20:1 Quam bonum est arguere, quam irasci, et confitentem in oratione non prohibere !
20:1 ¡Quanto mejor es reprehender, que estar enojado, y al que confiesa no prohibirle hablar!
20:2 Concupiscentia spadonis devirginabit juvenculam :
20:2 La concupiscencia del eunucho desflorará la doncella:
20:3 sic qui facit per vim judicium iniquum.
20:3 Así el que exercita con violencia un juicio iniquo.
20:4 Quam bonum est correptum manifestare pœnitentiam ! sic enim effugies voluntarium peccatum.
20:4 ¡Que buena cosa es que el corregido manifieste su arrepentimiento! porque así huirás el pecado voluntario.
20:5 Est tacens qui invenitur sapiens : et est odibilis qui procax est ad loquendum.
20:5 Hay quien calla, y es tenido por sabio; y hay quien es odioso por su fluxo en hablar.
20:6 Est tacens non habens sensum loquelæ : et est tacens sciens tempus aptum.
20:6 Hay quien calla no teniendo cordura para hablar; y hay quien calla que sabe el tiempo oportuno.
20:7 Homo sapiens tacebit usque ad tempus : lascivus autem et imprudens non servabunt tempus.
20:7 El hombre sabio callará hasta que sea tiempo: mas el liviano, y el imprudente no guardarán tiempo.
20:8 Qui multis utitur verbis lædet animam suam : et qui potestatem sibi sumit injuste, odietur.
20:8 Quien muchas palabras usa, dañará á su alma; y el que se usurpa la potestad injustamente, será aborrecido.
20:9 Est processio in malis viro indisciplinato, et est inventio in detrimentum.
20:9 A veces sucede bien en los males al hombre desarreglado, mas el hallazgo es para daño.
20:10 Est datum quod non est utile, et est datum cujus retributio duplex.
20:10 Hay don, que no es provechoso; y hay don, que tiene recompensa doble.
20:11 Est propter gloriam minoratio, et est qui ab humilitate levabit caput.
20:11 Hay mengua por el ensalzamiento; y hay quien por la humillacion levantará cabeza.
20:12 Est qui multa redimat modico pretio, et restituens ea in septuplum.
20:12 Hay quien comprará muchas cosas por poco precio, y quien las restituye con el siete tanto.
20:13 Sapiens in verbis seipsum amabilem facit : gratiæ autem fatuorum effundentur.
20:13 El sabio en sus palabras se hace amable: mas las gracias de los fatuos serán derramadas.
20:14 Datus insipientis non erit utilis tibi : oculi enim illius septemplices sunt.
20:14 El don del necio no te será útil: porque los ojos de él están á siete partes.
20:15 Exigua dabit, et multa improperabit : et apertio oris illius inflammatio est.
20:15 El dará poco, y lo echará en cara mucho; y el abrir de su boca es un incendio.
20:16 Hodie fœneratur quis, et cras expetit : odibilis est homo hujusmodi.
20:16 Hoy da prestado uno, y mañana lo pide: aborrecible es este tal hombre.
20:17 Fatuo non erit amicus, et non erit gratia bonis illius :
20:17 El necio no tendrá amigo, ni habrá gracia en sus bienes.
20:18 qui enim edunt panem illius, falsæ linguæ sunt. Quoties et quanti irridebunt eum !
20:18 Porque los que comen el pan de él, son de lengua fementida. ¿Quántas veces, y quántos se le burlarán?
20:19 neque enim quod habendum erat directo sensu distribuit ; similiter et quod non erat habendum.
20:19 Porque no distribuyó con recto juicio lo que habia de tener; y lo mismo lo que no se debia tener.
20:20 Lapsus falsæ linguæ quasi qui in pavimento cadens : sic casus malorum festinanter veniet.
20:20 El desliz de la lengua falsa, como el que cae en un pavimento: así la caida de los malos vendrá á toda prisa.
20:21 Homo acharis quasi fabula vana, in ore indisciplinatorum assidua erit.
20:21 El hombre sin gracia será como una conseja vana, repetida en boca de gente sin disciplina.
20:22 Ex ore fatui reprobabitur parabola : non enim dicit illam in tempore suo.
20:22 Será reprobada la parábola de la boca del fátuo: porque no la dice á su tiempo.
20:23 Est qui vetatur peccare præ inopia, et in requie sua stimulabitur.
20:23 Hay quien no puede pecar por pobreza, y en su reposo será aguijoneado.
20:24 Est qui perdet animam suam præ confusione, et ab imprudenti persona perdet eam : personæ autem acceptione perdet se.
20:24 Hay quien perderá su alma por vergüenza, y la perderá por respeto á una persona imprudente; y por acepcion de persona se perderá á sí mismo.
20:25 Est qui præ confusione promittit amico, et lucratus est eum inimicum gratis.
20:25 Hay quien por vergüenza promete al amigo, y se lo gana por enemigo de valde.
20:26 Opprobrium nequam in homine mendacium : et in ore indisciplinatorum assidue erit.
20:26 La mentira en el hombre es oprobio pésimo, y será continua en la boca de gente sin crianza.
20:27 Potior fur quam assiduitas viri mendacis : perditionem autem ambo hæreditabunt.
20:27 Mejor es el ladron que el hombre habituado á mentir. Mas ámbos heredarán la perdicion.
20:28 Mores hominum mendacium sine honore, et confusio illorum cum ipsis sine intermissione.
20:28 Las costumbres de los hombres mentirosos son sin honra; y su confusion estará con ellos sin intermision.
20:29 Sapiens in verbis producet seipsum, et homo prudens placebit magnatis.
20:29 El sabio con sus palabras se promoverá á sí mismo, y el hombre prudente agradará á los magnates.
20:30 Qui operatur terram suam inaltabit acervum frugum, et qui operatur justitiam, ipse exaltabitur : qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem.
20:30 El que labra su tierra, hará alto el monton de sus frutos; y el que obra justicia, él mismo será ensalzado; y el que agrada á los magnates, evitará la iniquidad.
20:31 Xenia et dona excæcant oculos judicum, et quasi mutus, in ore avertit correptiones eorum.
20:31 Los regalos, y las dádivas ciegan los ojos de los Jueces, y haciéndolos como mudos apartan sus castigos.
20:32 Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quæ utilitas in utrisque ?
20:32 La sabiduría escondida, y el thesoro no visto, ¿qué provecho trahen ámbos?
20:33 Melior est qui celat insipientiam suam, quam homo qui abscondit sapientiam suam.
20:33 Mejor es el hombre, que encubre su ignorancia, que el que esconde su sabiduría.