8:1 In diebus illis iterum cum turba multa esset, nec haberent quod manducarent, convocatis discipulis, ait illis :
8:1 Di que' giorni essendo di nuovo grande la folla, né avendo quelli da mangiare, chiamati a se i discepoli, disse loro:
8:2 Misereor super turbam : quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent :
8:2 Mi fa compassione questo popolo: perché sono già tre giorni, che si trattiene con me, e non ha da mangiare.
8:3 et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via : quidam enim ex eis de longe venerunt.
8:3 E se li rimanderò alle case loro digiuni, verran meno per istrada: perocché taluni di essi son venuti da lontano.
8:4 Et responderunt ei discipuli sui : Unde illos quis poterit saturare panibus in solitudine ?
8:4 E i discepoli gli risposero: E come potrà alcuno qui in una solitudine satollarli di pane?
8:5 Et interrogavit eos : Quot panes habetis ? Qui dixerunt : Septem.
8:5 Ed egli domandò loro: Quanti pani avete? Risposero: Sette.
8:6 Et præcepit turbæ discumbere super terram. Et accipiens septem panes, gratias agens fregit, et dabat discipulis suis ut apponerent, et apposuerunt turbæ.
8:6 E ordinò alle turbe, che sedessero per terra. E presi i sette pani, rese le grazie, gli spezzò, e gli diede a' suoi discepoli, perché gli ponesser davanti alle turbe, come li posero.
8:7 Et habebant pisciculos paucos : et ipsos benedixit, et jussit apponi.
8:7 E avevano ancora alcuni pochi pesciolini: e questi pur benedisse, e ordinò, che fossero distribuiti.
8:8 Et manducaverunt, et saturati sunt, et sustulerunt quod superaverat de fragmentis, septem sportas.
8:8 E mangiarono, e si satollarono: e raccolsero degli avanzi, che rimasero, sette sporte.
8:9 Erant autem qui manducaverunt, quasi quatuor millia : et dimisit eos.
8:9 Or quelli, che avevano mangiato, erano circa quattro mila, e li licenziò.
8:10 Et statim ascendens navim cum discipulis suis, venit in partes Dalmanutha.
8:10 Ed entrato immediatamente in barca co' suoi discepoli andò dalle parti di Dalmanuta.
8:11 Et exierunt pharisæi, et cœperunt conquirere cum eo, quærentes ab illo signum de cælo, tentantes eum.
8:11 E andaron da lui i Farisei, e cominciarono a disputare con esso, chiedendogli, per tentarlo, un segno nel cielo.
8:12 Et ingemiscens spiritu, ait : Quid generatio ista signum quærit ? Amen dico vobis, si dabitur generationi isti signum.
8:12 Ed egli, gettato dal cuore un sospiro, disse: Perché mai questa generazione chiede ella un segno? In verità dicovi, che non sarà dato a questa generazione tal segno.
8:13 Et dimittens eos, ascendit iterum navim et abiit trans fretum.
8:13 E rimandatigli, entrò di nuovo in barca, e passò il lago.
8:14 Et obliti sunt panes sumere : et nisi unum panem non habebant secum in navi.
8:14 E si scordarono di pigliare del pane: e non avevan seco in barca, se non un pane.
8:15 Et præcipiebat eis, dicens : Videte, et cavete a fermento pharisæorum, et fermento Herodis.
8:15 Ed egli istruivagli, e diceva loro: Guardatevi, e state lontani dal fermento de' Farisei, e dal fermento d'Erode.
8:16 Et cogitabant ad alterutrum, dicentes : quia panes non habemus.
8:16 Ed essi si bisticciavano tra di loro, dicendo: Non abbiam pane.
8:17 Quo cognito, ait illis Jesus : Quid cogitatis, quia panes non habetis ? nondum cognoscetis nec intelligitis ? adhuc cæcatum habetis cor vestrum ?
8:17 La qual cosa conosciuta avendo Gesù, disse loro: Perché v'inquietate del non aver pane? Non avete voi ancora conoscimento, né intelletto? Ed è accecato tutt'ora il cuor vostro?
8:18 oculos habentes non videtis ? et aures habentes non auditis ? nec recordamini,
8:18 Avete occhi, e non vedete? orecchie, e non udite? né avete memoria.
8:19 quando quinque panes fregi in quinque millia : quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis ? Dicunt ei : Duodecim.
8:19 Allorché cinque pani io divisi tra cinquemila uomini: quanti canestri furono gli avanzi, che raccoglieste? Gli risposero: Dodici.
8:20 Quando et septem panes in quatuor millia : quot sportas fragmentorum tulistis ? Et dicunt ei : Septem.
8:20 E quando poi sette pani io divisi tra quattro mila persone: quante sporte furono gli avanzi, che raccoglieste? Risposero: Sette.
8:21 Et dicebat eis : Quomodo nondum intelligitis ?
8:21 E diceva loro: Come non ancora intendete?
