15:1 notum autem vobis facio fratres evangelium quod praedicavi vobis quod et accepistis in quo et statis
15:1 Or io vi dichiaro, o fratelli, il Vangelo, che vi annunziai, il quale voi pur riceveste, ed in cui voi state saldi,
15:2 per quod et salvamini qua ratione praedicaverim vobis si tenetis nisi si frustra credidistis
15:2 Per cui siete anche salvati: se lo ritenete in quella guisa, che io vi predicai, eccettochè indarno abbiate creduto.
15:3 tradidi enim vobis in primis quod et accepi quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas
15:3 Imperocché io vi ho insegnato in primo luogo quello, che io pur apparai: che Cristo mori pe' nostri peccati secondo le scritture:
15:4 et quia sepultus est et quia resurrexit tertia die secundum scripturas
15:4 E che fu sepolto, e che risuscitò il terzo di secondo le scritture:
15:5 et quia visus est Cephae et post haec undecim
15:5 E che fu veduto da Cefa, e di poi dagli undici:
15:6 deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul ex quibus multi manent usque adhuc quidam autem dormierunt
15:6 E di poi fu veduto da sopra cinquecento fratelli in una volta: de' quali i più vivon fino al di d'oggi, alcuni poi sono morti:
15:7 deinde visus est Iacobo deinde apostolis omnibus
15:7 E poi fu veduto da Giacomo, e poi da tutti gli Apostoli:
15:8 novissime autem omnium tamquam abortivo visus est et mihi
15:8 Per ultimo poi di tutti come da un aborto fu veduto anche da me.
15:9 ego enim sum minimus apostolorum qui non sum dignus vocari apostolus quoniam persecutus sum ecclesiam Dei
15:9 Imperocché io sono il minimo degli Apostoli, che non son degno di esser chiamato Apostolo, perché ho perseguitato la Chiesa di Dio.
15:10 gratia autem Dei sum id quod sum et gratia eius in me vacua non fuit sed abundantius illis omnibus laboravi non ego autem sed gratia Dei mecum
15:10 Ma per la grazia del Signore son quello, che sono, e la grazia di lui, che è in me, non è stata infruttifera, ma ho travagliato più di tutti loro: non io però, ma la grazia di Dio, che è con me;
15:11 sive enim ego sive illi sic praedicamus et sic credidistis
15:11 Ed io adunque, e quegli, cosi predichiamo, e così avete creduto.
15:12 si autem Christus praedicatur quod resurrexit a mortuis quomodo quidam dicunt in vobis quoniam resurrectio mortuorum non est
15:12 Che se si predica Cristo come risuscitato da morte, come mai dicono alcuni tra voi, che non havvi risurrezione de' morti?
15:13 si autem resurrectio mortuorum non est neque Christus resurrexit
15:13 Che se non v' ha risurrezione de' morti: neppur Cristo è risuscitato.
15:14 si autem Christus non resurrexit inanis est ergo praedicatio nostra inanis est et fides vestra
15:14 Se poi Cristo non è risuscitato, vana è adunque la nostra predicazione, vana è ancora la vostra fede:
15:15 invenimur autem et falsi testes Dei quoniam testimonium diximus adversus Deum quod suscitaverit Christum quem non suscitavit si mortui non resurgunt
15:15 Siamo anche scoperti testimonj falsi di Dio: dappoiché abbiam renduto testimonianza a Dio dell'aver lui risuscitato Cristo, cui non ha risuscitato, se i morti non risorgono.
15:16 nam si mortui non resurgunt neque Christus resurrexit
15:16 Imperocché se non risorgono i morti, neppur Cristo è risuscitato.
15:17 quod si Christus non resurrexit vana est fides vestra adhuc enim estis in peccatis vestris
15:17 Che se Cristo non è risorto, è vana la vostra fede, conciossiachè siete tuttora ne' vostri peccati.
15:18 ergo et qui dormierunt in Christo perierunt
15:18 Per la qual cosa anche quegli, che in Cristo si addormentarono, sono periti.
15:19 si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus miserabiliores sumus omnibus hominibus
15:19 Se per questa vita solamente speriamo in Cristo siamo i più miserabili di tutti gli uomini.
15:20 nunc autem Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium
15:20 Ora però Cristo è risuscitato da morte primizia de' dormienti:
15:21 quoniam enim per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum
15:21 Dappoiché da un uomo la morte, e da un uomo la risurrezione da morte.
