoniam dii sunt qui nec de bello se liberant neque de malis se eripiunt

1:50 nam cum sint lignea et inaurata et inargentata scietur postea quia falsa sunt gentibus universis et regibus quae manifestata sunt quia non sunt dii sed opera manuum hominum et nullum opus Dei in illis

1:51 unde ergo notum est quia non sunt dii sed opera manuum hominum et nullum Dei opus in ipsis est

1:52 regem regioni non suscitant neque pluviam hominibus dabunt

1:53 iudicium quoque non discernent neque regionem liberabunt ab iniuria quia nihil possunt sicut corniculae inter medium caeli et terrae

1:54 etenim cum inciderit ignis in domum deorum ligneorum aureorum et argenteorum sacerdotes quidem ipsorum fugient et liberabuntur ipsi vero sicut trabes in medio conburentur

1:55 regi autem et bello non resistent quomodo ergo aestimandum est aut recipiendum quia dii sunt

1:56 non a furibus neque a latronibus se liberabunt dii lignei et lapidei et inaurati et argentati quibus hii qui fortiores sunt

1:57 aurum et argentum et vestimentum quod operti sunt auferent illis et abibunt nec sibi auxilium ferunt

1:58 itaque melius est esse regem ostentantem virtutem suam aut vas in domo utile in quo gloriabitur qui possidet illud quam falsi dii vel ostium in domo quod custodit quae in ipsa sunt quam falsi dii

1:59 sol quidem et luna sidera cum sint splendida et emissa ad utilitates obaudiunt

1:60 similiter et fulgur cum apparuerit perspicuum est id ipsum autem et spiritus in omni regione spirat

1:61 et nubes quibus cum imperatum fuerit a Deo perambulare universum orbem perficiunt quod imperatum est eis

1:62 ignis etiam missus desuper ut consumat montes et silvas facit quod praeceptum est ei haec autem neque speciebus neque virtutibus uni eorum similia sunt

1:63 unde neque aestimandum est neque dicendum esse illos deos quando non possint neque iudicium iudicare neque benefacere hominibus

1:64 scientes itaque quia non sunt dii ne ergo timueritis eos

1:65 neque enim regibus maledicent neque benedicent

1:66 signa etiam in caelo gentibus non ostendunt neque ut sol lucebunt neque inluminabunt ut luna

1:67 bestiae meliores sunt illis quae possunt fugere sub tectum ac prodesse sibi

1:68 nullo itaque modo nobis est manifestum quia sunt dii propter quod ne timeatis eos

1:69 nam sicut in cucumeraria formido nihil custodit ita sunt dii illorum lignei et argentei et inaurati

1:70 eodem modo et in horto spina alba supra quam omnis avis sedet similiter et mortuo proiecto in tenebris similes sunt dii illorum lignei et inaurati et inargentati

1:71 a purpura quoque et marmore quae supra illos tineant scietis itaque quia non sunt dii ipsi etiam postremo comeduntur et erit obprobrium in regione