18:1 Qui vivet in æternum creavit omnia simul. Deus solus justificabitur, et manet invictus rex in æternum.
18:1 El que vive eternamente, crió todas las cosas juntamente. Dios solo será hallado justo, y permanece Rey invencible eternamente.
18:2 Quis sufficit enarrare opera illius ?
18:2 ¿Quién es bastante para contar menudamente sus obras?
18:3 quis enim investigabit magnalia ejus ?
18:3 Porque ¿quién investigará sus maravillas?
18:4 virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit ? aut quis adjiciet enarrare misericordiam ejus ?
18:4 ¿Y quién declarará el poder de su grandeza? ¿ó quién se pondrá á contar su misericordia?
18:5 Non est minuere neque adjicere, nec est invenire magnalia Dei.
18:5 No hay que quitar, ni que añadir, ni es posible hallar las maravillas de Dios.
18:6 Cum consummaverit homo, tunc incipiet : et cum quieverit, aporiabitur.
18:6 Quando el hombre hubiere acabado, entónces comenzará; y quando cesare, quedará perplexo.
18:7 Quid est homo ? et quæ est gratia illius ? et quid bonum aut quid nequam illius ?
18:7 ¿Qué cosa es el hombre, y quál es la gracia de él? ¿y quál es su bien, ó quál es su mal?
18:8 Numerus dierum hominum, ut multum centum anni, quasi gutta aquæ maris deputati sunt : et sicut calculus arenæ, sic exigui anni in die ævi.
18:8 El número de los dias del hombre quando mucho cien años: como una gota de agua de la mar son reputados, y como una chinita de arena, así son pocos los años en el dia de la eternidad.
18:9 Propter hoc patiens est Deus in illis, et effundit super eos misericordiam suam.
18:9 Por esto es Dios paciente con ellos, y derrama sobre ellos su misericordia.
18:10 Vidit præsumptionem cordis eorum, quoniam mala est : et cognovit subversionem illorum, quoniam nequam est.
18:10 Vió la presuncion de sus corazones, que es mala, y conoció el trastorno de ellos, que es perverso.
18:11 Ideo adimplevit propitiationem suam in illis, et ostendit eis viam æquitatis.
18:11 Por esto les manifestó de lleno su clemencia, y mostróles el camino de la equidad.
18:12 Miseratio hominis circa proximum suum : misericordia autem Dei super omnem carnem.
18:12 La compasion del hombre es cerca de su próximo: mas la misericordia de Dios es sobre toda carne.
18:13 Qui misericordiam habet, docet et erudit quasi pastor gregem suum.
18:13 El que tiene misericordia, enseña y amaestra como el pastor á su grey.
18:14 Miseretur excipientis doctrinam miserationis, et qui festinat in judiciis ejus.
18:14 Se apiada del que recibe la doctrina de su misericordia, y del que se apresura en sus juicios.
18:15 Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali.
18:15 Hijo, en el bien no des motivo de queja, y en todo don no entristezcas con palabra mala.
18:16 Nonne ardorem refrigerabit ros ? sic et verbum melius quam datum.
18:16 ¿Acaso el rocío no templará el ardor? así tambien la palabra es mejor que el don.
18:17 Nonne ecce verbum super datum bonum ? sed utraque cum homine justificato.
18:17 ¿No veis que la palabra es mejor, que un buen don? mas lo uno y lo otro con el hombre justificado.
18:18 Stultus acriter improperabit : et datus indisciplinati tabescere facit oculos.
18:18 El necio impropera con aspereza; y el don del indisciplinado hace consumir los ojos.
18:19 Ante judicium para justitiam tibi, et antequam loquaris, disce.
18:19 Antes del juicio prepara para tí justicia, y ántes que hables, aprende.
18:20 Ante languorem adhibe medicinam : et ante judicium interroga teipsum, et in conspectu Dei invenies propitiationem.
18:20 Antes de la enfermedad aplica la medicina, y ántes del juicio pregúntate á tí mismo, y delante de Dios hallarás gracia.
18:21 Ante languorem humilia te, et in tempore infirmitatis ostende conversationem tuam.
18:21 Antes de la dolencia humíllate, y en el tiempo de la enfermedad da muestras de tu conducta.
18:22 Non impediaris orare semper, et ne verearis usque ad mortem justificari, quoniam merces Dei manet in æternum.
18:22 Nada te impida de orar siempre, y no te avergüences de justificarte hasta la muerte: porque el galardon de Dios permanece para siempre.
18:23 Ante orationem præpara animam tuam, et noli esse quasi homo qui tentat Deum.
18:23 Antes de la oracion prepara tu alma; y no seas como hombre, que tienta á Dios.
18:24 Memento iræ in die consummationis, et tempus retributionis in conversatione faciei.
18:24 Acuérdate de la ira en el dia de la consumacion, y del tiempo de la recompensa, quando vuelva la cara.
18:25 Memento paupertatis in tempore abundantiæ, et necessitatum paupertatis in die divitiarum.
18:25 Acuérdate de la pobreza en el tiempo de la abundancia, y de las necesidades de la pobreza en el dia de las riquezas.
18:26 A mane usque ad vesperam immutabitur tempus, et hæc omnia citata in oculis Dei.
18:26 De la mañana á la tarde se mudará el tiempo, y todas estas cosas son aceleradas en los ojos de Dios.
18:27 Homo sapiens in omnibus metuet, et in diebus delictorum attendet ab inertia.
18:27 El hombre sabio temerá en todo, y en los dias de los delitos se guardará de la floxedad.
18:28 Omnis astutus agnoscit sapientiam, et invenienti eam dabit confessionem.
18:28 Todo prudente conoce la sabiduría, y él dará alabanza al que la hallare.
18:29 Sensati in verbis et ipsi sapienter egerunt, et intellexerunt veritatem et justitiam, et impluerunt proverbia et judicia.
18:29 Los cuerdos en las palabras obráron tambien con sabiduría; y entendiéron la verdad, y la justicia, y derramáron como lluvia proverbios y sentencias.
18:30 Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere.
18:30 No vayas en pos de tus concupiscencias, y apártate de tu propia voluntad.
18:31 Si præstes animæ tuæ concupiscentias ejus, faciat te in gaudium inimicis tuis.
18:31 Si contentas á tu alma en sus apetitos, hará que seas el gozo de tus enemigos.
18:32 Ne oblecteris in turbis nec in modicis : assidua enim est commissio illorum.
18:32 No te deleytes en los bullicios, ni aun en los pequeños: porque se falta en ellos continuamente.
18:33 Ne fueris mediocris in contentione ex fœnore, et est tibi nihil in sacculo : eris enim invidus vitæ tuæ.
18:33 No te empobrezcas tomando á usura por competir, miéntras que nada tienes en la bolsa: porque serás envidioso á tu vida.