15:22 et sicut in Adam omnes moriuntur ita et in Christo omnes vivificabuntur
15:22 E siccome in Adamo tutti muojono, cosi pure tutti in Cristo saranno vivificati.
15:23 unusquisque autem in suo ordine primitiae Christus deinde hii qui sunt Christi in adventu eius
15:23 Ciascheduno però a suo luogo, Cristo primizia: di poi quegli, che sono di Cristo, i quali nella venuta di lui hanno creduto.
15:24 deinde finis cum tradiderit regnum Deo et Patri cum evacuaverit omnem principatum et potestatem et virtutem
15:24 Di poi la fine; quando avrà rimesso il regno a Dio, e al Padre, quando avrà abolito ogni principato, e ogni podestà, e virtù.
15:25 oportet autem illum regnare donec ponat omnes inimicos sub pedibus eius
15:25 Or è necessario, che egli regni, sino a tanto che (Dio) gli abbia posti sotto dei piedi tutti i nimici.
15:26 novissima autem inimica destruetur mors omnia enim subiecit sub pedibus eius cum autem dicat
15:26 L'ultima poi ad esser distrutta sarà la morte nemica: imperocché tutte le cose ha soggettate a' piedi di lui. Or quando dice:
15:27 omnia subiecta sunt sine dubio praeter eum qui subiecit ei omnia
15:27 Tutte le cose sono soggette a lui: senza dubbio si eccetua colui, che ha soggettate a lui tutte le cose.
15:28 cum autem subiecta fuerint illi omnia tunc ipse Filius subiectus erit illi qui sibi subiecit omnia ut sit Deus omnia in omnibus
15:28 Allorché poi saranno state soggettate a lui tutte le cose: allora anche lo stesso figlio sarà soggetto a lui, che gli ha assoggettata ogni cosa, onde Dio sia il tutto in tutte le cose.
15:29 alioquin quid facient qui baptizantur pro mortuis si omnino mortui non resurgunt ut quid et baptizantur pro illis
15:29 Altrimenti che faranno quegli, i quali si battezzano per li morti, se assolutamente i morti non risorgono? E perché si battezzano per quegli?
15:30 ut quid et nos periclitamur omni hora
15:30 E noi pure perché ci esponghiamo ogn' ora ai pericoli?
15:31 cotidie morior per vestram gloriam fratres quam habeo in Christo Iesu Domino nostro
15:31 Io muojo ogni giorno, (lo giuro) per la gloria vostra, che è mia in Cristo Gesù Signor nostro.
15:32 si secundum hominem ad bestias pugnavi Ephesi quid mihi prodest si mortui non resurgunt manducemus et bibamus cras enim moriemur
15:32 Se (per parlare da uomo) combattei in Efeso con le bestie, che mi giova, se i morti non risorgono? Mangiamo, e beviamo, che doman si muore.
15:33 nolite seduci corrumpunt mores bonos conloquia mala
15:33 Non vi lasciate sedurre: i discorsi cattivi corrompono i buoni costumi.
15:34 evigilate iuste et nolite peccare ignorantiam enim Dei quidam habent ad reverentiam vobis loquor
15:34 Vegliate, o giusti, e non peccate imperocché certuni ignorano Dio, parlo, perché ne abbiate rossore.
15:35 sed dicet aliquis quomodo resurgunt mortui quali autem corpore veniunt
15:35 Ma dirà taluno: come risuscitano i morti? E con qual corpo ritorneranno?
15:36 insipiens tu quod seminas non vivificatur nisi prius moriatur
15:36 Stolto, quel, che tu semini, non prende vita, se prima non muore.
15:37 et quod seminas non corpus quod futurum est seminas sed nudum granum ut puta tritici aut alicuius ceterorum
15:37 E seminando, non semini il corpo, che dee venire, ma un nudo granello, per esempio, di frumento, o di alcun altra cosa.
15:38 Deus autem dat illi corpus sicut voluit et unicuique seminum proprium corpus
15:38 Ma Dio gli da corpo nel modo, che a lui piace: e a ciascun seme il suo proprio corpo.
15:39 non omnis caro eadem caro sed alia hominum alia pecorum alia caro volucrum alia autem piscium
15:39 Non ogni carne (è) la stessa carne: ma altra è la carne degli uomini, altra poi quella delle bestie, altra quella degli uccelli, altra quella de' pesci.
