4:1 Fili, eleemosynam pauperis ne defraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere.
4:1 Hijo, no defraudes la limosna del pobre, y no apartes tus ojos del pobre.
4:2 Animam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua.
4:2 No desprecies al alma hambrienta; y no exâsperes al pobre en su necesidad.
4:3 Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti.
4:3 No aquejes el corazon del desvalido, ni dilates el dar al angustiado.
4:4 Rogationem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno.
4:4 No deseches el ruego del atribulado; y no vuelvas tu cara del necesitado.
4:5 Ab inope ne avertas oculos tuos propter iram : et non relinquas quærentibus tibi retro maledicere.
4:5 No apartes tus ojos del menesteroso á causa de la ira; y no des lugar á los que te buscan de maldecirte por detrás:
4:6 Maledicentis enim tibi in amaritudine animæ, exaudietur deprecatio illius : exaudiet autem eum qui fecit illum.
4:6 Porque oida será la plegaria del que te maldixere en la amargura de su alma; y le oirá aquel, que lo hizo.
4:7 Congregationi pauperum affabilem te facito : et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum.
4:7 Muéstrate afable á la congregacion de los pobres, y humilla tu alma al anciano, y baxa tu cabeza al hombre grande.
4:8 Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine.
4:8 Inclina al pobre tu oreja sin desden, y paga tu deuda, y respóndele cosas apacibles con mansedumbre.
4:9 Libera eum qui injuriam patitur de manu superbi, et non acide feras in anima tua.
4:9 Libra á aquel, que padece injuria de mano del soberbio; y no lo lleves esto enojosamente en tu alma.
4:10 In judicando esto pupillis misericors ut pater, et pro viro matri illorum :
4:10 En el juzgar sé piadoso con los huérfanos como padre, y en vez de marido á su madre:
4:11 et eris tu velut filius Altissimi obediens, et miserebitur tui magis quam mater.
4:11 Y serás tú como un hijo obediente del Altísimo, y habrá de tí piedad mas que una madre.
4:12 Sapientia filiis suis vitam inspirat : et suscipit inquirentes se, et præibit in via justitiæ.
4:12 La sabiduría inspira vida á sus hijos, y acoge á los que la buscan, é irá delante de ellos en el camino de la justicia.
4:13 Et qui illam diligit, diligit vitam, et qui vigilaverint ad illam complectentur placorem ejus.
4:13 Y quien la ama, ama la vida; y los que á ella velaren, gozarán de su placer.
4:14 Qui tenuerint illam, vitam hæreditabunt : et quo introibit benedicet Deus.
4:14 Los que la posean, heredarán la vida; y en donde entrare, Dios dará bendicion.
4:15 Qui serviunt ei obsequentes erunt sancto : et eos qui diligunt illam, diligit Deus.
4:15 Los que la sirven, obedecerán al Santo; y á aquellos, que la aman, ama Dios.
4:16 Qui audit illam judicabit gentes : et qui intuetur illam permanebit confidens.
4:16 Quien la oye, será Juez de las naciones; y el que la mira á la cara, permanecerá seguro.
4:17 Si crediderit ei, hæreditabit illam, et erunt in confirmatione creaturæ illius :
4:17 Si se fiare de ella, la heredará, y sus hijos quedarán confirmados.
4:18 quoniam in tentatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum.
4:18 Porque ella en la tentacion anda con él, y entre los primeros lo escoge.
4:19 Timorem, et metum, et probationem inducet super illum : et cruciabit illum in tribulatione doctrinæ suæ, donec tentet eum in cogitationibus suis, et credat animæ illius.
4:19 Temor, y miedo, y prueba traherá sobre él; y le afligirá en la tribulacion de su doctrina, hasta que le pruebe en sus pensamientos, y se fie del alma de él.
4:20 Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et lætificabit illum :
4:20 Y le afirmará, y vendrá á él por camino derecho, y le alegrará,
4:21 et denudabit absconsa sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiæ.
4:21 Y le descubrirá sus arcanos, y athesorará sobre él la ciencia, y la inteligencia de la justicia.
4:22 Si autem oberraverit, derelinquet eum, et tradet eum in manus inimici sui.
4:22 Mas si se extraviare, lo desamparará, y lo entregará en manos de su enemigo.
4:23 Fili, conserva tempus, et devita a malo.
4:23 Hijo, guarda el tiempo, y evita el mal.
4:24 Pro anima tua ne confundaris dicere verum :
4:24 Por tu alma no te avergüences de decir verdad.
4:25 est enim confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam et gratiam.
4:25 Porque hay vergüenza que trahe pecado, y hay vergüenza que trahe gloria y gracia.
4:26 Ne accipias faciem adversus faciem tuam, nec adversus animam tuam mendacium.
4:26 No tengas respeto á persona contra tí mismo, ni mientas contra tu alma.
4:27 Ne reverearis proximum tuum in casu suo,
4:27 No respetes á tu próximo en su caida:
4:28 nec retineas verbum in tempore salutis. Non abscondas sapientiam tuam in decore suo :
4:28 Ni retengas la palabra en tiempo de salud. No encubras tu sabiduría en su hermosura.
4:29 in lingua enim sapientia dignoscitur : et sensus, et scientia, et doctrina in verbo sensati, et firmamentum in operibus justitiæ.
4:29 Porque en la lengua se conoce la sabiduría; y la prudencia, y la ciencia, y la doctrina en el dicho del cuerdo, y la firmeza consiste en las obras de justicia.
4:30 Non contradicas verbo veritatis ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuæ confundere.
4:30 De ningun modo contradigas á la palabra de la verdad, y ten vergüenza de la mentira por falta de tu saber.
4:31 Non confundaris confiteri peccata tua, et ne subjicias te omni homini pro peccato.
4:31 No tengas vergüenza de confesar tus pecados, y no te sometas á todo hombre por el pecado.
4:32 Noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluvii.
4:32 No resistas en su cara al poderoso, ni quieras ir contra el raudal del rio.
4:33 Pro justitia agonizare pro anima tua, et usque ad mortem certa pro justitia : et Deus expugnabit pro te inimicos tuos.
4:33 Lidia por la justicia en favor de tu alma, y hasta la muerte combate por la justicia, y Dios peleará por tí contra tus enemigos.
4:34 Noli citatus esse in lingua tua, et inutilis, et remissus in operibus tuis.
4:34 No seas precipitado en tu lengua; é inútil y remiso en tus obras.
4:35 Noli esse sicut leo in domo tua, evertens domesticos tuos, et opprimens subjectos tibi.
4:35 No seas en tu casa como leon, aterrando á tus domésticos, y oprimiendo á tus súbditos.
4:36 Non sit porrecta manus tua ad accipiendum, et ad dandum collecta.
4:36 No esté tu mano extendida para recibir, y encogida para dar.