23:1 Domine, pater et dominator vitæ meæ, ne derelinquas me in consilio eorum, nec sinas me cadere in illis.
23:1 Señor, padre, y dueño de mi vida, no me abandones al consejo de ellos: ni permitas que yo cayga por ellos.
23:2 Quis superponet in cogitatu meo flagella, et in corde meo doctrinam sapientiæ, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta eorum,
23:2 ¿Quien pondrá sobre mi pensamiento los azotes, y en mi corazon la doctrina de sabiduría, para que en las ignorancias de ellos no me perdonen, y no se descubran los delitos de ellos,
23:3 et ne adincrescant ignorantiæ meæ, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum meorum, et gaudeat super me inimicus meus ?
23:3 Y no se acrecienten mis ignorancias, ni se multipliquen mis faltas, ni se aumenten mis pecados, y que cayga delante de mis adversarios, y se goce mi enemigo sobre mí?
23:4 Domine, pater et Deus vitæ meæ, ne derelinquas me in cogitatu illorum.
23:4 Señor, padre, y Dios de mi vida, no me abandones al pensamiento de ellos.
23:5 Extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi, et omne desiderium averte a me.
23:5 No me des altanería de ojos, y aparta de mí todo deseo.
23:6 Aufer a me ventris concupiscentias, et concubitus concupiscentiæ ne apprehendant me, et animæ irreverenti et infrunitæ ne tradas me.
23:6 Quita de mí las concupiscencias del vientre, y no se apoderen de mí los apetitos de luxuria, ni me entregues á un alma sin vergüenza y desconcertada.
23:7 Doctrinam oris audite, filii : et qui custodierit illam non periet labiis, nec scandalizabitur in operibus nequissimis.
23:7 Oid, hijos, la doctrina acerca de la lengua; y el que la guardare, no perecerá por los labios, ni tropezará en obras malísimas.
23:8 In vanitate sua apprehenditur peccator : et superbus et maledicus scandalizabitur in illis.
23:8 En su vanidad es cogido el pecador, y el soberbio y maldiciente tropezará en ellos.
23:9 Jurationi non assuescat os tuum : multi enim casus in illa.
23:9 No acostumbres tu boca á la maña de jurar, porque hay muchas caidas en ella.
23:10 Nominatio vero Dei non sit assidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis, quoniam non erit immunis ab eis.
23:10 Y el nombrar á Dios no sea continuo en tu boca, ni te metas con los nombres de los Santos: porque no estarás en ello exênto de falta.
23:11 Sicut enim servus interrogatus assidue a livore non minuitur, sic omnis jurans et nominans in toto a peccato non purgabitur.
23:11 Porque como el siervo puesto de continuo á qüestion de tormento, no está sin cardenales: así todo el que jura, y repite aquel nombre, no será del todo limpio de pecado.
23:12 Vir multum jurans implebitur iniquitate, et non discedet a domo illius plaga.
23:12 El hombre que mucho jura, lleno será de maldad, y no se apartará el azote de su casa.
23:13 Et si frustraverit, delictum illius super ipsum erit : et si dissimulaverit, delinquit dupliciter :
23:13 Y si engañare, su pecado sobre él mismo será; y si disimulare, peca doblemente.
23:14 et si in vacuum juraverit, non justificabitur : replebitur enim retributione domus illius.
23:14 Y si jurare en vano, no será justificado: porque llena será su casa de la correspondiente paga.
23:15 Est et alia loquela contraria morti : non inveniatur in hæreditate Jacob.
23:15 Hay tambien otro hablar contrapuesto á la muerte, no sea hallado en la heredad de Jacob.
23:16 Etenim a misericordibus omnia hæc auferentur, et in delictis non volutabuntur.
23:16 Porque todo esto será retirado de hombres píos, y no serán envueltos en los delitos.
23:17 Indisciplinatæ loquelæ non assuescat os tuum : est enim in illa verbum peccati.
23:17 No se acostumbre tu boca á lenguage indiscreto: porque hay en él palabra de pecado.
23:18 Memento patris et matris tuæ : in medio enim magnatorum consistis :
23:18 Acuérdate de tu padre y de tu madre, porque estás en medio de los magnates:
23:19 ne forte obliviscatur te Deus in conspectu illorum, et assiduitate tua infatuatus, improperium patiaris, et maluisses non nasci, et diem nativitatis tuæ maledicas.