15:40 et corpora caelestia et corpora terrestria sed alia quidem caelestium gloria alia autem terrestrium
15:40 E (v' ha) de' corpi celesti, e de' corpi terrestri: ma altra la vaghezza de' celesti, e altra de' terrestri,
15:41 alia claritas solis alia claritas lunae et alia claritas stellarum stella enim ab stella differt in claritate
15:41 Altra la chiarezza del sole, altra la chiarezza della luna, e altra la chiarezza delle stelle. Imperocché v'ha differenza tra stella, e stella nella chiarezza:
15:42 sic et resurrectio mortuorum seminatur in corruptione surgit in incorruptione
15:42 Cosi pure la risurrezione de' morti. Si semina (corpo) corruttibile, sorgerà incorruttibile.
15:43 seminatur in ignobilitate surgit in gloria seminatur in infirmitate surgit in virtute
15:43 Si semina ignobile, sorgerà glorioso: si semina inerte, sorgerà robusto.
15:44 seminatur corpus animale surgit corpus spiritale si est corpus animale est et spiritale sic et scriptum est
15:44 Si semina un corpo animale, sorgerà un corpo spirituale. Se v'ha un corpo animale, v'ha pure un corpo spirituale, come sta scritto.
15:45 factus est primus homo Adam in animam viventem novissimus Adam in spiritum vivificantem
15:45 Il primo uomo Adamo fu fatto anima vivente, l'ultimo Adamo spirito vivificante.
15:46 sed non prius quod spiritale est sed quod animale est deinde quod spiritale
15:46 Ma non è prima lo spirituale, ma si l'animale: e poi lo spirituale.
15:47 primus homo de terra terrenus secundus homo de caelo caelestis
15:47 Il primo uomo della terra terrestre: il secondo uomo dal cielo celeste.
15:48 qualis terrenus tales et terreni et qualis caelestis tales et caelestes
15:48 Quale il terrestre, tali anche i terrestri: quale il celeste, tali anche i celestiali.
15:49 igitur sicut portavimus imaginem terreni portemus et imaginem caelestis
15:49 Siccome adunque abbiam portato l'immagine del terreno, portiamo anche l'immagine del celeste.
15:50 hoc autem dico fratres quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt neque corruptio incorruptelam possidebit
15:50 Dico questo, o fratelli, perché la carne, e il sangue non possono ereditare il regno di Dio: né la corruzione renderà l'incorruttibilità.
15:51 ecce mysterium vobis dico omnes quidem resurgemus sed non omnes inmutabimur
15:51 Ecco, che io vi dico un mistero: risorgerem veramente tutti, ma non tutti saremo cangiati.
15:52 in momento in ictu oculi in novissima tuba canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur
15:52 In un momento, in un batter d'occhio, all'ultima tromba: imperocché suonerà la tromba, e i morti risorgeranno incorrotti: e noi saremo cangiati.
15:53 oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem
15:53 Imperocché fa d'uopo, che questo corruttibile dell'incorruttibilità ti rivesta: e questo mortale si rivesta dell'immortalità.
15:54 cum autem mortale hoc induerit inmortalitatem tunc fiet sermo qui scriptus est absorta est mors in victoria
15:54 Quando poi questo mortale si sarà rivestito dell'immortalità, allora sarà adempiuta la parola, che sta scritta: è stata tracannata la morte nella vittoria.
15:55 ubi est mors victoria tua ubi est mors stimulus tuus
15:55 Dov'è, o morte, la tua vittoria? Dov' è, o morte, il tuo pungiglione?
15:56 stimulus autem mortis peccatum est virtus vero peccati lex
15:56 Il pungiglione poi della morte è il peccato: e la forza del peccato è fa legge.
15:57 Deo autem gratias qui dedit nobis victoriam per Dominum nostrum Iesum Christum
15:57 Ma grazie a Dio, il quale c'ha dato vittoria per Gesù Cristo Signor nostro.
15:58 itaque fratres mei dilecti stabiles estote et inmobiles abundantes in opere Domini semper scientes quod labor vester non est inanis in Domino
15:58 Per la qual cosa, fratelli miei cari, siate stabili, ed immobili, abbondando sempre nell'opera del Signore, poichè sapete, come il vostro travaglio non è infruttuoso nel Signore.