8:22 Et veniunt Bethsaidam, et adducunt ei cæcum, et rogabant eum ut illum tangeret.
8:22 E giunsero a Betsaida, e gli fu presentato un cieco, e lo supplicavano, che lo toccasse.
8:23 Et apprehensa manu cæci, eduxit eum extra vicum : et exspuens in oculos ejus impositis manibus suis, interrogavit eum si quid videret.
8:23 E preso il cieco per mano, lo menò fuora del borgo: e avendogli sputato negli occhi, e impostegli le mani, gli dimandò, se vedeva nulla.
8:24 Et aspiciens, ait : Video homines velut arbores ambulantes.
8:24 Ed egli, alzati gli occhi, disse: Veggo uomini camminare simili ad alberi.
8:25 Deinde iterum imposuit manus super oculos ejus : et cœpit videre : et restitutus est ita ut clare videret omnia.
8:25 Indi Gesù impose di nuovo le mani sopra gli occhi di lui, e principiò a vedere: e fu sanato in guisa, che vedeva tutte le cose distintamente.
8:26 Et misit illum in domum suam, dicens : Vade in domum tuam : et si in vicum introieris, nemini dixeris.
8:26 E rimandollo a casa sua, e disse: Vattene a casa tua: e se entri nel borgo, non dir nulla a nissuno.
8:27 Et egressus est Jesus, et discipuli ejus in castella Cæsareæ Philippi : et in via interrogabat discipulos suos, dicens eis : Quem me dicunt esse homines ?
8:27 E Gesù sen andò co' suoi discepoli per le castella di Cesarea di Filippo: e per istrada interrogava i suoi discepoli, dicendo loro: Chi dicono gli uomini, che io mi sia?
8:28 Qui responderunt illi, dicentes : Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero quasi unum de prophetis.
8:28 Essi risposero: Chi dice Giovanni Batista, chi Elia, chi come uno de' profeti.
8:29 Tunc dicit illis : Vos vero quem me esse dicitis ? Respondens Petrus, ait ei : Tu es Christus.
8:29 Allora disse loro: E voi chi dite, che io sia? Pietro risposegli: Tu se' il Cristo.
8:30 Et comminatus est eis, ne cui dicerent de illo.
8:30 E proibì loro strettamente il dir ciò di se con alcuno.
8:31 Et cœpit docere eos quoniam oportet Filium hominis pati multa, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus et scribis, et occidi : et post tres dies resurgere.
8:31 E cominciò a spiegar loro, come doveva il Figliuolo dell'uomo patir molto, ed esser riprovato dai seniori, e dai principi de' sacerdoti, e dagli Scribi, ed essere ucciso: e risuscitare tre giorni dopo.
8:32 Et palam verbum loquebatur. Et apprehendens eum Petrus, cœpit increpare eum.
8:32 E parlava di questo fatto apertamente. E Pietro, presolo in disparte, cominciò a rampognarlo.
8:33 Qui conversus, et videns discipulos suos, comminatus est Petro, dicens : Vade retro me Satana, quoniam non sapis quæ Dei sunt, sed quæ sunt hominum.
8:33 Ma egli rivoltosi, e mirando i suoi discepoli, sgridò Pietro, dicendo: Va lungi da me, satana; perché non hai la saggezza di Dio, ma degli uomini.
8:34 Et convocata turba cum discipulis suis, dixit eis : Si quis vult me sequi, deneget semetipsum : et tollat crucem suam, et sequatur me.
8:34 E chiamate a se le turbe con i suoi discepoli, disse loro: Se alcuno vuoi tenere dietro a me, rinneghi se stesso, e prenda la sua croce, e mi siegua.
8:35 Qui enim voluerit animam suam salvam facere, perdet eam : qui autem perdiderit animam suam propter me, et Evangelium, salvam faciet eam.
8:35 Imperocché chi vorrà salvare l'anima sua, la perderà: e chi perderà l'anima sua per me, e pel Vangelo, la salverà.
8:36 Quid enim proderit homini, si lucretur mundum totum et detrimentum animæ suæ faciat ?
8:36 Imperocché che gioverà all'uomo l'acquisto di tutto il mondo, ove perda l'anima sua?
8:37 Aut quid dabit homo commutationis pro anima sua ?
8:37 Oppure che darà l'uomo in cambio dell'anima sua?
8:38 Qui enim me confusus fuerit, et verba mea in generatione ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confundetur eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis.
8:38 Cionciossiachè chi si vergognerà di me, e delle mie parole in questa generazione adultera, e peccatrice; si vergognerà di lui il Figliuolo dell'uomo, quando verrà nella gloria del Padre suo con gli Angeli santi.
8:39 Et dicebat illis : Amen dico vobis, quia sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei veniens in virtute.
8:39 E diceva loro: Vi dico in verità, che degli astanti vi sono alcuni, i quali non gusteranno la morte, sino a tanto che veggano venire il regno di Dio con maestà.