23:19 No sea que te olvide Dios delante de ellos, é infatuado tú con tu continuo trato, padezcas el improperio, y quieras ántes no haber nacido, y maldigas el dia de tu nacimiento.
23:20 Homo assuetus in verbis improperii in omnibus diebus suis non erudietur.
23:20 El hombre acostumbrado á palabras de improperio, no se corregirá en toda su vida.
23:21 Duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem.
23:21 Dos géneros de personas abundan en pecados, y el tercero trahe la ira, y la perdicion.
23:22 Anima calida quasi ignis ardens, non extinguetur donec aliquid glutiat :
23:22 El alma encendida como un fuego ardiente, no se apagará hasta que trague alguna cosa:
23:23 et homo nequam in ore carnis suæ non desinet donec incendat ignem.
23:23 Y el hombre malo en el apetito de su carne no cesará hasta que encienda el fuego.
23:24 Homini fornicario omnis panis dulcis : non fatigabitur transgrediens usque ad finem.
23:24 Al hombre fornicario todo pan le es dulce, y no cesará de pecar hasta el fin.
23:25 Omnis homo qui transgreditur lectum suum, contemnens in animam suam, et dicens : Quis me videt ?
23:25 Todo hombre que traspasa su lecho, que desprecia su propia alma, y que dice: ¿Quien me vé?
23:26 Tenebræ circumdant me, et parietes cooperiunt me, et nemo circumspicit me : quem vereor ? delictorum meorum non memorabitur Altissimus.
23:26 Las tinieblas me rodean, y las paredes me encubren, y ninguno me está mirando: ¿á quién temo? el Altísimo no se acordará de mis delitos.
23:27 Et non intelligit quoniam omnia videt oculus illius, quoniam expellit a se timorem Dei hujusmodi hominis timor, et oculi hominum timentes illum :
23:27 Y no entiende que todas las cosas vé su ojo, porque semejante temor humano echa de sí al temor de Dios, y los ojos de los hombres son los que le hacen temer:
23:28 et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores sunt super solem, circumspicientes omnes vias hominum, et profundum abyssi, et hominum corda, intuentes in absconditas partes.
23:28 Y no conoció que los ojos de Dios son mucho mas claros que el Sol, que registran todos los caminos de los hombres, y lo profundo del abysmo, y que ven los corazones de los hombres hasta los senos mas ocultos.
23:29 Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita : sic et post perfectum respicit omnia.
23:29 Porque todas las cosas conoció el Señor Dios ántes que fuesen criadas: asímismo lo vé él todo despues que fué acabado.
23:30 Hic in plateis civitatis vindicabitur, et quasi pullus equinus fugabitur, et ubi non speravit apprehendetur.
23:30 Este tal en las plazas de la ciudad será castigado, y será ahuyentado como un potro de yegua; y donde ménos esperaba, será cogido.
23:31 Et erit dedecus omnibus, eo quod non intellexerit timorem Domini.
23:31 Y será deshonrado delante de todos, porque no entendió el temor del Señor.
23:32 Sic et mulier omnis relinquens virum suum, et statuens hæreditatem ex alieno matrimonio :
23:32 Lo mismo será de toda muger que dexa á su marido, y que establece heredero de ageno matrimonio:
23:33 primo enim in lege Altissimi incredibilis fuit : secundo in virum suum deliquit : tertio in adulterio fornicata est, et ex alio viro filios statuit sibi.
23:33 Porque primeramente fué incrédula á la ley del Altísimo: lo segundo pecó contra su marido: lo tercero fornicó con adulterio, y se procreó hijos de otro hombre.
23:34 Hæc in ecclesiam adducetur, et in filios ejus respicietur :
23:34 Esta será llevada á la Iglesia, y se inquirirá sobre sus hijos.
23:35 non tradent filii ejus radices, et rami ejus non dabunt fructum :
23:35 No echarán raices sus hijos, y los ramos de ella no darán fruto.
23:36 derelinquet in maledictum memoriam ejus, et dedecus illius non delebitur.
23:36 Dexará en maldicion su memoria, y su infamia jamas se borrará.
23:37 Et agnoscent qui derelicti sunt, quoniam nihil melius est quam timor Dei, et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini.
23:37 Y conocerán los que quedaren, que no hay mejor cosa que el temor de Dios: ni mas dulce, que atender á los mandamientos del Señor.
23:38 Gloria magna est sequi Dominum : longitudo enim dierum assumetur ab eo.
23:38 Grande gloria es seguir al Señor: porque de él se recibirá longura de dias.